Tου Παναγιώτη Τελεβάντου
Νέα Υόρκη, 4 Ιανουαρίου 2010
Αγαπητέ κ. Νούση,
Η ανάγνωση των άρθρων σας μου δημιούργησε την ισχυρή εντύπωση ότι δεν είστε Οικουμενιστής. Αλλού εστιάζεται το πρόβλημα. Εξ όσων μπορώ να εικάσω δεν αναπαύεστε με την τακτική που ορισμένοι έχουν υιοθετήσει εναντίον του Οικουμενισμού. Νιώθετε ότι χαρακτηρίζονται από αυτάρκεια, φαρισσαισμό, ναρκισσισμό και φανατισμό. Ετσι δεν έχετε σιγουριά ότι κινούνται εκ Θεού. Ακόμη χειρότερα: Φοβάστε ότι η όλη κίνηση μπορεί να καταλήξει, Θεός φυλάξοι, σε σχίσμα. Νομίζω ότι γι’ αυτούς τους λόγους διαχωρίσατε τη θέση σας από την Ομολογία. Οχι επειδή υιοθετείτε τη “Βαπτισματική θεολογία”, τη “θεωρία των κλάδων” και τη θεολογία των “αδελφών Εκκλησιών” ή επειδή προσυπογράφετε τη συμφωνία του Σαμπεζύ και του Μπαλαμάντ και τα κοινά κείμενα του Πόρτο Αλέγκρε, της Ραβέννας και της Ελούντας.
ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΠΙΚΡΙΑ
Αν η ανάγνωση των άρθρων σας που κάνω είναι ορθή σας παρακαλώ να ξεπεράσετε τη δικαιολογημένη πικρία που αισθάνεστε για τις άδικες και αντιχριστιανικές προσωπικές επιθέσεις που δεχτήκατε. Μεταξύ άλλων είδα κατ' επανάληψη πικρόχολα και κακεντρεχή σχόλια που διαμφισβητούσαν ακόμη και τη διανοητική σας διαύγεια, ενώ τα γραπτά σας μαρτυρούν αδιάψευστα το αντίθετο. Προσβάλλει τη νοημοσύνη και την αξιοπρέπειά μου να συζητήσω αν οι πιο πάνω μέθοδοι έχουν σχέση με το Χριστό. Αντίθετα με την κακεντρέχεια ορισμένων που διαμφισβήτησαν την ικανότητά σας να γράφετε ωραία, είναι ειλικρινής πεποίθησή μου ότι γράφετε με πολλή γλαφυρότητα. Μου κάνει μάλιστα εντύπωση πόσο λίγο χρόνο χρειάζεστε για να συντάξετε ένα κείμενο. Ζηλεύω το τάλαντο που σας χάρισε ο Χριστός το οποίο καλλιεργήσατε με τόση επιτυχία.
ΘΕΡΜΗ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ
Σας απευθύνω αυτή την επιστολή κ. Νούση για να σας παρακαλέσω αδελφικά να τοποθετηθείτε για το θέμα του Οικουμενισμού με ξεκάθαρες θέσεις. Δεν εισηγούμαι να επανεξετάσετε την απόφαση που πήρατε να αποσύρετε την υπογραφή σας από την Ομολογία. Τη σέβομαι. Σε τελευταία ανάλυση δεν είναι αυτό που μετρά. Οπως γνωρίζετε, για να περιοριστώ σε ορισμένα μόνον ονόματα, ο π. Γεώργιος Καψάνης, ο Ναυπάκτου Ιερόθεος, ο Κονίτσης Ανδρέας, ο κ. Τσελεγγίδης, κ.ά. δεν υπέγραψαν την Ομολογία. Υπάρχει κανείς που αγνοεί ποια είναι η θέση τους για τον Οικουμενισμό; Και ο Γόρτυνος Ιερεμίας απέσυρε την υπογραφή του από την Ομολογία χωρίς αυτό να τον εμποδίσει να διατυπώνει στα συγγράμματά του απολύτως παραδοσιακές θέσεις, όπως επίσης να τηρήσει την ενδεδειγμένη στάση στη Σύνοδο της Ιεραρχίας.
ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΣΙΩΠΟΥΜΕ;
Να πάω ένα βήμα παρακάτω; Υπάρχουν ορισμένοι οι οποίοι και για τις συμπροσευχές θα ήταν διατεθειμένοι να δείξουν “οικονομία” εξαιτίας της εμπερίστατης κατάστασης του Πατριαρχείου. Ποια ανοχή, όμως, είναι δυνατόν να επιδειχθεί, όταν η ορθόδοξη εκκλησιολογία ποδοπατείται; Οταν αυτός ούτος ο εκπρόσωπος της Ελλαδικής Εκκλησίας στο διάλογο με τους Παπικούς Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος ισχυρίστηκε στη σύνοδο της Ιεραρχίας ότι η Εκκλησία είναι διαιρεμένη; Οταν ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης (Ζηζιούλας) ισχυρίζεται ότι το βάπτισμα των εκτός Εκκλησίας είναι υποστατό λές και αγνοεί ακαδημαικός της δικής του εμβέλειας ότι “η Εκκλησία εν τοις μυστηρίοις σημαίνεται”; Πώς να αποδεχθεί κάποιος τη “θεωρία των κλάδων” και των “αδελφών Εκκλησιών” χωρίς να προσβάλει βάναυσα την πίστη του; Δεν απαγγέλλουμε το Σύμβολο της Πίστεως κάθε φορά που μετέχουμε στο μυστήριο της Θεία Ευχαριστίας; Δεν ομολογούμε πίστη εις ΜΙαΝ Εκκλησία και ΕΝ βάπτισμα εις άφεσιν αμαρτιών; Οταν, λοιπόν, κάποιοι ομολογούν τα αντίθετα δεν πρέπει να πάρουμε θέση; Και όταν λέγω κάποιοι εισάγουν κακοδοξίες αναφέρομαι πρώτιστα στον Ορθόδοξο συμπρόεδρο της Μικτής επιτροπής Ορθοδόξων και Παπικών Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη (Ζηζιούλα) τον στρατηγικό νου των Οικουμενιστικών σχεδιασμών! Δεν είναι ο εισηγητής της “Βαπτισματικής θεολογίας”; Δεν νομίζετε ότι όλοι πρέπει να ανησυχούμε σφόδρα και να εκφράζουμε (με ευπρέπεια πάντοτε) την έντονη αποδοκιμασία μας για τις κακόδοξες θέσεις του; Δεν συγκλονιστήκατε, όταν ακούσατε στην Ημερίδα για το διάλογο, που διοργάνωσε η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τον εκπρόσωπο του Αρχιεπισκόπου π. Παύλο Κουμαριανό να λέγει ότι για να προχωρήσει ο διάλογος πρέπει να εφαρμοστεί πρώτα η “διακοινωνία”; Με άλλα λόγια να γίνουμε Ουνίτες;
ΣΑΦΕΣΤΕΡΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ “ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ”
Είναι εύκολο να λέμε: Ξέρεις! Το θέμα της “Βαπτισματικής θεολογίας” πρέπει να εξεταστεί συνοδικά. Ασφαλέστατα και πρέπει. Μόλις πρόσφατα δημοσίευσα άρθρο στο οποίο αναφέρω ότι η “Βαπτισματική θεολογία” και ο εισηγητής πρέπει να απασχολήσουν τις συνόδους των Ορθοδόξων Εκκλησιών αυτεπάγγελτα ή κατόπιν καταγγελίας των πιστών. Εσείς κ. Νούση πώς τοποθετείστε σ’ αυτό το θέμα; Θα προσυπογράφατε μια τέτοια καταγγελία ή έστω έκκληση για να επιληφθεί η Ιερά Σύνοδος του σοβαρότατου αυτού θέματος; Η “Βαπτισματική θεολογία”, όπως γνωρίζετε, είναι το θεμέλιο των οικουμενιστικών ανοιγμάτων του Πατριαρχείου. “Ορθοδοξοποιεί” τη “θεωρία των κλάδων”. Στην πτώση ή στην ανάσταση αυτής της θεολογίας εδράζεται η λεγόμενη “οικουμενική κίνηση”. Σ’ αυτή, την Αγγλικανικής προέλευσης θεωρία, στηρίζεται και η συμμετοχή πολλών Ορθοδόξων Εκκλησιών στο ΠΣΕ. Πώς να πιστέψω ότι για ένα τόσο σοβαρό θέμα δεν έχετε άποψη; Είναι εύκολο κάποιος με το δικό σας χάρισμα της πένας να γράφει σειρά άρθρων και να εκθέτει όσους τον πίκραναν και τον σκανδάλισαν. Αραγε η προσωπική μας πικρία για οποιοδήποτε θέμα (όσο δικαιολογημένη και αν υποτεθεί ότι είναι) μπορεί να είναι ποτέ ισχυρότερος παράγοντας από την ανάγκη να ομολογήσουμε την πίστη μας;
ΦΑΡΙΣΣΑΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ
Σας παρακαλώ θερμά να πάρετε θέση για τα πιο πάνω σοβαρά θέματα. Είναι αποδεκτό (ή αν θέλετε επιβεβλημένο) να στηλιτεύετε το φαρισσαισμό. Τελικά, όμως, πρέπει να σας προβληματίσει τι απήχηση έχουν οι εκκλήσεις σας να συμπεριφερθούν με ευπρέπεια οι παρεκτρεπόμενοι αν στο μυαλό τους υπάρχει αμφιβολία ότι δεν τους κατηγορείτε απλά για τον ακραίο τρόπο που εκφράζονται αλλά αν εκλαμβάνουν την κριτική σας ως υποστήριξη των Οικουμενιστών. Αν έχουν σχηματίσει τη λανθασμένη έστω πεποίθηση, ότι αρνείστε ότι υπάρχει πρόβλημα με την εισαγωγή κακοδοξιών από τα πιο επίσημα χείλη των διαλόγων. Το ξεκαθάρισμα της θέσης σας θα βοηθήσει, όσους ελέγχετε, να συνειδητοποιήσουν ότι αυτοί που διαφωνούν με το ύφος και τις ακρότητες ορισμένων αντιπάλων του Οικουμενισμού δεν είναι κατ’ ανάγκην Οικουμενιστές. Είναι ορισμένες φορές πιστά μέλη της Εκκλησίας που αποδοκιμάζουν τις ακρότητες και την έλλειψη ευπρέπειας. Η δική σας ξεκάθαρη τοποθέτηση θα βοηθήσει του Θεού συνεργούντος τους παρεκτρεπόμενους να προβληματιστούν για την ορθότητα της τακτικής τους.
ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΩ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΝΑΛΟΓΕΙ
Οπως προσέξατε γράφω σε τρίτο πρόσωπο γι’ αυτούς που υπερβαίνουν τα όρια στην κριτική τους για τον Οικουμενισμό. Σας διαβεβαιώ ότι αναγνωρίζω ότι και εγώ γράφω πολλές φορές με οξύτητα που υπερβαίνει το μέτρο. Σας παρακαλώ, όμως, η δεδομένη δική μου εμπάθεια και ορισμένων άλλων να μη σας αποτρέψει από το να εκπληρώσετε το χρέος σας έναντι του Θεού. Μην παραθεωρήσετε ότι οι ηγέτες του αγώνα εναντίον του Οικουμενισμού είναι όλοι ανεξαίρετα ευπρεπείς και γνήσιοι άνθρωποι. Για αναλογιστείτε ποιος από τους επικεφαλής του αντιοικουμενιστικού αγώνα δεν είναι άνθρωπος του Θεού (π. Θεόδωρος Ζήσης, π. Γεώργιος Μεταλληνός, π. Σαράντης Σαράντος, π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος, π. Γεώργιος Καψάνης, οι Σεβασμιότατοι Μητροπολίτες που υπέγραψαν την Ομολογία, ο κ. Τσελεγγίδης, κτλ)! Τώρα αν πάλιν κάποιοι από μας τους ασήμαντους δείχνουμε “ζήλον ου κατ’ επίγνωσιν”, αν είμαστε μικροπρεπείς και υποκριτές, αν ενεργούμε με ασέβεια προς ανθρώπους και θεσμούς, αν δεν έχουμε την αίσθηση του μέτρου, αν σας σκανδαλίζουμε με την ακρισία και την έλλειψη διάκρισης των λόγων ή και των ενεργειών μας, μη διστάσετε, να μας ελέγξετε. Μην επιτρέψετε, όμως, σας παρακαλώ, οι δικές μας ατέλειες να σταθούν εμπόδιο στο δικό σας καλό αγώνα της πίστεως.
ΕΡΩΤΗΣΑΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΣΑΣ
Τοποθετηθήκατε ήδη με σαφήνεια για την ανάγκη επιστροφής των αιρετικών στην Εκκλησία ως πλανηθέντων από το διάβολο αδελφών μας. Η τοποθέτησή σας αυτή αναπαύει τη συνείδησή μας. Σας παρακαλώ. κ. Νούση, κάνετε ένα επιπλέον βήμα: Οταν βρεθείτε “ενώπιος ενωπίω”, σε κάποια στιγμή που η σιωπή και η νήψη βοηθούν να ιχνηλατήσουμε τα βήματα του Κυρίου που ακούονται παρηγορητικά ανάμεσα στις οιμωγές των σκοτεινών παθών, ερωτήσατε, σας παρακαλώ τη συνείδησή σας, αν συμφωνεί με τη “Βαπτισματική θεολογία”, τη θεωρία των “αδελφών Εκκλησιών”, τη συμφωνία του Σαμπεζύ τα κοινά κείμενα του Πόρτο Αλέγκρε, της Ραβέννας και της Ελούντας καθώς και για τις συμπροσευχές με αιρετικούς και αλλόθρησκους. Σχημάτισα την εντύπωση, κ. Νούση, ότι η απάντηση της συνείδησής σας είναι αρνητική. Αν σας ερμηνεύω ορθά σας παρακαλώ θερμά από όποιο μετερίζι αποφασίσετε να κάνετε τον αγώνα σας (χωρίς επαναλαμβάνω να έχετε σχέση με την Ομολογία ή τους ανθρώπους που την υπέγραψαν), να δώσετε τον καλό αγώνα της πίστεως. Ως ελεύθερος σκοπευτής της Εκκλησίας και της αλήθειας Της. Οπως σας φωτίσει ο Θεός. Ας μην κλείνουμε τα μάτια μπροστά στο συγκρητισμό και τη σχετικοκρατία σε θέματα πίστεως που μας κάνει να ασφυκτιούμε. Οχι επειδή ο Θεός μας χρειάζεται για να οικονομήσει τη σωτηρία του κόσμου. Εμείς έχουμε ανάγκη να δίνουμε την καλή ομολογία της πίστεως, για να μην προσθέσουμε κοντά στις υπόλοιπες αμαρτίες μας και την άρνηση να συμπαραταχθούμε με την παράδοση των αγίων Πατέρων. Ας μην προσποιηθούμε ότι απλά και μόνον κάποιοι έξαλλοι και φανατικοί δημιουργούν εκ του μη όντος προβλήματα. Υπάρχει, δυστυχώς, εξ αντικειμένου, πολύ σοβαρό πρόβλημα με τον Οικουμενισμό. Είναι αλήθεια ότι ορισμένοι αντιδρούμε χωρίς εκκλησιαστικό φρόνημα: Με ύβρεις, μίσος, φανατισμό και κακεντρέχεια. Πιστεύετε, όμως, ότι εμείς είμαστε το πρόβλημα; Οχι οι δυσάρεστες παρενέργειές του;
“Ο ΦΥΛΑΞ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ”
Η ομολογία της αλήθειας της Εκκλησίας και η υπεράσπιση της πίστεως δεν είναι, όπως γνωρίζετε, υπόθεση των επισκόπων μόνον. Η σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως των Πατριαρχών της Ανατολής το 1848 αναγνωρίζει το ποίμνιο της Εκκλησίας, ως το “φύλακα της πίστεως”. Οταν, όσοι υπέγραψαν την προδοτική για την Ορθοδοξία σύνοδο της Φερράρας-Φλωρεντίας, επέστρεψαν οίκαδε αντιμετώπισαν την αποδοκιμασία των πιστών. “Πώς τα ημέτερα;” τους ρωτούσαν. “Πώς τα της Συνόδου;” “Ει ετύχομεν την νικώσαν;”. Και οι εξωμότες έλεγαν: “Πεπράκαμεν την πίστιν ημών. Αντηλλάξαμεν την ευσέβειαν προδόντες την καθαράν θυσίαν. Αζυμίται γεγόναμεν”. Και συμπλήρωσαν: “Η δεξιά αύτη υπέγραψεν; Κοπείτω. Η γλώττα αύτη ωμολόγησεν; Εκριζούσθω”. Αλλωστε στα άρθρα σας ομολογείτε ότι πολλοί επίσκοποι απέχουν πολύ από το να ενσαρκώνουν τον καλόν ποιμένα. Ορθά επίσης επισημαίνετε ότι η υπακοή στο Γέροντα δεν ισχύει, όταν το θέμα αφορά την ενότητα και την αλήθεια της Εκκλησίας. Ολοι οι πιστοί έχουν ευθύνη και λόγο “όταν Θεός το κινδυνευόμενον”.
Με εκτίμηση,
Παναγιώτης Τελεβάντος
Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2010
Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2010
Κατά νεοανασυνταξάντων σύμβολον πίστεως
Ο Χριστός είναι o Θεός
Του Κώστα Νούση
θεολόγου - φιλολόγου ΑΠΘ
Με τη φράση-ομολογία αυτή πρέπει να αρχίζει το μάθημά του πλέον ο κάθε θεολόγος εκπαιδευτικός μέσης εκπαίδευσης, ο δάσκαλος στα παιδιά του δημοτικού και ο ιερέας εν εκάστω κηρύγματι. Μετά ας πούνε ό,τι θέλουν. Αρκεί να αρχίζουν από Χριστό. «Άρχεσθαι Διός». «Ab Jove principium». «Από Χριστού-Θεού άρξασθε» λοιπόν εν τη συγχρόνω ειδωλολατρική Ελλάδι.
Ο επανευαγγελισμός του λαού δεν είναι πια πολυτέλεια αλλά επιτακτική ανάγκη των καιρών. Την ίδια ώρα που πολλές κασσάνδρες ανάμεσά μας πάλαι τε και επ’ εσχάτων ονειρεύονται και φωνασκούν για τον εκ δυσμών κίνδυνο της ορθοδοξίας, δεν έχουν ούτε αυτοί αντιληφθεί τον εισερχόμενο δούρειο ίππο εντός των πυλών. Μέσα από την κοιλιά του εξέρχονται η έλλειψη κατήχησης των χριστιανών, οι άθεοι ανερυθριάστως προκλητικοί θεολόγοι, οι εκκοσμικευμένοι πιστοί, οι αισχροί επαγγελματίες ιερείς, η ειδωλολατρία, η κατακλυσμιαία πορνεία και μοιχεία, οι ουκ ολίγες αγρυπνούσες και δρώσες αιρέσεις.
«Τοις πάσι γέγονα τα πάντα, ίνα πάντως τινάς σώσω» (Α’ Κορ. θ’ 22). Ο απόστολος Παύλος, εις εκ των τελειοτέρων έργω και λόγω εκφραστών του χριστιανισμού μας υποδεικνύει το ορθόδοξο ήθος. Δε διστάζει να γίνει τα πάντα - να πούμε με τα σημερινά δεδομένα να χαρακτηρισθεί οικουμενιστής, προδότης, να συμμετέχει σε διαλόγους, να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία, τη βιολογία, την παλαιοντολογία και όλο το μακρύ κατάλογο των επιστημών, ως άλλωστε και όλοι οι μεγάλοι θεολόγοι άγιοι όλων των εποχών - αρκεί να σωθούν και οι αλλόπιστοι και οι αιρετικοί και οι εντός των ελλαδικών τειχών ακατάρτιστοι πνευματικώς, αδιάφοροι και μόνη τη ταυτότητι χριστιανοί. Φυσικά αυτό θα επέσυρε πάνω του το ανάθεμα των την ακρίβειαν οιομένων φυλάττειν, αλλά ποσώς θα ενδιεφέρετο. Άλλωστε το πνεύμα του αποκαλύπτεται στη φράση «ηυχόμην γαρ αυτός εγώ ανάθεμα είναι από του Χριστού υπέρ των αδελφών μου» (Ρωμ. θ’ 3). Προτιμά να κολαστεί ο ίδιος αρκεί να σωθούν τα πλανημένα του αδέλφια. Όμως σήμερα σε μια νέα έκδοση της ορθοδοξίας ένιοι νεοφανείς αστέρες μοιράζουν αναθέματα στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και βαστάνε την κόλαση στο χέρι. Ο γέρων Πορφύριος όμως λέει για το Χριστό: «Έτσι πράγματι πρέπει να βλέπουμε το Χριστό. Είναι φίλος μας, είναι αδερφός μας, είναι ό,τι καλό και ωραίο. Είναι το παν. Αλλά είναι φίλος και το φωνάζει: «σας έχω φίλους βρε, δεν το καταλαβαίνετε; Είμαστε αδέλφια. Βρε εγώ δεν είμαι… δεν βαστάω την κόλαση στο χέρι, δεν σας φοβερίζω, σας αγαπάω. Σας θέλω να χαίρεσθε μαζί μου τη ζωή» (απομαγνητοφωνημένα λόγια του γέροντος) - λόγοι σύνοψης ορθοδοξίας. Πραγματικά ακούω βερεσέ όσα άλλα μου αραδιάσουν οι διάφοροι ερανιστές λόγων αγίων μόνον προς πολεμική χρήση. Προτιμώ την «πλάνη» Πορφυρίου από τη δική τους «ορθοδοξία».
Κατά κόρον στον κύκλο των σχετικών κειμένων έκανα χρήση λόγων και παραδειγμάτων συγχρόνων αγίων. Το αντίπαλον δέος προέβαλλε κυρίως και σχεδόν μονομερώς ένα άλλο σύγχρονο άγιο, τον π. Ιουστίνο Πόποβιτς. Φυσικά δεν ελήφθη υπ’ όψιν η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ζωής του αγίου και μερικές ενέργειες και λόγοι του εθεωρήθησαν δογματικοί γνώμονες εκκλησιολογικής στάσης. Σε αυτούς ειδικότερα προτείνω να ρίξουν λίγο το βλέμμα τους και στον προσφάτως κοιμηθέντα άγιο Πατριάρχη των Σέρβων Παύλο. Καλό είναι πάντα να κοιτάμε προς όλες τις κατευθύνσεις πριν μορφώσουμε την προσωπική μας γνώμη. Επίσης οι εν λόγω ανατρέχουν σε αρχαιότερους αγίους να ακουμπήσουν και αιτιολογήσουν την τεταραγμένη τους διάθεση. Εγώ ανέφερα Παΐσιο, Πορφύριο, Ιάκωβο, Σωφρόνιο και μερικούς ακόμη. Αγίους - των ημερών μας - μεγάλου βεληνεκούς που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε από προγενέστερους αγίους, ένιοι δε εξ αυτών και ανώτεροι των αρχαίων. Αναφέρω ενδεικτικά τα λόγια του σύγχρονου πατέρα της εκκλησίας π. Σωφρονίου Σαχάρωφ για το γέροντα Πορφύριο: «σαν εμένα θα βρεις πολλούς γέρους, όμως σαν τον Πορφύριο είναι δύσκολο να βρεις. Αυτός είναι πολύ μεγάλος, είναι πνευματικό φαινόμενο σπάνιο στην εκκλησία… είναι ένα ασκί γεμάτο από Άγιο Πνεύμα και ό,τι σας λέει αυτό πρέπει να κάνετε» (Αναμνήσεις από το γέροντα Σωφρόνιο του Έσσεξ, εκδ. Άθως). Γιατί λοιπόν να ανασκοπούμε το παρελθόν τη στιγμή που τέτοιοι φωστήρες έδειξαν το δρόμο, ζώντες μάλιστα τη σημερινή εκκλησιαστική και γενικότερη παγκόσμια κατάσταση, άρα άμεσοι και πιο αρμόδιοι εκφραστές του ορθού εκκλησιολογικού πνεύματος εν τοις εσχάτοις τούτοις έτεσιν;
Ο γερο Παΐσιος μάλιστα, γνωστός για το μέγα προφητικό του χάρισμα, ορών και προϊδών - κατ’ εμέ – τις αυθαιρεσίες μας φωτογραφήθηκε ολίγον προ της εκδημίας του με τον νυν Πατριάρχη. Ας ερμηνεύσει καθείς τι πολυσήμαντο μήνυμα έστειλε ο γέροντας.
Διαβάζουμε στο βίο του αγίου Σιλουανού την ιστορία με τον πλανόδιο βιβλιοπώλη που του είχε ενσπείρει στην ηλικία των τεσσάρων ετών το λογισμό της αθεΐας, τον οποίο ξεπέρασε σε ηλικία δεκαεννέα ετών! Και αν κάποιος δεν το ξεπεράσει ποτέ; Η ερώτηση απευθύνεται στους αθέους ή αθεολογήτους θεολόγους που εν κακή παρρησία αμφισβητούν τα πάντα - το συνηθέστερό τους είναι η προβολή της παλαιάς διαθήκης ως μυθολογίας - και μολύνουν τα χριστιανόπουλα. Ο πάπας λοιπόν δεν βάλλει από τη Ρώμη, ως είρηται, αλλά διέβη διά ημετέρων μισθοφόρων τον ελληνικό Ρουβίκωνα.
Tα ιστορικά παράλληλα με την πρωτοχριστιανική εποχή είναι εμφανή. «Το πνεύμα όπου θέλει πνει» (Ιω. γ’ 8) και δεν το σταματούν οι κραυγές και οι υπογραφές κανενός. Συναντάς αλλοδόξους πιο ορθοδόξους στη ζωή τους από μας στους οποίους κατοχυρώθηκε κυρίως η επωνυμία. Και εμείς είμαστε μάλλον αυτοί που διαστρέψαμε το αληθινό πρόσωπο του γλυκυτάτου Ιησού. Αλωνίζουν οι χιλιαστές με σημαία τους το κήρυγμα της ανάστασης, διότι μυρίστηκαν ότι απιστούν σε αυτήν ή την αγνοούν οι ορθόδοξοι και έτσι θα τσιμπήσουν -όπως και συμβαίνει - στο δόλωμά τους, το πλέον ορθόδοξο άλλωστε κήρυγμα που παραθέτουν οικειοποιώντας το ως μοναδική εξ αυτών προερχομένη χιλιαστική πρόταση και ελπίδα ζωής! Άλλοι την ίδια ώρα φοβούνται προτεστάντες, ινδιάνους, αφρικανούς παγανιστές, καρδινάλιους και ατέλειωτα έτερα στίφη πολεμίων.
Πώς όμως χάσαμε το Χριστό και τον κλέψανε ιεχωβάδες, αγνωστικιστές, διαλογιστές και λοιποί; Εξαιτίας δυο παραγόντων: επειδή μειώνονται δραματικά οι ζώντες άγιοι -παραδείγματα, στυλοβάτες και παρηγοριά όλων μας - και εμείς οι λοιποί δεν παρουσιάζουμε ένα ελκυστικό και θελκτικό Χριστό. Είναι αδήριτη πλέον ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε την υφ’ ημών προβολή του χριστιανισμού σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο, εντός και εκτός συνόρων. Στα ευαγγέλια ο Χριστός σαγηνεύει και δεν απειλεί. Αυτό είναι και το ήθος της Εκκλησίας του, που ουσιαστικά είναι ο ίδιος ο Ιησούς. Οι αφορισμοί ουδέποτε συνήδαν στο εκκλησιαστικό ήθος και εχρώντο σπανίως και μόνον παιδαγωγικώς και εν εσχάτη ανάγκη. Η πρότασή μου στους ανειρήνευτους αδελφούς είναι η προτροπή του αγίου γέροντος Πορφύριου (αν νομίζουν τινές ότι δεν είναι επισήμως αναγνωρισμένος άγιος κάνουν λάθος - τιμάται ήδη στο Πατριαρχείο Αντιοχείας, τουτέστιν αυτομάτως θεωρείται και επισήμως άγιος της απανταχού ορθοδοξίας) : «αγαπήστε τον Χριστό και μηδέν προτιμήστε της αγάπης αυτού». Δυστυχώς, αν δεν το πετύχουμε αυτό, αποτύχαμε στον πνευματικό μας αγώνα και εις μάτην τρέχουμε να σώσουμε την ορθοδοξία ως δόγμα, την ίδια ώρα που εμείς χάσαμε τη ζωή. Ο Χριστός άλλωστε δεν είναι ψυχρό και ψιλό δογματικό σύστημα πίστεως αλλά συγκεκριμένο πρόσωπο που απαιτεί ως ζηλότυπος εραστής την αποκλειστική αγάπη μας. Αντ’ αυτού τον θωρούμε και τον συστήνουμε ως απρόσιτο νομοδιδάσκαλο κωδίκων ηθικής, ήτοι δυσάρεστο και αποκρουστικό στο σύγχρονο κοπιώντα και πεφορτισμένο άνθρωπο.
Πολύς λόγος κατά νεοομολογητών άχρι τούδε. Τι κυρίως διακρίνουμε εν πάσι σχεδόν τοις ζηλωταίς; Έλλειψη δυο βασικών χαρακτηριστικών του γνησίου χριστιανού: ταπείνωσης και αγάπης. Αλλά οι υποψήφιοι σωτήρες μας ας έχουν αδιαλείπτως κατά νου πως η όποια αληθινή αρετή μας ενώπιον του Κυρίου «ως ράκος αποκαθημένης» ( Ησ. 64.5). Από την άλλη ορισμένοι εξ αυτών θεωρούν ότι η προς αυτούς ετερότητα συνιστά εγγενή αδυναμία και a priori ήττα. Να ισχύει άραγε το ρηθέν δια συγχρόνου φιλοσόφου «ο βλαξ είναι ανίκητος»; Δεν είναι της παρούσης. Το σίγουρο είναι ότι η πόλις εάλω ένδοθεν, διότι αστοχήσαμε και ως χριστιανοί και ως θεολόγοι και ως ιερείς. «Καλόν το άλας. Εάν δε και το άλας μωρανθή, εν τίνι αρτυθήσεται» (Λουκ. ιδ’ 34); Αυτά τα φαινόμενα άλλωστε είναι η κορυφή του παγόβουνου της αποτυχίας ημών των χριστιανών των εσχάτων που προλειαίνουμε καθ’ ημέραν την έλευση του αντιχρίστου με τον πνευματικό μας ατροφισμό. Και ικετεύω: ας φωνάζουμε για τη θεότητα του Χριστού ευκαίρως ακαίρως, διότι στη θέση του έρχεται άλλος και χάσκοντες θα τον προσκυνήσουν πάντες και πάσαι αι φυλαί της γης. Τότε θα εκπληρωθεί και ο λόγος του Κυρίου: «πλην ο υιός του ανθρώπου ελθών άρα ευρήσει την πίστιν (εις την θεότητά Του) επί της γης» (Λουκ. ιη’ 8);
Ημείς οι έχοντες την πληρότητα της Χάριτος οφείλουμε να γίνουμε το φως τοις αλλοθρήσκοις, ώστε να τους «μαγέψουμε». Συνήθως η μαγεία φέρει αποτελέσματα. Εν αντιθέτω τους προγκάμε και τους στερεώνουμε όλο και πιο βαθιά στις πλάνες τους. Πόσο πιο θεάρεστο θα ήταν να ανεπέμποντο πύρινες προσευχές στο θρόνο του Υψίστου αντί υπογραφών υπέρ σωτηρίας αλλοδόξων και του σύμπαντος κόσμου. Όμως μια υπογραφή είναι πανεύκολη και ανώδυνη υπόθεση, ενώ μια αληθινή προσευχή κοπιώδης και αιματηρή. Ίσως μερικοί εν τη υπογραφή των δοκούσι ότι εξεπλήρωσαν το πνευματικό τους προς Θεόν χρέος ψευτοαναπαύοντας τη συνείδησή τους λόγω ελεγχόμενης πνευματικής ζωής και των εξ αυτής ενοχών. Προσωπικά όμως αφορίζω εμαυτόν εκ του ρεύματος τούτου αναιρών το εκ κεκτημένης ταχύτητας πλημμέλημά μου και υπογράφω πάσαν την προγεγραμμένην ταύτην εν είδει κατακλείδος επιλόγου διακριτικώς επιγραφομένην
Κατά νεοανασυνταξάντων σύμβολον πίστεως.
Λάρισα, 4-1-2010
Του Κώστα Νούση
θεολόγου - φιλολόγου ΑΠΘ
Με τη φράση-ομολογία αυτή πρέπει να αρχίζει το μάθημά του πλέον ο κάθε θεολόγος εκπαιδευτικός μέσης εκπαίδευσης, ο δάσκαλος στα παιδιά του δημοτικού και ο ιερέας εν εκάστω κηρύγματι. Μετά ας πούνε ό,τι θέλουν. Αρκεί να αρχίζουν από Χριστό. «Άρχεσθαι Διός». «Ab Jove principium». «Από Χριστού-Θεού άρξασθε» λοιπόν εν τη συγχρόνω ειδωλολατρική Ελλάδι.
Ο επανευαγγελισμός του λαού δεν είναι πια πολυτέλεια αλλά επιτακτική ανάγκη των καιρών. Την ίδια ώρα που πολλές κασσάνδρες ανάμεσά μας πάλαι τε και επ’ εσχάτων ονειρεύονται και φωνασκούν για τον εκ δυσμών κίνδυνο της ορθοδοξίας, δεν έχουν ούτε αυτοί αντιληφθεί τον εισερχόμενο δούρειο ίππο εντός των πυλών. Μέσα από την κοιλιά του εξέρχονται η έλλειψη κατήχησης των χριστιανών, οι άθεοι ανερυθριάστως προκλητικοί θεολόγοι, οι εκκοσμικευμένοι πιστοί, οι αισχροί επαγγελματίες ιερείς, η ειδωλολατρία, η κατακλυσμιαία πορνεία και μοιχεία, οι ουκ ολίγες αγρυπνούσες και δρώσες αιρέσεις.
«Τοις πάσι γέγονα τα πάντα, ίνα πάντως τινάς σώσω» (Α’ Κορ. θ’ 22). Ο απόστολος Παύλος, εις εκ των τελειοτέρων έργω και λόγω εκφραστών του χριστιανισμού μας υποδεικνύει το ορθόδοξο ήθος. Δε διστάζει να γίνει τα πάντα - να πούμε με τα σημερινά δεδομένα να χαρακτηρισθεί οικουμενιστής, προδότης, να συμμετέχει σε διαλόγους, να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία, τη βιολογία, την παλαιοντολογία και όλο το μακρύ κατάλογο των επιστημών, ως άλλωστε και όλοι οι μεγάλοι θεολόγοι άγιοι όλων των εποχών - αρκεί να σωθούν και οι αλλόπιστοι και οι αιρετικοί και οι εντός των ελλαδικών τειχών ακατάρτιστοι πνευματικώς, αδιάφοροι και μόνη τη ταυτότητι χριστιανοί. Φυσικά αυτό θα επέσυρε πάνω του το ανάθεμα των την ακρίβειαν οιομένων φυλάττειν, αλλά ποσώς θα ενδιεφέρετο. Άλλωστε το πνεύμα του αποκαλύπτεται στη φράση «ηυχόμην γαρ αυτός εγώ ανάθεμα είναι από του Χριστού υπέρ των αδελφών μου» (Ρωμ. θ’ 3). Προτιμά να κολαστεί ο ίδιος αρκεί να σωθούν τα πλανημένα του αδέλφια. Όμως σήμερα σε μια νέα έκδοση της ορθοδοξίας ένιοι νεοφανείς αστέρες μοιράζουν αναθέματα στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και βαστάνε την κόλαση στο χέρι. Ο γέρων Πορφύριος όμως λέει για το Χριστό: «Έτσι πράγματι πρέπει να βλέπουμε το Χριστό. Είναι φίλος μας, είναι αδερφός μας, είναι ό,τι καλό και ωραίο. Είναι το παν. Αλλά είναι φίλος και το φωνάζει: «σας έχω φίλους βρε, δεν το καταλαβαίνετε; Είμαστε αδέλφια. Βρε εγώ δεν είμαι… δεν βαστάω την κόλαση στο χέρι, δεν σας φοβερίζω, σας αγαπάω. Σας θέλω να χαίρεσθε μαζί μου τη ζωή» (απομαγνητοφωνημένα λόγια του γέροντος) - λόγοι σύνοψης ορθοδοξίας. Πραγματικά ακούω βερεσέ όσα άλλα μου αραδιάσουν οι διάφοροι ερανιστές λόγων αγίων μόνον προς πολεμική χρήση. Προτιμώ την «πλάνη» Πορφυρίου από τη δική τους «ορθοδοξία».
Κατά κόρον στον κύκλο των σχετικών κειμένων έκανα χρήση λόγων και παραδειγμάτων συγχρόνων αγίων. Το αντίπαλον δέος προέβαλλε κυρίως και σχεδόν μονομερώς ένα άλλο σύγχρονο άγιο, τον π. Ιουστίνο Πόποβιτς. Φυσικά δεν ελήφθη υπ’ όψιν η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ζωής του αγίου και μερικές ενέργειες και λόγοι του εθεωρήθησαν δογματικοί γνώμονες εκκλησιολογικής στάσης. Σε αυτούς ειδικότερα προτείνω να ρίξουν λίγο το βλέμμα τους και στον προσφάτως κοιμηθέντα άγιο Πατριάρχη των Σέρβων Παύλο. Καλό είναι πάντα να κοιτάμε προς όλες τις κατευθύνσεις πριν μορφώσουμε την προσωπική μας γνώμη. Επίσης οι εν λόγω ανατρέχουν σε αρχαιότερους αγίους να ακουμπήσουν και αιτιολογήσουν την τεταραγμένη τους διάθεση. Εγώ ανέφερα Παΐσιο, Πορφύριο, Ιάκωβο, Σωφρόνιο και μερικούς ακόμη. Αγίους - των ημερών μας - μεγάλου βεληνεκούς που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε από προγενέστερους αγίους, ένιοι δε εξ αυτών και ανώτεροι των αρχαίων. Αναφέρω ενδεικτικά τα λόγια του σύγχρονου πατέρα της εκκλησίας π. Σωφρονίου Σαχάρωφ για το γέροντα Πορφύριο: «σαν εμένα θα βρεις πολλούς γέρους, όμως σαν τον Πορφύριο είναι δύσκολο να βρεις. Αυτός είναι πολύ μεγάλος, είναι πνευματικό φαινόμενο σπάνιο στην εκκλησία… είναι ένα ασκί γεμάτο από Άγιο Πνεύμα και ό,τι σας λέει αυτό πρέπει να κάνετε» (Αναμνήσεις από το γέροντα Σωφρόνιο του Έσσεξ, εκδ. Άθως). Γιατί λοιπόν να ανασκοπούμε το παρελθόν τη στιγμή που τέτοιοι φωστήρες έδειξαν το δρόμο, ζώντες μάλιστα τη σημερινή εκκλησιαστική και γενικότερη παγκόσμια κατάσταση, άρα άμεσοι και πιο αρμόδιοι εκφραστές του ορθού εκκλησιολογικού πνεύματος εν τοις εσχάτοις τούτοις έτεσιν;
Ο γερο Παΐσιος μάλιστα, γνωστός για το μέγα προφητικό του χάρισμα, ορών και προϊδών - κατ’ εμέ – τις αυθαιρεσίες μας φωτογραφήθηκε ολίγον προ της εκδημίας του με τον νυν Πατριάρχη. Ας ερμηνεύσει καθείς τι πολυσήμαντο μήνυμα έστειλε ο γέροντας.
Διαβάζουμε στο βίο του αγίου Σιλουανού την ιστορία με τον πλανόδιο βιβλιοπώλη που του είχε ενσπείρει στην ηλικία των τεσσάρων ετών το λογισμό της αθεΐας, τον οποίο ξεπέρασε σε ηλικία δεκαεννέα ετών! Και αν κάποιος δεν το ξεπεράσει ποτέ; Η ερώτηση απευθύνεται στους αθέους ή αθεολογήτους θεολόγους που εν κακή παρρησία αμφισβητούν τα πάντα - το συνηθέστερό τους είναι η προβολή της παλαιάς διαθήκης ως μυθολογίας - και μολύνουν τα χριστιανόπουλα. Ο πάπας λοιπόν δεν βάλλει από τη Ρώμη, ως είρηται, αλλά διέβη διά ημετέρων μισθοφόρων τον ελληνικό Ρουβίκωνα.
Tα ιστορικά παράλληλα με την πρωτοχριστιανική εποχή είναι εμφανή. «Το πνεύμα όπου θέλει πνει» (Ιω. γ’ 8) και δεν το σταματούν οι κραυγές και οι υπογραφές κανενός. Συναντάς αλλοδόξους πιο ορθοδόξους στη ζωή τους από μας στους οποίους κατοχυρώθηκε κυρίως η επωνυμία. Και εμείς είμαστε μάλλον αυτοί που διαστρέψαμε το αληθινό πρόσωπο του γλυκυτάτου Ιησού. Αλωνίζουν οι χιλιαστές με σημαία τους το κήρυγμα της ανάστασης, διότι μυρίστηκαν ότι απιστούν σε αυτήν ή την αγνοούν οι ορθόδοξοι και έτσι θα τσιμπήσουν -όπως και συμβαίνει - στο δόλωμά τους, το πλέον ορθόδοξο άλλωστε κήρυγμα που παραθέτουν οικειοποιώντας το ως μοναδική εξ αυτών προερχομένη χιλιαστική πρόταση και ελπίδα ζωής! Άλλοι την ίδια ώρα φοβούνται προτεστάντες, ινδιάνους, αφρικανούς παγανιστές, καρδινάλιους και ατέλειωτα έτερα στίφη πολεμίων.
Πώς όμως χάσαμε το Χριστό και τον κλέψανε ιεχωβάδες, αγνωστικιστές, διαλογιστές και λοιποί; Εξαιτίας δυο παραγόντων: επειδή μειώνονται δραματικά οι ζώντες άγιοι -παραδείγματα, στυλοβάτες και παρηγοριά όλων μας - και εμείς οι λοιποί δεν παρουσιάζουμε ένα ελκυστικό και θελκτικό Χριστό. Είναι αδήριτη πλέον ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε την υφ’ ημών προβολή του χριστιανισμού σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο, εντός και εκτός συνόρων. Στα ευαγγέλια ο Χριστός σαγηνεύει και δεν απειλεί. Αυτό είναι και το ήθος της Εκκλησίας του, που ουσιαστικά είναι ο ίδιος ο Ιησούς. Οι αφορισμοί ουδέποτε συνήδαν στο εκκλησιαστικό ήθος και εχρώντο σπανίως και μόνον παιδαγωγικώς και εν εσχάτη ανάγκη. Η πρότασή μου στους ανειρήνευτους αδελφούς είναι η προτροπή του αγίου γέροντος Πορφύριου (αν νομίζουν τινές ότι δεν είναι επισήμως αναγνωρισμένος άγιος κάνουν λάθος - τιμάται ήδη στο Πατριαρχείο Αντιοχείας, τουτέστιν αυτομάτως θεωρείται και επισήμως άγιος της απανταχού ορθοδοξίας) : «αγαπήστε τον Χριστό και μηδέν προτιμήστε της αγάπης αυτού». Δυστυχώς, αν δεν το πετύχουμε αυτό, αποτύχαμε στον πνευματικό μας αγώνα και εις μάτην τρέχουμε να σώσουμε την ορθοδοξία ως δόγμα, την ίδια ώρα που εμείς χάσαμε τη ζωή. Ο Χριστός άλλωστε δεν είναι ψυχρό και ψιλό δογματικό σύστημα πίστεως αλλά συγκεκριμένο πρόσωπο που απαιτεί ως ζηλότυπος εραστής την αποκλειστική αγάπη μας. Αντ’ αυτού τον θωρούμε και τον συστήνουμε ως απρόσιτο νομοδιδάσκαλο κωδίκων ηθικής, ήτοι δυσάρεστο και αποκρουστικό στο σύγχρονο κοπιώντα και πεφορτισμένο άνθρωπο.
Πολύς λόγος κατά νεοομολογητών άχρι τούδε. Τι κυρίως διακρίνουμε εν πάσι σχεδόν τοις ζηλωταίς; Έλλειψη δυο βασικών χαρακτηριστικών του γνησίου χριστιανού: ταπείνωσης και αγάπης. Αλλά οι υποψήφιοι σωτήρες μας ας έχουν αδιαλείπτως κατά νου πως η όποια αληθινή αρετή μας ενώπιον του Κυρίου «ως ράκος αποκαθημένης» ( Ησ. 64.5). Από την άλλη ορισμένοι εξ αυτών θεωρούν ότι η προς αυτούς ετερότητα συνιστά εγγενή αδυναμία και a priori ήττα. Να ισχύει άραγε το ρηθέν δια συγχρόνου φιλοσόφου «ο βλαξ είναι ανίκητος»; Δεν είναι της παρούσης. Το σίγουρο είναι ότι η πόλις εάλω ένδοθεν, διότι αστοχήσαμε και ως χριστιανοί και ως θεολόγοι και ως ιερείς. «Καλόν το άλας. Εάν δε και το άλας μωρανθή, εν τίνι αρτυθήσεται» (Λουκ. ιδ’ 34); Αυτά τα φαινόμενα άλλωστε είναι η κορυφή του παγόβουνου της αποτυχίας ημών των χριστιανών των εσχάτων που προλειαίνουμε καθ’ ημέραν την έλευση του αντιχρίστου με τον πνευματικό μας ατροφισμό. Και ικετεύω: ας φωνάζουμε για τη θεότητα του Χριστού ευκαίρως ακαίρως, διότι στη θέση του έρχεται άλλος και χάσκοντες θα τον προσκυνήσουν πάντες και πάσαι αι φυλαί της γης. Τότε θα εκπληρωθεί και ο λόγος του Κυρίου: «πλην ο υιός του ανθρώπου ελθών άρα ευρήσει την πίστιν (εις την θεότητά Του) επί της γης» (Λουκ. ιη’ 8);
Ημείς οι έχοντες την πληρότητα της Χάριτος οφείλουμε να γίνουμε το φως τοις αλλοθρήσκοις, ώστε να τους «μαγέψουμε». Συνήθως η μαγεία φέρει αποτελέσματα. Εν αντιθέτω τους προγκάμε και τους στερεώνουμε όλο και πιο βαθιά στις πλάνες τους. Πόσο πιο θεάρεστο θα ήταν να ανεπέμποντο πύρινες προσευχές στο θρόνο του Υψίστου αντί υπογραφών υπέρ σωτηρίας αλλοδόξων και του σύμπαντος κόσμου. Όμως μια υπογραφή είναι πανεύκολη και ανώδυνη υπόθεση, ενώ μια αληθινή προσευχή κοπιώδης και αιματηρή. Ίσως μερικοί εν τη υπογραφή των δοκούσι ότι εξεπλήρωσαν το πνευματικό τους προς Θεόν χρέος ψευτοαναπαύοντας τη συνείδησή τους λόγω ελεγχόμενης πνευματικής ζωής και των εξ αυτής ενοχών. Προσωπικά όμως αφορίζω εμαυτόν εκ του ρεύματος τούτου αναιρών το εκ κεκτημένης ταχύτητας πλημμέλημά μου και υπογράφω πάσαν την προγεγραμμένην ταύτην εν είδει κατακλείδος επιλόγου διακριτικώς επιγραφομένην
Κατά νεοανασυνταξάντων σύμβολον πίστεως.
Λάρισα, 4-1-2010
Σάββατο 2 Ιανουαρίου 2010
"Το κανονικό και δογματικό πλαίσιο των διαλόγων"
Του κ. Παναγιώτη Τελεβάντου
Σε πρόσφατο άρθρο του “Περί Διαθρησκειακού Διαλόγου” (http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=1312) ο Καθηγητής του ΑΠΘ κ. Πέτρος Βασιλειάδης προσπαθεί να αντικρούσει κάποιες επισημάνσεις για τον Οικουμενισμό που είχα καταγράψει στο άρθρο “Προυποθέσεις διαλόγου με τους αλλοθρήσκους”
(http://religiousnet.blogspot.com/2009/12/blog-post_8176.html)
Στο άρθρο του ο κ. Καθηγητής αρνείται ότι αδικεί τους παραδοσιακούς θεολόγους όταν ισχυρίζεται ότι δήθεν απαξιώνουν τους διαλόγους. Δυστυχώς τόσον ο κ. Βασιλειάδης όσο και πολλοί άλλοι εν Χριστώ πατέρες και αδελφοί, επαναλαμβάνουν αυτή τη συκοφαντία “τήδε κακείσε”, ευκαίρως-ακαίρως, συστηματικά, για δεκαετίες τώρα. Ισχυρίζεται ο κ. Καθηγητής ότι οι παραδοσιακοί πιστοί είναι εναντίον των διαλόγων με τους αλλόθρησκους, με τους αιρετικούς και με τους σχισματικούς. Ρωτούμε λοιπόν: Πού, πότε και ποιοι εξέφρασαν αντίθεση στους διαλόγους; Οι Σεβασμιότατοι Μητροπολίτες που υπέγραψαν την Ομολογία για τον Οικουμενισμό; Ο π. Θεόδωρος Ζήσης; Ο Καθηγητής Ιωάννης Καρμίρης; Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης; Ο Καθηγητής Παναγιώτης Τρεμπέλας; Ο Περιστερίου Χρυσόστομος; Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Μουρατίδης; Ο Καθηγητής Μέγας Φαράντος; Ο π. Γεώργιος Καψάνης; Ο Ιωσήφ της Ξηροποτάμου; Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοδώρου; Ο π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος; Ο π. Ιουστίνος Πόποβιτς; Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ; Ο π. Γεώργιος Μεταλληνός; Ο Καθηγητής Νικόλαος Μητσόπουλος; Ο π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος; Ο π. Σαράντης Σαράντης; Ο κ. Νίκος Βασιλειάδης; Ο Καθηγητής Δημήτριος Τσελεγγίδης; Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος; Και τόσοι άλλοι διαπρεπείς θεολόγοι. Και κοντά σε αυτούς και εμείς οι πολλοί και ασήμαντοι που θλιβόμαστε για τα οικουμενιστικά παρατράγουδα. Λησμονείτε, φαίνεται, ότι οι πλείστοι (ζώντες τε και τεθνεώτες) από τους πιο πάνω διαπρεπείς θεολόγους συμμετείχαν για χρόνια ή και για δεκαετίες στους διαλόγους. Είναι σαφές, επομένως, ότι την ανάγκη διαξαγωγής τους την αποδέχονται και δεν αντιτίθενται σ’ αυτούς για λόγους αρχής. Αν εσείς έχετε υπόψη σας παραδοσιακούς σύγχρονους θεολόγους ή και παλαιοτέρων εποχών που εξέφρασαν αντίθεση στους διαλόγους σας διαβεβαιώ ότι θα ακούσουμε με πολλή προσοχή τη μαρτυρία σας. Αν, όμως, δεν προσκομίσετε απόδειξη των ισχυρισμών σας η πικρία μας - ότι πολλοί εν Χριστώ πατέρες και αδελφοί μας συκοφαντούν συστηματικά - παραμένει αμείωτη και απόλυτα δικαιολογημένη έστω και αν η συκοφαντία αυτή έρχεται αρωγός των επιχειρημάτων μας επειδή αποδεικνύει ότι οι Οικουμενιστές δεν έχουν ουσιαστικά επιχειρήματα να αντιτάξουν στις θέσεις μας. Αν είχαν θα πρόβαλλαν επιχειρήματα. Δεν θα κατέφευγαν πίσω από το διάτρητο θώρακα της συκοφαντίας.
ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ
“Εβραγχίασεν ο λάρυγξ” μας να επαναλαμβάνουμε πάλιν και πολλάκις ότι ΔΕΝ αντιτιθέμεθα στο διάλογο με τους αλλόθρησκους, τους αιρετικούς και τους σχισματικούς. Το διάλογο θεωρούμε ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟ μας καθήκον έναντι των εν σκότει των άλλων θρησκειών και των εν σκιά των αιρέσεων και των σχισμάτων καθημένων αδελφών μας, επειδή είναι μέσον ευαγγελισμού τους και ευκαιρία εγκεντρισμού τους εις την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν. Πως δεν μας συκοφαντείτε, λοιπόν, κ. Καθηγητά (και δυστυχώς όχι μόνον εσείς αλλά όλοι ανεξαίρετα οι κορυφαίοι εκπρόσωποι του Οικουμενισμού), όταν μας προσάπτετε αυτή την ασύστατη και ψευδή κατηγορία, παρόλον ότι κατ’ επανάληψη επί δεκαετίες σας λόγω και έργω σας διαβεβαιώνουμε και δίνουμε πειστικά τεκμήρια για το αντίθετο; Τι άλλο πρέπει να σας πούμε ή τι άλλο πρέπει να κάνουμε για να συνειδητοποιήσετε ότι δεν αντιτιθέμεθα στους διαλόγους ως θέμα αρχής;
ΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ
Υπάρχει, όμως, κ. Βασιλειάδη κάτι που αντιτιθέμεθα και μάλιστα έντονα αναφορικά με τους διαλόγους: Οχι αυτή καθ’ εαυτή η διεξαγωγή τους, αλλά οι ακροβατισμοί τους έξω από τα δογματικά και κανονικά πλαίσια της Ορθοδοξίας. Μήπως διαμφισβητείτε την ορθότητα αυτής μας της τοποθέτησης; Αλλά, αν η τοποθέτησή μας αυτή είναι αντορθόδοξη, γιατί δεν προσκομίζετε μαρτυρία από το ευαγγέλιο και τη ζωή και τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων που να δείχνει ότι ο Χριστός, οι Αγιοι Απόστολοι και οι Αγιοι της Εκκλησίας δίδασκαν διαφορετικά από ότι εμείς φρονούμε;
Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ
Προπαντός αν δεν είχε δημιουργηθεί έντονο θέμα τα τελευταία χρόνια, με τον τρόπο διεξαγωγής των διαλόγων εντός των δογματικών και κανονικών πλαισίων της Ορθοδοξίας, γιατί η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος έδωσε σαφείς οδηγίες στους αντιπροσώπους της να την εκπροσωπήσουν στο διάλογο με τους Παπικούς μέσα στα κανονικά και δογματικά πλαίσια της Ορθοδοξίας; Και όχι μόνον το έκανε αυτό, αλλά και προχώρησε να τους δώσει συγκεκριμένες εντολές να ερμηνεύσουν το ρόλο του παπικού πρωτείου στην πρώτη χιλιετία υπό το φως των γ΄ Κανόνα της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου και του κη΄ κανόνα της Δ΄ εν Χαλκηδόνι Οικουμενικής Συνόδου, οι οποίοι ανατινάζουν στον αέρα τις αξιώσεις των Παπικών για να θεμελιώσουν το πρωτείο σε “Πέτριο” αποστολικότητα. Θα ενθυμείσθε βέβαια και την έντονη αντίδραση των εκπροσώπων μας - Μητροπολιτών στο Διάλογο, οι οποίοι απείλησαν με παραίτηση, επειδή ήθελαν να μας εκπροσωπούν στο Διάλογο εν λευκώ, δηλαδή χωρίς τις δεσμεύσεις των Ι. Κανόνων. Ταυτόχρονα, οι Συνοδικές αυτές εντολές προς τους εκπροσώπους της στο διάλογο με τους Παπικούς, έκλεισαν το δρόμο της επιδίωξης των Φαναριωτών και των συνοδοιπόρων τους, οι οποίοι προσπάθησαν να ερμηνεύσουν το ρόλο του παπικού πρωτείου στην πρώτη χιλιετία υπό το φώς του λδ΄ Αποστολικού κανόνα. Αν η ερμηνεία του πρωτείου γινόταν δεκτή υπό το φως του λδ΄ Αποστολικού Κανόνα, η εγκυρότητα της σύγκλησης και της επικύρωσης Οικουμενικής Συνόδου θα εξαρτάτο απολύτως από τον Πάπα. Η αυθαίρετη αυτή ερμηνευτική θα επέτρεπε την εισαγωγή του παπικού “πρωτείου” από την πίσω πόρτα στα ιερότατα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Επομένως υπάρχει τεράστια διαφορά διεξαγωγής των διαλόγων εντός ή εκτός του κανονικού και δογματικού πλαισίου της Ορθοδοξίας! Εμείς, κ. Καθηγητά, συντασσόμαστε απόλυτα με την ομόφωνη απόφαση της Συνόδου της Ελλαδικής Ιεραρχίας (την οποία ακόμη και ο Μεσσηνίας Χρυσόστομος (Σαββάτος) δεν διανοήθηκε - παρά την αντίθεσή του - να καταψηφίσει)!
ΠΩΣ ΤΟΠΟΘΕΤΕΙΣΤΕ κ. ΚΑΘΗΓΗΤΑ;
Εσείς, κ. Καθηγητά; Πώς ακριβώς τοποθετείστε στο συγκεκριμένο θέμα; Και όταν λέγω συγκεκριμένο θέμα, δεν εννοώ την κατά κοινή ομολογία υποχρέωσή μας να διεξάγουμε διάλογο με τους αλλόθρησκους, τους αιρετικούς και τους σχισματικούς, αλλά το αν οι διάλογοι σήμερα καρκινοβατούν για τους λόγους που εξήγησε στη Σύνοδο της Ιεραρχίας ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος και τους οποίους η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας ομοφώνως υιοθέτησε. Γνωρίζουμε ότι έχετε την ευθύτητα να λέτε αυτά που πιστεύετε. Πέστε μας, λοιπόν, αν δέχεστε ή απορρίπτετε το διαχριστιανικό και διαθρησκειακό διάλογο όπως τον οριοθέτησε η Ιεραρχία της Ελλαδικής Εκκλησίας εντός των δογματικών και κανονικών πλαισίων της Ορθοδοξίας; Δηλαδή χωρίς συμπροσευχές με σχισματικούς, αιρετικούς και αλλόθρησκους και μακρυά από συγκρητιστικά πλαίσια που διαμφισβητούν στη θεωρία ή και στην πράξη ότι η Ορθόδοξη Εκκλησίας είναι η Una Sancta στους κόλπους της οποίας πρέπει να εγκεντριστούν όλοι οι αδελφοί μας που είναι άθεοι, αλλόθρησκοι, αιρετικοί ή σχισματικοί.
Σε πρόσφατο άρθρο του “Περί Διαθρησκειακού Διαλόγου” (http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=1312) ο Καθηγητής του ΑΠΘ κ. Πέτρος Βασιλειάδης προσπαθεί να αντικρούσει κάποιες επισημάνσεις για τον Οικουμενισμό που είχα καταγράψει στο άρθρο “Προυποθέσεις διαλόγου με τους αλλοθρήσκους”
(http://religiousnet.blogspot.com/2009/12/blog-post_8176.html)
Στο άρθρο του ο κ. Καθηγητής αρνείται ότι αδικεί τους παραδοσιακούς θεολόγους όταν ισχυρίζεται ότι δήθεν απαξιώνουν τους διαλόγους. Δυστυχώς τόσον ο κ. Βασιλειάδης όσο και πολλοί άλλοι εν Χριστώ πατέρες και αδελφοί, επαναλαμβάνουν αυτή τη συκοφαντία “τήδε κακείσε”, ευκαίρως-ακαίρως, συστηματικά, για δεκαετίες τώρα. Ισχυρίζεται ο κ. Καθηγητής ότι οι παραδοσιακοί πιστοί είναι εναντίον των διαλόγων με τους αλλόθρησκους, με τους αιρετικούς και με τους σχισματικούς. Ρωτούμε λοιπόν: Πού, πότε και ποιοι εξέφρασαν αντίθεση στους διαλόγους; Οι Σεβασμιότατοι Μητροπολίτες που υπέγραψαν την Ομολογία για τον Οικουμενισμό; Ο π. Θεόδωρος Ζήσης; Ο Καθηγητής Ιωάννης Καρμίρης; Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης; Ο Καθηγητής Παναγιώτης Τρεμπέλας; Ο Περιστερίου Χρυσόστομος; Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Μουρατίδης; Ο Καθηγητής Μέγας Φαράντος; Ο π. Γεώργιος Καψάνης; Ο Ιωσήφ της Ξηροποτάμου; Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοδώρου; Ο π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος; Ο π. Ιουστίνος Πόποβιτς; Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ; Ο π. Γεώργιος Μεταλληνός; Ο Καθηγητής Νικόλαος Μητσόπουλος; Ο π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος; Ο π. Σαράντης Σαράντης; Ο κ. Νίκος Βασιλειάδης; Ο Καθηγητής Δημήτριος Τσελεγγίδης; Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος; Και τόσοι άλλοι διαπρεπείς θεολόγοι. Και κοντά σε αυτούς και εμείς οι πολλοί και ασήμαντοι που θλιβόμαστε για τα οικουμενιστικά παρατράγουδα. Λησμονείτε, φαίνεται, ότι οι πλείστοι (ζώντες τε και τεθνεώτες) από τους πιο πάνω διαπρεπείς θεολόγους συμμετείχαν για χρόνια ή και για δεκαετίες στους διαλόγους. Είναι σαφές, επομένως, ότι την ανάγκη διαξαγωγής τους την αποδέχονται και δεν αντιτίθενται σ’ αυτούς για λόγους αρχής. Αν εσείς έχετε υπόψη σας παραδοσιακούς σύγχρονους θεολόγους ή και παλαιοτέρων εποχών που εξέφρασαν αντίθεση στους διαλόγους σας διαβεβαιώ ότι θα ακούσουμε με πολλή προσοχή τη μαρτυρία σας. Αν, όμως, δεν προσκομίσετε απόδειξη των ισχυρισμών σας η πικρία μας - ότι πολλοί εν Χριστώ πατέρες και αδελφοί μας συκοφαντούν συστηματικά - παραμένει αμείωτη και απόλυτα δικαιολογημένη έστω και αν η συκοφαντία αυτή έρχεται αρωγός των επιχειρημάτων μας επειδή αποδεικνύει ότι οι Οικουμενιστές δεν έχουν ουσιαστικά επιχειρήματα να αντιτάξουν στις θέσεις μας. Αν είχαν θα πρόβαλλαν επιχειρήματα. Δεν θα κατέφευγαν πίσω από το διάτρητο θώρακα της συκοφαντίας.
ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ
“Εβραγχίασεν ο λάρυγξ” μας να επαναλαμβάνουμε πάλιν και πολλάκις ότι ΔΕΝ αντιτιθέμεθα στο διάλογο με τους αλλόθρησκους, τους αιρετικούς και τους σχισματικούς. Το διάλογο θεωρούμε ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟ μας καθήκον έναντι των εν σκότει των άλλων θρησκειών και των εν σκιά των αιρέσεων και των σχισμάτων καθημένων αδελφών μας, επειδή είναι μέσον ευαγγελισμού τους και ευκαιρία εγκεντρισμού τους εις την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν. Πως δεν μας συκοφαντείτε, λοιπόν, κ. Καθηγητά (και δυστυχώς όχι μόνον εσείς αλλά όλοι ανεξαίρετα οι κορυφαίοι εκπρόσωποι του Οικουμενισμού), όταν μας προσάπτετε αυτή την ασύστατη και ψευδή κατηγορία, παρόλον ότι κατ’ επανάληψη επί δεκαετίες σας λόγω και έργω σας διαβεβαιώνουμε και δίνουμε πειστικά τεκμήρια για το αντίθετο; Τι άλλο πρέπει να σας πούμε ή τι άλλο πρέπει να κάνουμε για να συνειδητοποιήσετε ότι δεν αντιτιθέμεθα στους διαλόγους ως θέμα αρχής;
ΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΔΙΑΛΟΓΩΝ
Υπάρχει, όμως, κ. Βασιλειάδη κάτι που αντιτιθέμεθα και μάλιστα έντονα αναφορικά με τους διαλόγους: Οχι αυτή καθ’ εαυτή η διεξαγωγή τους, αλλά οι ακροβατισμοί τους έξω από τα δογματικά και κανονικά πλαίσια της Ορθοδοξίας. Μήπως διαμφισβητείτε την ορθότητα αυτής μας της τοποθέτησης; Αλλά, αν η τοποθέτησή μας αυτή είναι αντορθόδοξη, γιατί δεν προσκομίζετε μαρτυρία από το ευαγγέλιο και τη ζωή και τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων που να δείχνει ότι ο Χριστός, οι Αγιοι Απόστολοι και οι Αγιοι της Εκκλησίας δίδασκαν διαφορετικά από ότι εμείς φρονούμε;
Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ
Προπαντός αν δεν είχε δημιουργηθεί έντονο θέμα τα τελευταία χρόνια, με τον τρόπο διεξαγωγής των διαλόγων εντός των δογματικών και κανονικών πλαισίων της Ορθοδοξίας, γιατί η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος έδωσε σαφείς οδηγίες στους αντιπροσώπους της να την εκπροσωπήσουν στο διάλογο με τους Παπικούς μέσα στα κανονικά και δογματικά πλαίσια της Ορθοδοξίας; Και όχι μόνον το έκανε αυτό, αλλά και προχώρησε να τους δώσει συγκεκριμένες εντολές να ερμηνεύσουν το ρόλο του παπικού πρωτείου στην πρώτη χιλιετία υπό το φως των γ΄ Κανόνα της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου και του κη΄ κανόνα της Δ΄ εν Χαλκηδόνι Οικουμενικής Συνόδου, οι οποίοι ανατινάζουν στον αέρα τις αξιώσεις των Παπικών για να θεμελιώσουν το πρωτείο σε “Πέτριο” αποστολικότητα. Θα ενθυμείσθε βέβαια και την έντονη αντίδραση των εκπροσώπων μας - Μητροπολιτών στο Διάλογο, οι οποίοι απείλησαν με παραίτηση, επειδή ήθελαν να μας εκπροσωπούν στο Διάλογο εν λευκώ, δηλαδή χωρίς τις δεσμεύσεις των Ι. Κανόνων. Ταυτόχρονα, οι Συνοδικές αυτές εντολές προς τους εκπροσώπους της στο διάλογο με τους Παπικούς, έκλεισαν το δρόμο της επιδίωξης των Φαναριωτών και των συνοδοιπόρων τους, οι οποίοι προσπάθησαν να ερμηνεύσουν το ρόλο του παπικού πρωτείου στην πρώτη χιλιετία υπό το φώς του λδ΄ Αποστολικού κανόνα. Αν η ερμηνεία του πρωτείου γινόταν δεκτή υπό το φως του λδ΄ Αποστολικού Κανόνα, η εγκυρότητα της σύγκλησης και της επικύρωσης Οικουμενικής Συνόδου θα εξαρτάτο απολύτως από τον Πάπα. Η αυθαίρετη αυτή ερμηνευτική θα επέτρεπε την εισαγωγή του παπικού “πρωτείου” από την πίσω πόρτα στα ιερότατα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Επομένως υπάρχει τεράστια διαφορά διεξαγωγής των διαλόγων εντός ή εκτός του κανονικού και δογματικού πλαισίου της Ορθοδοξίας! Εμείς, κ. Καθηγητά, συντασσόμαστε απόλυτα με την ομόφωνη απόφαση της Συνόδου της Ελλαδικής Ιεραρχίας (την οποία ακόμη και ο Μεσσηνίας Χρυσόστομος (Σαββάτος) δεν διανοήθηκε - παρά την αντίθεσή του - να καταψηφίσει)!
ΠΩΣ ΤΟΠΟΘΕΤΕΙΣΤΕ κ. ΚΑΘΗΓΗΤΑ;
Εσείς, κ. Καθηγητά; Πώς ακριβώς τοποθετείστε στο συγκεκριμένο θέμα; Και όταν λέγω συγκεκριμένο θέμα, δεν εννοώ την κατά κοινή ομολογία υποχρέωσή μας να διεξάγουμε διάλογο με τους αλλόθρησκους, τους αιρετικούς και τους σχισματικούς, αλλά το αν οι διάλογοι σήμερα καρκινοβατούν για τους λόγους που εξήγησε στη Σύνοδο της Ιεραρχίας ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος και τους οποίους η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας ομοφώνως υιοθέτησε. Γνωρίζουμε ότι έχετε την ευθύτητα να λέτε αυτά που πιστεύετε. Πέστε μας, λοιπόν, αν δέχεστε ή απορρίπτετε το διαχριστιανικό και διαθρησκειακό διάλογο όπως τον οριοθέτησε η Ιεραρχία της Ελλαδικής Εκκλησίας εντός των δογματικών και κανονικών πλαισίων της Ορθοδοξίας; Δηλαδή χωρίς συμπροσευχές με σχισματικούς, αιρετικούς και αλλόθρησκους και μακρυά από συγκρητιστικά πλαίσια που διαμφισβητούν στη θεωρία ή και στην πράξη ότι η Ορθόδοξη Εκκλησίας είναι η Una Sancta στους κόλπους της οποίας πρέπει να εγκεντριστούν όλοι οι αδελφοί μας που είναι άθεοι, αλλόθρησκοι, αιρετικοί ή σχισματικοί.
Επίλογος κατά νεοσυμβολιστών ή σύγκρουση θεολογικών γενεών
Τoυ Κώστα Νούση,
Φιλολόγου - θεολόγου ΑΠΘ
«Γνώσεσθε την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς» (Ιω. η’ 32). Ο Χριστός ως Θεός και δημιουργός του σύμπαντος κόσμου είναι ταυτόχρονα και στοργικός Πατέρας των πάντων και πλήρης αγάπης, επιεικείας και ευγενείας. Το πνεύμα του είναι έμπλεον χαράς και ελευθερίας. Το λέει ξεκάθαρα ο απόστολος στην περιγραφή των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος: « ο δε καρπός του Πνεύματός εστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη… μη γινώμεθα κενόδοξοι, αλλήλους προκαλούμενοι, αλλήλοις φθονούντες» (Γαλ. ε’ 22,26). Η ελευθερία αυτή ήρθε σε άμεση σύγκρουση με την ιουδαϊκή πιεστική νομική θρησκευτική κατάσταση που διεδέχθη. Ο απόστολος των εθνών μάλιστα, εκπρόσωπος του «ανανεωτικού» χριστιανικού πνεύματος το οποίο αντικατέστησε μεθ’ ορμής και δια συγκρούσεως το προηγηθέν ιουδαϊκό νομικό πνεύμα, δε δίστασε να έρθει σε ρήξη με ηγετικά στελέχη – μαθητές του ίδιου του Ιησού, ήταν όμως ανυποχώρητος.
Η επανάληψη της αντιπαράθεσης των θεολογικών νοοτροπιών είναι διαχρονική και θέτει πάντοτε ένα καυτό ζήτημα προς επίλυση και διευκρίνιση: την ορθή προβολή της θείας ζωής που έφερε ο Θεάνθρωπος με την αποκάλυψή του και τον τρόπο πραγμάτωσής της από τους ανθρώπους στη ρεαλιστική βάση της καθημερινότητας της εκάστοτε εποχής. Ομιλούμε δηλαδή περί αληθείας των πραγμάτων και κοσμοθεωρίας ουχί φιλολογικής αλλά εξ αυτής ταύτης της φύσεώς της υποδειγματικής συμπάσης της ανθρώπινης ζωής και συμπεριφοράς εκάστου. Μιλούμε περί ζωής και όχι περί ιδεολογημάτων. Για αυτό και οι όντως θεολόγοι εκάστης εκκλησιαστικής περιόδου εγίνοντο δυσάρεστοι εκ της ατέγκτου - ως εφαίνετο - στάσεώς τους. Οι ίδιοι όμως εγνώριζαν το μονόδρομο της αληθείας και δεν προετίθεντο σε καμιά περίπτωση να υπαναχωρήσουν. Δηλαδή εκπτώσεις στην ελευθερία που έφερε ο Θεός στο γένος μας δεν τις ανέχονται επ’ ουδενί. Αν είναι να καταστούμε και πάλι ανελεύθερα τραγικά όντα, είναι προτιμότερο να επιστρέψουμε στην ειδωλολατρία.
Η ορθόδοξη θεολογία έχει την ιδιαιτερότητα πως δεν είναι ψιλή επιστήμη. Συνάπτεται άρρηκτα με τη ζωή του εκκλησιαστικού σώματος εντός ορατών ενσάρκων ιστορικών κοινοτήτων. Οπότε ο θεολόγος οφείλει να βιώνει τα υπ’ αυτού λεχθέντα και αναλυθέντα και μάλιστα όσο το δυνατό πληρέστερα. Δηλαδή οφείλει να είναι άγιος. Όπως ξεκάθαρα αναφέρει και η περιβόητος φράση: « ει θεολόγος ει, αληθώς προσεύξη και ει αληθώς προσεύχη, θεολόγος ει» (όσιος Νείλος). Τι βλέπουμε όμως στα αποκαλυπτικά χρόνια που διανύουμε; Τη συνεχή διάσταση θεολογίας και αγιότητας. Όλο και σμικρύνεται ο αριθμός των εκφραστών του ορθοδόξου πνεύματος που να συνδυάζει αρμονικά τις δυο αυτές παραμέτρους της εν λόγω επιστήμης. Αλλά και σε όσους εφάπτονται τα δυο ταύτα ολοένα και μειώνεται το εύρος της συνάρμοσης αμφοτέρων των βασικών αυτών χαρακτηριστικών. Ο αμέτρητος περιπτωσιολογικός συνδυασμός των ποσοστών συναρμογής τους γεννά και τους αντίστοιχους θεολογικούς εκπροσώπους εκάστης γενεάς.
Συναντάμε ως μια εναρκτική θεώρηση ολοένα και περισσότερους λογοτέχνες- έως και αθέους- θεολόγους που καταμαρτυρεί το εμφανέστατο θεολογικό έλλειμμα της εποχής, το οποίο θα αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο, και είναι ξεκάθαρο ότι πηγάζει από το οικτρό ξεσυνταίριασμα των δυο αυτών συστατικών του γνήσιου ορθοδόξου θεολόγου. Αλλά τούμπαλιν μπορείς να δεις και μια άλλη μορφή θεολογικής ημιμάθειας, όταν κάποιοι μπερδεύουν την ελλιπή ή και ανύπαρκτη θεολογική κατάρτιση με τον καλοπροαίρετο - ή και τον αντίθετό του - ζήλο για την πίστη τους. Το πιο εκτρωματικό προέρχεται από την τελευταία περίπτωση, όταν τα άτομα αυτά έχουν και καταφανές έλλειμμα πνευματικότητας, οπότε η εσχάτη πλάνη καθίσταται χείρων της πρώτης. Αυτό άλλωστε συναντάμε και στις πρωτοφανείς κινήσεις γραπτής αναδιατύπωσης της πίστης μας, όταν τα άτομα της τελευταίας αυτής κατηγορίας «θεολόγων» μαίνονται εξωτερικεύοντας την πνευματική τους γυμνότητα που δεν είναι τίποτε άλλο παρά έλλειψη αγάπης. Και όπως είπε ο Χριστός, τον οποίο μας εξαπατούν και αυταπατώνται ότι υπερασπίζονται, η αγάπη είναι το βασικό διακριτικό των μαθητών του.
Αξιοθρήνητοι εραστές παλαίμαχων θεολόγων και θεολογικών ρευμάτων και λιμναζουσών νοοτροπιών άλλων εποχών προβαίνουν σε ανεπιτυχείς προσπάθειες αναβίωσής τους και προσαρμογής στα σύγχρονα δεδομένα, λες και θεολογίες «καντιωτικού και οργανωσιακού τύπου» διεκδικούν την τελειότητα της ορθοδόξου έκφρασης. Επικίνδυνοι όμως δικτάτορες του πνεύματος γενόμενοι πολλοί εξ αυτών, όταν προσπαθούν να επιβληθούν παντί τρόπω, όπως οι περιπτώσεις ιερέων εκδιδόντων φιρμάνια αφορισμού σε πνευματικά τους τέκνα όχι επί αιρέσεως - τότε ίσως είχαν κάποιο άλλοθι - αλλά επιβάλλοντας – αντί να εμπνέουν - υπακοή στην προσωπική και μόνο γνώμη τους, ενέργειες βεβαίως που δείχνουν περίτρανα την έμμεση παραδοχή της ήττας τους και το μεγαλείο της μετατροπής υπ’ αυτών της πνευματικής πατρότητας σε τρομοκρατία συνειδήσεων.
Τα άκρα είναι του διαβόλου, λένε οι πατέρες, και φυσικά ισχύει και εν προκειμένω. Η υπερβολική μόρφωση και οίηση οδηγεί σε αθεΐα και αιρέσεις, όπως φαίνεται από άπειρα ιστορικά παραδείγματα και στις μέρες μας τελευταία με περιπτώσεις αμφισβήτησης υπό εμβριθών θεολόγων-ρασοφόρων και αυτής ταύτης της θεότητας του Χριστού (αρειανικό παράλληλο).
Ένα άλλο θλιβερό καινοφανές φαινόμενο στη σημερινή θεολογία προερχόμενο από την υπερτροφική ανάπτυξη του μορφωτικού επιπέδου του θεολόγου επιστήμονα εις βάρος του ορθοδόξου βιώματος είναι η λογοτεχνοποίηση της θεολογίας. Ποιητικά φληναφήματα, στεγνές ιστοριογραφίες, στείρες και κακόγουστες αγιογραφοπατερικές επαναλήψεις, κενά λόγια χωρίς Πνεύμα, τουτέστιν έπεα πτερόεντα εις τον αέρα διαλυόμενα μη έχοντα την οφειλομένη εξ αυτών πνευματική ωφέλεια του εκκλησιαστικού σώματος. Οι ανήκοντες όμως στην κατηγορία αυτή συνήθως γίνονται αληθέστεροι εκφραστές του θεολογικού πνεύματος στην εποχή μας, διότι έστω και τεχνικά και όχι ουσιαστικά μεταφέρουν το λόγο του Θεού στη γλώσσα του σύγχρονου ανθρώπου.
Το τραγελαφικό προέρχεται από την κατηγορία των αγραμμάτων ή ολιγογραμμάτων θεολογούντων και φυσικά μη εχόντων πνευματικό επίπεδο και αγιότητα, οι οποίοι και διαστρέφουν θεολογικά ζητήματα και δυσφημούν το χριστιανισμό λόγοις τε και έργοις. Παραδειγματολογώντας και πάλι αφορμής δοθείσης εκ των νεοομολογητικών τάσεων των καιρών θα αναφερθώ ενδεικτικά στο θέμα θεολογικών όρων, αοριστολογικής προελεύσεως και περιεχομένου, νεόκοπων και καινοτρόπως προσφάτως κατασκευασθέντων και διατυπωθέντων. Ο όρος ας πούμε οικουμενισμός και τα παράγωγά του. Πλήρης σύγχυση. Ορολογίες μάλλον συνθηματολογικές εν είδει θεολογικών γκράφιτι προς εντυπωσιασμόν χρώμενες. Η βαπτισματική θεολογία που ακούγεται κατά κόρον και δη από αξιόλογους θεολόγους; Τι ακριβώς εστίν; Η πράξη της εκκλησίας δηλοί τη σχετικότητα των δικών μας ενεργειών και την απόλυτη εξουσία του Θεού. Όλοι γνωρίζουμε την ακρίβεια περί του ορθοδόξου βαπτίσματος και τις διάφορες ερμηνείες της εν τω Πηδαλίω. Εν προκειμένω όμως ερωτώ: οι βαπτισμένοι στο όνομα της αγίας Τριάδος ετερόδοξοι και δεκτοί γενόμενοι με απλό χρίσμα ή και χωρίς αυτό με απλή έγγραφη ομολογία είναι λιγότερο ορθόδοξοι από τους επαναβαπτισθέντας;
Τους σχισματικούς ΓΟΧ επανερχομένους στην εκκλησία πρέπει να τους αναβαπτίζουμε, να τους αναμυρώνουμε ή αρκεί μια απλή εξομολόγηση; Να μνημονεύσω λίαν πρόσφατο εκκλησιαστικό παρατράγουδο σε ελλαδική μητρόπολη που απεκαλύφθη μετά από χρόνια αχειροτόνητος ιερέας και η εκκλησιαστική αρχή επικύρωσε όλα τα υπ’ αυτού έως τότε τελούμενα μυστήρια αφήνοντας πάλι στη διακριτική ευχέρεια και συνείδηση εκάστου αν θα προβεί σε επανατελέσεις; Άλλη ερώτηση: το αεροβάπτισμα είναι πλήρες ή μισό βάπτισμα; Όταν στα παιδάκια, που σε καθημερινό παιδικό παιχνίδι βάπτισε ο μικρός τότε άγιος Αθανάσιος, θεώρησε ο επίσκοπος μακρόθεν ιστάμενος ότι κατήλθε η Χάρις και έτσι επισφράγισε τις βαπτίσεις εκείνες, πώς άραγε εξηγείται αυτό; Ας μας απαντήσουν σε αυτά πρώτα - μάλλον ας ξεκαθαρισθούν συνοδικώς και τελεσιδίκως ταύτα - και μετά συζητάμε αφενός τον ακριβή προσδιορισμό του εν λόγω ορισμού και αφετέρου την αποδοχή του εκ μέρους της εκκλησιαστικής πρακτικής. Οι μεταμοσχεύσεις και η δωρεά οργάνων; Είναι επιτρεπτά και αν όχι γιατί; Πώς μερικοί βιάζονται να μιλήσουν για τον εγκεφαλικό θάνατο αγνοώντας τη σύγχρονη ιατρική και τους εκκλησιαστικούς αρμόδιους επί θεμάτων βιοηθικής; Αυτά όλα, αν δε δείχνουν θεολογική άγνοια εκ μέρους ενίων, σίγουρα μαρτυρούν θεολογική προχειρότητα και ανωριμότητα έως επικινδυνότητα.
Στη χώρα μας είναι πολλές οι θεολογικές εμμονές και τα σχολαστικά κατάλοιπα και ακόμα απαλλασσόμεθα εξ αυτών με βραδείς ρυθμούς. Από την άλλη η θεολογική επιστήμη λόγω του θεωρητικού της κυρίως χαρακτήρα πλέον, αφού σχεδόν χάθηκε η αγιότητα του βίου, κατέστη χώρος αυτοσχεδιασμού, προχειρότητας και πειραματισμού πάντων των εις το εκκλησιαστικό γεγονός ολίγον περισσότερο μετεχόντων. Βλέπουμε λοιπόν μια έξαρση επιθετικότητας παραδοσιολατρών κατά νεωτεριστών - άλλοι κατακρεουργημένοι όροι – και το φαιδρό φαινόμενο της αγιοποίησής τους υπό του ευσεβιστικού πληρώματος εκ παραλλήλου με τον αφορισμό των αντιφρονούντων. Μας έρχονται στο νου οι ανόητες και εμπαθέστατες προ ετών σπιλώσεις κατά «συντηρητικότατου» στη ζωή του θεολόγου επί τη καταγγελία νεονικολαϊτισμού και νεορθοδοξίας. Και πάλι αντεπιστημονική και πλήρους φαντασίας χρήση όρων με μόνο στόχο την κατασυκοφάντηση της αντικειμένης γνώμης. Αυτή όμως η εγκληματική θεολογική αγραμματοσύνη - σε νου και καρδιά - και εσωστρέφεια πόσους έχει απομακρύνει από την εκκλησία και πόσο ασυγκίνητη και ανυποψίαστη συντηρεί τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας επί των σοβαρότατων υπαρξιακών θεολογικών ζητημάτων; Έχουν καταλάβει μερικοί πόσο αδιάφοροι είναι για την υπόλοιπη κοινωνία; Αυτάρκεις ηγετίσκοι όμως στις σέκτες τους πλανώντες και πλανώμενοι… Ο πνευματικός λοιπόν αυτός αλληθωρισμός από τον οποίο πάσχουν τόσα «ευλαβή βλαμμένα» - κατά γερο Παΐσιο - μέλη της ορθοδόξου εν Ελλάδι εκκλησίας πότε θα αρχίσει να θεραπεύεται, ώστε να δούμε ότι μέρα με τη μέρα αυτοσυρρικνωνόμαστε ανησυχητικά και πως περνάμε δραματικά απαρατήρητοι από τους πλείστους όσους πλησίον μας;
Μπορεί σήμερα να μιλήσει θεολόγος σε άλλη γλώσσα πλην της εποχής μας, τουτέστιν τη γλώσσα της πατερικής παράδοσης εν συνδυασμώ με εκείνη της τέχνης, της κοινωνιολογίας, της ψυχολογίας, της φυσικής, της ιατρικής, της βιολογίας, της αστρονομίας αλλά και πάσης άλλης επιστήμης; Μπορεί να έχει μορφωτικό χαμηλό; Πώς θα σταθεί και ποιον θα πείσει; Πιθανώς ολίγιστους γραφικούς; Μερικές γιαγιούλες; Το δυσάρεστο είναι ότι δεν έχουν αγιότητα αληθινή με την οποία θα έπειθαν και αγράμματοι όντες. Και όμως προβάλλονται και δοξάζονται κάποιοι αποστεωμένοι νόες διατηρητέοι που με το στείρο μηρυκασμό πατερικών φράσεων - μη βιωθέντων και αφομοιωθέντων υπ’ αυτών - δοκούσι ότι διατηρούν ανόθευτη την ορθοδοξία και ταυτόχρονα άκοντες μαρτυρούντες τα σαθρά θεμέλια της προσωπικής πίστης τους, εφόσον τρομοκρατούνται να διαλεχθούν επί ίσοις όροις με το σύγχρονο άνθρωπο - τον αλλόδοξο, ετερόδοξο, αλλόθρησκο, άθρησκο, αγνωστικιστή, αδιάφορο, μπερδεμένο, νέο, ναρκομανή και πάει λέγοντας - και τα νέα δεδομένα των καιρών που ως χείμαρρος σαρώνουν τα πάντα και διαρκώς αλλάζουν μορφές. Φοβάται όμως η αλήθεια του Χριστού να διαλεχθεί με οτιδήποτε; Από τι, στα αλήθεια, κινδυνεύει η αλήθεια-Χριστός και η περί αυτόν θεολογία; «Εγώ ειμι η οδός και η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. ιδ’ 6) και «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας» (Εβρ. ιγ’ 8). Η τραγική ειρωνεία είναι ότι όλα αυτά που σκιάζονται είναι και αυτά δημιουργήματα του ίδιου Θεού τον οποίο έκλεισαν στους τοίχους των αιθουσών και ναών τους, για να τον διαφυλάξουν αλώβητο από τη λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης και εκκοσμίκευσης.
Εν τέλει σε κάθε εποχή δυο θεολογικές γενιές συγκρούονται. Η αληθινή - ή η προς αυτήν τείνουσα - που εκφράζει το Χριστό σε κάθε χρονική περίοδο και τόπο με τα σύγχρονα εκάστοτε δεδομένα εν συνδυασμώ με τη θεία Χάρη, διότι η εκκλησία ως σώμα Χριστού είναι ζωντανός οργανισμός και εξελίσσεται εσχατολογικώς αενάως, οπότε αυτομάτως καταδικάζει την ετέρα γενεά θεολογούντων: των δειλών συντηρητικών, και πιστών απλών και δια εγγράφων πιστοποιητικών θεολόγων, οι οποίοι έντρομοι γεγόνασι στην ιδέα και μόνον ότι έφαγαν μια ολάκερη ζωή σε μια θρησκεία που ίσως δεν είναι τόσο ισχυρή όσο διά κραυγών και πατερικών παπαγαλισμών προσπαθούν να πείσουν εαυτούς – πρωτίστως - και αλλήλους. Στην Εκκλησία μας όμως δεν υπάρχει απελπισία. Η θεία Χάρις η τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα μπορεί να καλύψει τον απολεσθέντα χρόνο για όλους μας. Αρκεί να την ανακαλύψουμε και να την κάνουμε κτήμα μας. Και ο τρόπος είναι ένας: η μετάνοια.
Ο Χριστός ήρθε να θεώσει τον άνθρωπο και να εξαγιάσει και το ελαχιστότερο κομμάτι «ύλης» της αχανούς του δημιουργίας. Μερικοί ακόμα ζουν στο μεσαιωνικό και αρχαίο στατικό κλειστό σύμπαν, αλλά όπως η ρωμαιοκαθολική εκκλησία, θα αναγκαστούν κάποια στιγμή από την ορμή των γεγονότων - και για να μην τους κλείσουν σε ψυχιατρεία - να αφυπνισθούν και να επαναπροσδιορισθούν. Τότε θα εισέλθουν όντως στην «επίγεια άκτιστη εκκλησία του Χριστού» (γέρων Πορφύριος) και θα καταλάβουν ότι χάνονται εύκολα οι πολύτιμες ώρες της ζωής σε μωρολογίες, μάταιες διαμάχες και ανωριμότητες, ενώ κατά Ιησούν Χριστόν «ενός εστί χρεία» (Λουκ. ι’ 42). Μοναχική και ολιγάριθμη - μη φοβού το μικρόν ποίμνιον - παραμένει σε κάθε ιστορική περίοδο η όντως ούσα θεολογική γενεά, αυτή των τέκνων του Θεού των την θείαν υιοθεσίαν απολαμβανόντων εν τη μία και μοναδική Εκκλησία του Χριστού: εν αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν, ως και τινες των καθ’ υμάς ποιητών ειρήκασι’ τού γαρ και γένος εσμέν» (Πραξ. ιζ’ 28).
Λάρισα, 2/1/2010
Υ.Γ. Είναι γνωστή η ιστορία του σήμερον εορτάζοντος μεγάλου ρώσου αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ με την επίσκεψη σε αυτόν ενός θεολόγου της εποχής του. Παρετήρησε για αυτόν ο άγιος: «Και εγώ γνωρίζω ότι είναι επιτήδειος στο να συνθέτει κηρύγματα. Το να διδάσκεις τους άλλους είναι τόσο εύκολο, όσο το να ρίχνεις πέτρες από ένα καμπαναριό. Το να εφαρμόζεις όμως όσα διδάσκεις, αυτό είναι σαν να ανεβάζεις τις πέτρες εκεί πάνω. Τόσο διαφέρει η διδασκαλία από την εφαρμογή» (Όσιος Σεραφείμ του Σαρώφ, εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου). Ας προσέχουν τινες νεοθεολογίσκοι «διδάσκαλοι του γένους», που συχνά πυκνά αναφέρονται - ζηλούντες θέσιν διαδόχων - στον όντως μέγα εν προκειμένω άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, πού ακριβώς πετροβολούν, διότι μερικά βόλια τους δεν πετυχαίνουν μόνον αλλοδόξους αλλά διαλανθάνουν πορεία και προς ομοδόξους αδελφούς τους.
Φιλολόγου - θεολόγου ΑΠΘ
«Γνώσεσθε την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς» (Ιω. η’ 32). Ο Χριστός ως Θεός και δημιουργός του σύμπαντος κόσμου είναι ταυτόχρονα και στοργικός Πατέρας των πάντων και πλήρης αγάπης, επιεικείας και ευγενείας. Το πνεύμα του είναι έμπλεον χαράς και ελευθερίας. Το λέει ξεκάθαρα ο απόστολος στην περιγραφή των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος: « ο δε καρπός του Πνεύματός εστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη… μη γινώμεθα κενόδοξοι, αλλήλους προκαλούμενοι, αλλήλοις φθονούντες» (Γαλ. ε’ 22,26). Η ελευθερία αυτή ήρθε σε άμεση σύγκρουση με την ιουδαϊκή πιεστική νομική θρησκευτική κατάσταση που διεδέχθη. Ο απόστολος των εθνών μάλιστα, εκπρόσωπος του «ανανεωτικού» χριστιανικού πνεύματος το οποίο αντικατέστησε μεθ’ ορμής και δια συγκρούσεως το προηγηθέν ιουδαϊκό νομικό πνεύμα, δε δίστασε να έρθει σε ρήξη με ηγετικά στελέχη – μαθητές του ίδιου του Ιησού, ήταν όμως ανυποχώρητος.
Η επανάληψη της αντιπαράθεσης των θεολογικών νοοτροπιών είναι διαχρονική και θέτει πάντοτε ένα καυτό ζήτημα προς επίλυση και διευκρίνιση: την ορθή προβολή της θείας ζωής που έφερε ο Θεάνθρωπος με την αποκάλυψή του και τον τρόπο πραγμάτωσής της από τους ανθρώπους στη ρεαλιστική βάση της καθημερινότητας της εκάστοτε εποχής. Ομιλούμε δηλαδή περί αληθείας των πραγμάτων και κοσμοθεωρίας ουχί φιλολογικής αλλά εξ αυτής ταύτης της φύσεώς της υποδειγματικής συμπάσης της ανθρώπινης ζωής και συμπεριφοράς εκάστου. Μιλούμε περί ζωής και όχι περί ιδεολογημάτων. Για αυτό και οι όντως θεολόγοι εκάστης εκκλησιαστικής περιόδου εγίνοντο δυσάρεστοι εκ της ατέγκτου - ως εφαίνετο - στάσεώς τους. Οι ίδιοι όμως εγνώριζαν το μονόδρομο της αληθείας και δεν προετίθεντο σε καμιά περίπτωση να υπαναχωρήσουν. Δηλαδή εκπτώσεις στην ελευθερία που έφερε ο Θεός στο γένος μας δεν τις ανέχονται επ’ ουδενί. Αν είναι να καταστούμε και πάλι ανελεύθερα τραγικά όντα, είναι προτιμότερο να επιστρέψουμε στην ειδωλολατρία.
Η ορθόδοξη θεολογία έχει την ιδιαιτερότητα πως δεν είναι ψιλή επιστήμη. Συνάπτεται άρρηκτα με τη ζωή του εκκλησιαστικού σώματος εντός ορατών ενσάρκων ιστορικών κοινοτήτων. Οπότε ο θεολόγος οφείλει να βιώνει τα υπ’ αυτού λεχθέντα και αναλυθέντα και μάλιστα όσο το δυνατό πληρέστερα. Δηλαδή οφείλει να είναι άγιος. Όπως ξεκάθαρα αναφέρει και η περιβόητος φράση: « ει θεολόγος ει, αληθώς προσεύξη και ει αληθώς προσεύχη, θεολόγος ει» (όσιος Νείλος). Τι βλέπουμε όμως στα αποκαλυπτικά χρόνια που διανύουμε; Τη συνεχή διάσταση θεολογίας και αγιότητας. Όλο και σμικρύνεται ο αριθμός των εκφραστών του ορθοδόξου πνεύματος που να συνδυάζει αρμονικά τις δυο αυτές παραμέτρους της εν λόγω επιστήμης. Αλλά και σε όσους εφάπτονται τα δυο ταύτα ολοένα και μειώνεται το εύρος της συνάρμοσης αμφοτέρων των βασικών αυτών χαρακτηριστικών. Ο αμέτρητος περιπτωσιολογικός συνδυασμός των ποσοστών συναρμογής τους γεννά και τους αντίστοιχους θεολογικούς εκπροσώπους εκάστης γενεάς.
Συναντάμε ως μια εναρκτική θεώρηση ολοένα και περισσότερους λογοτέχνες- έως και αθέους- θεολόγους που καταμαρτυρεί το εμφανέστατο θεολογικό έλλειμμα της εποχής, το οποίο θα αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο, και είναι ξεκάθαρο ότι πηγάζει από το οικτρό ξεσυνταίριασμα των δυο αυτών συστατικών του γνήσιου ορθοδόξου θεολόγου. Αλλά τούμπαλιν μπορείς να δεις και μια άλλη μορφή θεολογικής ημιμάθειας, όταν κάποιοι μπερδεύουν την ελλιπή ή και ανύπαρκτη θεολογική κατάρτιση με τον καλοπροαίρετο - ή και τον αντίθετό του - ζήλο για την πίστη τους. Το πιο εκτρωματικό προέρχεται από την τελευταία περίπτωση, όταν τα άτομα αυτά έχουν και καταφανές έλλειμμα πνευματικότητας, οπότε η εσχάτη πλάνη καθίσταται χείρων της πρώτης. Αυτό άλλωστε συναντάμε και στις πρωτοφανείς κινήσεις γραπτής αναδιατύπωσης της πίστης μας, όταν τα άτομα της τελευταίας αυτής κατηγορίας «θεολόγων» μαίνονται εξωτερικεύοντας την πνευματική τους γυμνότητα που δεν είναι τίποτε άλλο παρά έλλειψη αγάπης. Και όπως είπε ο Χριστός, τον οποίο μας εξαπατούν και αυταπατώνται ότι υπερασπίζονται, η αγάπη είναι το βασικό διακριτικό των μαθητών του.
Αξιοθρήνητοι εραστές παλαίμαχων θεολόγων και θεολογικών ρευμάτων και λιμναζουσών νοοτροπιών άλλων εποχών προβαίνουν σε ανεπιτυχείς προσπάθειες αναβίωσής τους και προσαρμογής στα σύγχρονα δεδομένα, λες και θεολογίες «καντιωτικού και οργανωσιακού τύπου» διεκδικούν την τελειότητα της ορθοδόξου έκφρασης. Επικίνδυνοι όμως δικτάτορες του πνεύματος γενόμενοι πολλοί εξ αυτών, όταν προσπαθούν να επιβληθούν παντί τρόπω, όπως οι περιπτώσεις ιερέων εκδιδόντων φιρμάνια αφορισμού σε πνευματικά τους τέκνα όχι επί αιρέσεως - τότε ίσως είχαν κάποιο άλλοθι - αλλά επιβάλλοντας – αντί να εμπνέουν - υπακοή στην προσωπική και μόνο γνώμη τους, ενέργειες βεβαίως που δείχνουν περίτρανα την έμμεση παραδοχή της ήττας τους και το μεγαλείο της μετατροπής υπ’ αυτών της πνευματικής πατρότητας σε τρομοκρατία συνειδήσεων.
Τα άκρα είναι του διαβόλου, λένε οι πατέρες, και φυσικά ισχύει και εν προκειμένω. Η υπερβολική μόρφωση και οίηση οδηγεί σε αθεΐα και αιρέσεις, όπως φαίνεται από άπειρα ιστορικά παραδείγματα και στις μέρες μας τελευταία με περιπτώσεις αμφισβήτησης υπό εμβριθών θεολόγων-ρασοφόρων και αυτής ταύτης της θεότητας του Χριστού (αρειανικό παράλληλο).
Ένα άλλο θλιβερό καινοφανές φαινόμενο στη σημερινή θεολογία προερχόμενο από την υπερτροφική ανάπτυξη του μορφωτικού επιπέδου του θεολόγου επιστήμονα εις βάρος του ορθοδόξου βιώματος είναι η λογοτεχνοποίηση της θεολογίας. Ποιητικά φληναφήματα, στεγνές ιστοριογραφίες, στείρες και κακόγουστες αγιογραφοπατερικές επαναλήψεις, κενά λόγια χωρίς Πνεύμα, τουτέστιν έπεα πτερόεντα εις τον αέρα διαλυόμενα μη έχοντα την οφειλομένη εξ αυτών πνευματική ωφέλεια του εκκλησιαστικού σώματος. Οι ανήκοντες όμως στην κατηγορία αυτή συνήθως γίνονται αληθέστεροι εκφραστές του θεολογικού πνεύματος στην εποχή μας, διότι έστω και τεχνικά και όχι ουσιαστικά μεταφέρουν το λόγο του Θεού στη γλώσσα του σύγχρονου ανθρώπου.
Το τραγελαφικό προέρχεται από την κατηγορία των αγραμμάτων ή ολιγογραμμάτων θεολογούντων και φυσικά μη εχόντων πνευματικό επίπεδο και αγιότητα, οι οποίοι και διαστρέφουν θεολογικά ζητήματα και δυσφημούν το χριστιανισμό λόγοις τε και έργοις. Παραδειγματολογώντας και πάλι αφορμής δοθείσης εκ των νεοομολογητικών τάσεων των καιρών θα αναφερθώ ενδεικτικά στο θέμα θεολογικών όρων, αοριστολογικής προελεύσεως και περιεχομένου, νεόκοπων και καινοτρόπως προσφάτως κατασκευασθέντων και διατυπωθέντων. Ο όρος ας πούμε οικουμενισμός και τα παράγωγά του. Πλήρης σύγχυση. Ορολογίες μάλλον συνθηματολογικές εν είδει θεολογικών γκράφιτι προς εντυπωσιασμόν χρώμενες. Η βαπτισματική θεολογία που ακούγεται κατά κόρον και δη από αξιόλογους θεολόγους; Τι ακριβώς εστίν; Η πράξη της εκκλησίας δηλοί τη σχετικότητα των δικών μας ενεργειών και την απόλυτη εξουσία του Θεού. Όλοι γνωρίζουμε την ακρίβεια περί του ορθοδόξου βαπτίσματος και τις διάφορες ερμηνείες της εν τω Πηδαλίω. Εν προκειμένω όμως ερωτώ: οι βαπτισμένοι στο όνομα της αγίας Τριάδος ετερόδοξοι και δεκτοί γενόμενοι με απλό χρίσμα ή και χωρίς αυτό με απλή έγγραφη ομολογία είναι λιγότερο ορθόδοξοι από τους επαναβαπτισθέντας;
Τους σχισματικούς ΓΟΧ επανερχομένους στην εκκλησία πρέπει να τους αναβαπτίζουμε, να τους αναμυρώνουμε ή αρκεί μια απλή εξομολόγηση; Να μνημονεύσω λίαν πρόσφατο εκκλησιαστικό παρατράγουδο σε ελλαδική μητρόπολη που απεκαλύφθη μετά από χρόνια αχειροτόνητος ιερέας και η εκκλησιαστική αρχή επικύρωσε όλα τα υπ’ αυτού έως τότε τελούμενα μυστήρια αφήνοντας πάλι στη διακριτική ευχέρεια και συνείδηση εκάστου αν θα προβεί σε επανατελέσεις; Άλλη ερώτηση: το αεροβάπτισμα είναι πλήρες ή μισό βάπτισμα; Όταν στα παιδάκια, που σε καθημερινό παιδικό παιχνίδι βάπτισε ο μικρός τότε άγιος Αθανάσιος, θεώρησε ο επίσκοπος μακρόθεν ιστάμενος ότι κατήλθε η Χάρις και έτσι επισφράγισε τις βαπτίσεις εκείνες, πώς άραγε εξηγείται αυτό; Ας μας απαντήσουν σε αυτά πρώτα - μάλλον ας ξεκαθαρισθούν συνοδικώς και τελεσιδίκως ταύτα - και μετά συζητάμε αφενός τον ακριβή προσδιορισμό του εν λόγω ορισμού και αφετέρου την αποδοχή του εκ μέρους της εκκλησιαστικής πρακτικής. Οι μεταμοσχεύσεις και η δωρεά οργάνων; Είναι επιτρεπτά και αν όχι γιατί; Πώς μερικοί βιάζονται να μιλήσουν για τον εγκεφαλικό θάνατο αγνοώντας τη σύγχρονη ιατρική και τους εκκλησιαστικούς αρμόδιους επί θεμάτων βιοηθικής; Αυτά όλα, αν δε δείχνουν θεολογική άγνοια εκ μέρους ενίων, σίγουρα μαρτυρούν θεολογική προχειρότητα και ανωριμότητα έως επικινδυνότητα.
Στη χώρα μας είναι πολλές οι θεολογικές εμμονές και τα σχολαστικά κατάλοιπα και ακόμα απαλλασσόμεθα εξ αυτών με βραδείς ρυθμούς. Από την άλλη η θεολογική επιστήμη λόγω του θεωρητικού της κυρίως χαρακτήρα πλέον, αφού σχεδόν χάθηκε η αγιότητα του βίου, κατέστη χώρος αυτοσχεδιασμού, προχειρότητας και πειραματισμού πάντων των εις το εκκλησιαστικό γεγονός ολίγον περισσότερο μετεχόντων. Βλέπουμε λοιπόν μια έξαρση επιθετικότητας παραδοσιολατρών κατά νεωτεριστών - άλλοι κατακρεουργημένοι όροι – και το φαιδρό φαινόμενο της αγιοποίησής τους υπό του ευσεβιστικού πληρώματος εκ παραλλήλου με τον αφορισμό των αντιφρονούντων. Μας έρχονται στο νου οι ανόητες και εμπαθέστατες προ ετών σπιλώσεις κατά «συντηρητικότατου» στη ζωή του θεολόγου επί τη καταγγελία νεονικολαϊτισμού και νεορθοδοξίας. Και πάλι αντεπιστημονική και πλήρους φαντασίας χρήση όρων με μόνο στόχο την κατασυκοφάντηση της αντικειμένης γνώμης. Αυτή όμως η εγκληματική θεολογική αγραμματοσύνη - σε νου και καρδιά - και εσωστρέφεια πόσους έχει απομακρύνει από την εκκλησία και πόσο ασυγκίνητη και ανυποψίαστη συντηρεί τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας επί των σοβαρότατων υπαρξιακών θεολογικών ζητημάτων; Έχουν καταλάβει μερικοί πόσο αδιάφοροι είναι για την υπόλοιπη κοινωνία; Αυτάρκεις ηγετίσκοι όμως στις σέκτες τους πλανώντες και πλανώμενοι… Ο πνευματικός λοιπόν αυτός αλληθωρισμός από τον οποίο πάσχουν τόσα «ευλαβή βλαμμένα» - κατά γερο Παΐσιο - μέλη της ορθοδόξου εν Ελλάδι εκκλησίας πότε θα αρχίσει να θεραπεύεται, ώστε να δούμε ότι μέρα με τη μέρα αυτοσυρρικνωνόμαστε ανησυχητικά και πως περνάμε δραματικά απαρατήρητοι από τους πλείστους όσους πλησίον μας;
Μπορεί σήμερα να μιλήσει θεολόγος σε άλλη γλώσσα πλην της εποχής μας, τουτέστιν τη γλώσσα της πατερικής παράδοσης εν συνδυασμώ με εκείνη της τέχνης, της κοινωνιολογίας, της ψυχολογίας, της φυσικής, της ιατρικής, της βιολογίας, της αστρονομίας αλλά και πάσης άλλης επιστήμης; Μπορεί να έχει μορφωτικό χαμηλό; Πώς θα σταθεί και ποιον θα πείσει; Πιθανώς ολίγιστους γραφικούς; Μερικές γιαγιούλες; Το δυσάρεστο είναι ότι δεν έχουν αγιότητα αληθινή με την οποία θα έπειθαν και αγράμματοι όντες. Και όμως προβάλλονται και δοξάζονται κάποιοι αποστεωμένοι νόες διατηρητέοι που με το στείρο μηρυκασμό πατερικών φράσεων - μη βιωθέντων και αφομοιωθέντων υπ’ αυτών - δοκούσι ότι διατηρούν ανόθευτη την ορθοδοξία και ταυτόχρονα άκοντες μαρτυρούντες τα σαθρά θεμέλια της προσωπικής πίστης τους, εφόσον τρομοκρατούνται να διαλεχθούν επί ίσοις όροις με το σύγχρονο άνθρωπο - τον αλλόδοξο, ετερόδοξο, αλλόθρησκο, άθρησκο, αγνωστικιστή, αδιάφορο, μπερδεμένο, νέο, ναρκομανή και πάει λέγοντας - και τα νέα δεδομένα των καιρών που ως χείμαρρος σαρώνουν τα πάντα και διαρκώς αλλάζουν μορφές. Φοβάται όμως η αλήθεια του Χριστού να διαλεχθεί με οτιδήποτε; Από τι, στα αλήθεια, κινδυνεύει η αλήθεια-Χριστός και η περί αυτόν θεολογία; «Εγώ ειμι η οδός και η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. ιδ’ 6) και «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας» (Εβρ. ιγ’ 8). Η τραγική ειρωνεία είναι ότι όλα αυτά που σκιάζονται είναι και αυτά δημιουργήματα του ίδιου Θεού τον οποίο έκλεισαν στους τοίχους των αιθουσών και ναών τους, για να τον διαφυλάξουν αλώβητο από τη λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης και εκκοσμίκευσης.
Εν τέλει σε κάθε εποχή δυο θεολογικές γενιές συγκρούονται. Η αληθινή - ή η προς αυτήν τείνουσα - που εκφράζει το Χριστό σε κάθε χρονική περίοδο και τόπο με τα σύγχρονα εκάστοτε δεδομένα εν συνδυασμώ με τη θεία Χάρη, διότι η εκκλησία ως σώμα Χριστού είναι ζωντανός οργανισμός και εξελίσσεται εσχατολογικώς αενάως, οπότε αυτομάτως καταδικάζει την ετέρα γενεά θεολογούντων: των δειλών συντηρητικών, και πιστών απλών και δια εγγράφων πιστοποιητικών θεολόγων, οι οποίοι έντρομοι γεγόνασι στην ιδέα και μόνον ότι έφαγαν μια ολάκερη ζωή σε μια θρησκεία που ίσως δεν είναι τόσο ισχυρή όσο διά κραυγών και πατερικών παπαγαλισμών προσπαθούν να πείσουν εαυτούς – πρωτίστως - και αλλήλους. Στην Εκκλησία μας όμως δεν υπάρχει απελπισία. Η θεία Χάρις η τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα μπορεί να καλύψει τον απολεσθέντα χρόνο για όλους μας. Αρκεί να την ανακαλύψουμε και να την κάνουμε κτήμα μας. Και ο τρόπος είναι ένας: η μετάνοια.
Ο Χριστός ήρθε να θεώσει τον άνθρωπο και να εξαγιάσει και το ελαχιστότερο κομμάτι «ύλης» της αχανούς του δημιουργίας. Μερικοί ακόμα ζουν στο μεσαιωνικό και αρχαίο στατικό κλειστό σύμπαν, αλλά όπως η ρωμαιοκαθολική εκκλησία, θα αναγκαστούν κάποια στιγμή από την ορμή των γεγονότων - και για να μην τους κλείσουν σε ψυχιατρεία - να αφυπνισθούν και να επαναπροσδιορισθούν. Τότε θα εισέλθουν όντως στην «επίγεια άκτιστη εκκλησία του Χριστού» (γέρων Πορφύριος) και θα καταλάβουν ότι χάνονται εύκολα οι πολύτιμες ώρες της ζωής σε μωρολογίες, μάταιες διαμάχες και ανωριμότητες, ενώ κατά Ιησούν Χριστόν «ενός εστί χρεία» (Λουκ. ι’ 42). Μοναχική και ολιγάριθμη - μη φοβού το μικρόν ποίμνιον - παραμένει σε κάθε ιστορική περίοδο η όντως ούσα θεολογική γενεά, αυτή των τέκνων του Θεού των την θείαν υιοθεσίαν απολαμβανόντων εν τη μία και μοναδική Εκκλησία του Χριστού: εν αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν, ως και τινες των καθ’ υμάς ποιητών ειρήκασι’ τού γαρ και γένος εσμέν» (Πραξ. ιζ’ 28).
Λάρισα, 2/1/2010
Υ.Γ. Είναι γνωστή η ιστορία του σήμερον εορτάζοντος μεγάλου ρώσου αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ με την επίσκεψη σε αυτόν ενός θεολόγου της εποχής του. Παρετήρησε για αυτόν ο άγιος: «Και εγώ γνωρίζω ότι είναι επιτήδειος στο να συνθέτει κηρύγματα. Το να διδάσκεις τους άλλους είναι τόσο εύκολο, όσο το να ρίχνεις πέτρες από ένα καμπαναριό. Το να εφαρμόζεις όμως όσα διδάσκεις, αυτό είναι σαν να ανεβάζεις τις πέτρες εκεί πάνω. Τόσο διαφέρει η διδασκαλία από την εφαρμογή» (Όσιος Σεραφείμ του Σαρώφ, εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου). Ας προσέχουν τινες νεοθεολογίσκοι «διδάσκαλοι του γένους», που συχνά πυκνά αναφέρονται - ζηλούντες θέσιν διαδόχων - στον όντως μέγα εν προκειμένω άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, πού ακριβώς πετροβολούν, διότι μερικά βόλια τους δεν πετυχαίνουν μόνον αλλοδόξους αλλά διαλανθάνουν πορεία και προς ομοδόξους αδελφούς τους.
Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2009
Αντιοικουμενιστές: Ενας μεγάλος μύθος
Toυ Κώστα Νούση
Φιλολόγου - θεολόγου ΑΠΘ
Τα θεολογικά αυτά Δεκεμβριανά κλείνουν το μηνιαίο αυτό κύκλο τους. Εισερχόμεθα άλλωστε εντός ολίγου σε μια νέα χρονιά, πιο κοντά στην έλευση του αντιχρίστου, αν κρίνουμε από τα εσχατολογικά εκκλησιαστικά φαινόμενα της εποχής μας. Όταν δημοσιεύτηκε το πρώτο σχετικό κείμενο αρχάς Δεκεμβρίου, εν παρρησία ομολογώ - δεν το υπογράφω πλέον όμως! – δεν ανέμενα τον επερχόμενο εξ αυτού κατακλυσμό ούτε είχα καμιά όρεξη να κάθομαι να αναλύω φαινόμενα και να απαντώ σε ποικίλες ανοησίες. Ανάγκα (θεολογική) όμως και θεοί πείθονται! Στην πορεία κατάλαβα πόσο αυτοσχεδιάζουμε πλέον σε όλους τους τομείς οι σύγχρονοι χριστιανοί και πόσα νοσηρά φαινόμενα υποβόσκουν στην εκκλησία μας, που πάντα ήταν και είναι «χωματερή» δεχομένη παντός είδους προσωπικότητες, ψυχοπαθολογικές και ισορροπημένες, πράγμα βέβαια υγιές καταρχήν, διότι η φύση της εκκλησίας είναι αντιελιτίστικη, από την άλλη όμως και θλιβερό γεγονός, όταν βλέπεις ότι ο στόχος της να θεραπεύσει και να εξαγιάσει τα μέλη της είναι πολλάκις εκ των πραγμάτων ψιλή προσδοκία. Έτσι και το εν λόγω φαινόμενο δεν πίστευα ότι θα είναι τόσο σεσηπός. Είχε μάλιστα και άμεσες παρενέργειες. Πνευματικά τέκνα ιερέων «αφορίσθηκαν» από αυτούς, ιστολόγια ανέστειλαν τη λειτουργία τους, επανακυκλοφόρησαν ασφαλίτες… Οι αλήθειες όμως έπρεπε να ακουστούν, έστω και με το κόστος του μετεγχειρητικού άλγους.
Είπα πριν κάτι για εσχατολογικά φαινόμενα. Ιδού μερικά: εμφανίζονται ξαφνικά ζωγραφιές σε τοίχους και τα θεωρούν θεϊκά σημεία υπό τις άμεσες ή έμμεσες ευλογίες ορθοδόξων ιερέων. Βλέπεις σε θρησκευτικά περιοδικά να αυτοπροβάλλονται τινές ως χαρισματικοί (και να ισχύουν τα χαρίσματα, κατ’ αυτό τον τρόπο τα θέτουν σε κίνδυνο). Άλλοι έμαθαν πότε γεννήθηκε ο αντίχριστος και υπολογίζουν τον ερχομό του (και να το γνωρίζουν όντως, δεν ανακοινώνονται πράγματα που τρομοκρατούν τον απλό πιστό). Ήρθε άλλος και ανατρέπει τη μετάφραση των Εβδομήκοντα και ανακαλύπτει νέες κατηγορίες όντων επανερμηνεύοντας τη λανθασμένη ως τώρα υπό των Πατέρων εξηγηθείσα Αγία Γραφή! Και ενώ ο κατάλογος είναι μακρύς, όπως τον ατενίζω, πέφτει το μάτι μου σε συνώνυμο φαινόμενο : τους «αντιοικουμενιστές».
Η νέα αυτή πολιτογραφηθείσα κατηγορία πιστών δεν είναι φυσικά φαινόμενο που περιλαμβάνει μόνο τους «γνησίους ορθοδόξους». Ενεφανίσθησαν και γνησιότεροι και θα εμφανίζονται, διότι από ό,τι φαίνεται ζώντων αγίων εκλειπόντων μύρια εκκλησιαστικά δεινά έπονται.
Εννοείται ότι ο εκάστοτε «κακός Πατριάρχης», που όντως κινδυνεύει καθημερινώς και η ίδια του η ζωή, επικρίνεται και καταδικάζεται από ανθρώπους ασφαλείς σωματικώς και εν ανέσει και ευμαρεία διάγοντας. Αντί να προσεύχονται για το θείο φωτισμό και την προστασία του πνευματικού πατέρα των ορθοδόξων, τον καθυβρίζουν και ευκαίρως ακαίρως λασπολογούν επί της προσωπικής και λειτουργικής του υπόστασης. Και δίκιο να έχουν κάπου, χάνεται με τις πράξεις τους, διότι κατά τον απόστολο «μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν τω αγαθώ το κακόν» (Ρωμ. Ιβ’ 21). Εννοείται επίσης πως οι πολιτικού-διπλωματικού χαρακτήρα εν πολλοίς κινήσεις του οικουμενικού θρόνου ούτε λαμβάνονται υπ’ όψιν από θερμόαιμους παραδοσιολάτρες, που βλέπουν σε κάθε ενέργεια, ακόμη και την ελαχίστη, προδοσίες της πίστης και υπερβάσεις των ιερών κανόνων. Καθίστανται, έστω και άκοντες, ανθέλληνες.
Το αξιοθαύμαστο και εδώ είναι ό,τι ακριβώς συμβαίνει και με τα δελτία ειδήσεων. Ενώ δηλαδή βλέποντάς τα τρομοκρατείσαι και νομίζεις ότι έχει έρθει το τέλος του κόσμου από τον τρόπο προβολής και ανάλυσης των γεγονότων, όταν βγαίνεις έξω στο δρόμο, συναντάς μια απίστευτα αντίθετη των προηκουσμένων νηνεμία και μένεις χάσκων εν απορία. Το ίδιο ακριβώς και με τους κινδυνολογούντες «αντιοικουμενιστές», που δεκαετίες ολάκερες τώρα μας προειδοποιούν για ενώσεις εκκλησιών και αιρετικές συγκλίσεις που ουδέποτε επραγματοποιήθησαν έως άρτι - ούτε καν απλώς διετυπώθησαν σε γραπτές ανακοινώσεις, πολλώ δε μάλλον σε επίσημες διακηρύξεις προσταδίων τουλάχιστον ένωσης ή οιασδήποτε παρομοίας ουσιαστικής προσέγγισης μεταξύ ετεροδόξων και ορθοδόξων - ούτε και τις ανακάλυψαν οι επιτήδειοι δογματολόγοι τους παρά τις περί του αντιθέτου βαθύτερες προσδοκίες τους. Βέβαια έχουν ήδη κατασκευάσει αρκετές υποχωρήσεις και δογματικές αποκλίσεις επί διαλόγων, φωτογραφιών, αποσπασματικών φράσεων και άλλων συναφών.
Ειδικά το προπαγανδιστικό όπλο της χρήσης παρερμηνευμένων δηλώσεων ή και μηδέποτε εκστομιζομένων υπό των δι’ αυτάς εναγομένων «οικουμενιστών» είναι μια πολύ πονεμένη ιστορία. Όπως επίσης και σε κάθε κείμενο προερχόμενο μετά από διαθρησκειακό διάλογο εντοπίζουν μύρια όσα σφάλματα εξ ουκ όντων προερχόμενα. Κύριο όπλο τους είναι σχεδόν πάντοτε η στείρα επανάληψη φράσεων αγίων και συγκεκριμένων χιλιοπροβληθέντων ιερών κανόνων, τα οποία κατά δοκησισοφικήν θεολογικήν εμβρίθειαν αυταπατώνται -κατά το πλείστον- ότι τα ερμηνεύουν ορθώς. Το σίγουρο είναι πως διαστρέφονται οι μυριοταλανισμένοι από τον κάθε ερασιτέχνη ερμηνευτή ιεροί κανόνες και η ίδια η φύση της εκκλησίας και της αιρέσεως: η αληθινή ζωή και η κίβδηλη διαστροφή της. Πότε θα μας εξηγήσουν - πρωτίστως στον εαυτό τους - πώς γίνεται να μάχονται κατά αιρέσεων, όταν οι ίδιοι συμπεριφέρονται ως αιρετικοί; Ή μήπως οίονται ότι η αίρεση και η ορθοδοξία είναι θέματα κυρίως λεκτικών διατυπώσεων συμβόλων και ομολογιών πίστεως; Ουχί, αλλά θέματα ζωής και θανάτου, όπως θα φανεί όταν όλοι αποβιώσουμε και κριθούμε για ένσαρκα έργα και όχι άσαρκα λόγια.
Οι σοβαροί και άγιοι άνθρωποι - είδη προς εξαφάνιση - είθισται να σιωπούν και να προσεύχονται. Αυτή όμως η μυθική πλέον αντιαιρετική γενιά φωνασκεί κυρίως με αντιαισθητικό τρόπο διαταράσσοντας την εκκλησιαστική ειρήνη και θάλλει παρασιτικώς παρά νοσηροίς πνευματικοίς πατράσι. Κατέστησαν εαυτούς διώκτες οικουμενιστών ως άλλοτε έτεροι των κομμουνιστών. Η παρήχηση των όρων εν συνδυασμώ με το μήνα έξαρσης των κατ’ εμού και συναδέλφων μου επιθέσεων μας επαναφέρει στη μνήμη συρράξεις εμφυλίου χαρακτήρος και δηλοί την υπ’ αυτών έκπτωση των θεολογικών διαφωνιών σε πεζοδρομιακές πολιτικού χρώματος αντιπαραθέσεις. Προγράφουν αναίσχυντα την ετερότητα με πιστοποιητικά θρησκευτικών φρονημάτων βαπτίζοντες κατά τη φορά του καπνού άλλους οικουμενιστές και άλλους αντίπαπες. Των προγραφών τους δεν ξεφεύγουν ούτε κεκοιμημένοι. Συνήθως άπαντες οι απερχόμενοι εκ της ζωής Πατριάρχες θεωρούνται «στοϊκοί φιλόσοφοι» – ο νοών νοείτω – επί παραδείγματι η αμφισβήτηση τελευταία ωσεί χείμαρρος ανά την Ελλάδα εκβρασθείς κατά του αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης τον οποίο εγκαλούν μετά θάνατο για οικουμενιστικές προδοσίες και τα προλαληθέντα, αγνοούντες το στοιχειώδες ότι ένας «στοϊκός» ουδέποτε θα καθόταν να μαρτυρήσει για το ποίμνιό του αλλά και σε κάθε άλλη περίπτωση πως το αίμα του μαρτυρίου εξαλείφει και αυτές τις εικαζόμενες εν προκειμένω αμαρτίες, συν τω αυτονοήτω ότι ασφαλέστερο είναι να τιμάς ως άγιο έναν υπό της επισήμου εκκλησίας ανακηρυχθέντα και μη όντα, παρά να βλασφημείς κατά ενός όντως αγίου τον οποίο τινες αμφισβητούν. Αλλά μην πάμε μακριά. Μήπως ακόμα δεν αμφισβητείται ο άγιος Κων/νος;
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό τους είναι η ημιμάθεια έως και εγκληματική θεολογική τους αμάθεια. Οι πλείστοι εξ αυτών αγνοούν ποιον και γιατί ακριβώς μάχονται. Κατατάσσονται στον αντιαιρετικό αυτό στρατό απλώς και μόνο γιατί άκουσαν. Το τι ξέρουν είναι άλλη αλγούσα ιστορία, αρκετή όμως για να τους βγάλει στα χαρακώματα. Όμως ηχεί ευχάριστα στα αφτιά τους η ιδέα της σωτηρίας από τους κακούς δυτικούς και όποιους άλλους. Το μεράκι της Εκκλησίας να επανασυναγάγει εις εν τα πεπλανημένα τέκνα της συνιστά κατ’ αυτούς αμάρτημα. Όλως παραδόξως όμως δε συναισθάνονται το δικό τους ιουδαΐζον αμάρτημα: της περιχαράκωσης της σωτηρίας στα σύνορα της Ελλάδας και δη στις φατρίες των ολιγίστων «αντιοικουμενιστών»!
Εγκαλούν για κοσμικότητα τους οικουμενιστάς και φιλαργυρία, πράγματα που βαρύνουν τους πλείστους και εξ αυτών. Αυστηρότεροι και των αγιορειτών πατέρων, που εδώ και δεκαετίες ακολουθούν προς τους αλλοδόξους μια στάση ιδιαζόντως αγαπητική, διαλλακτική και διακριτική. Θαυμάζουμε στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του καθολικού μοναχού Λορέντζο Ντιλέττο «Οδοιπορία στο Άγιο Όρος: το ημερολόγιο ενός ρωμαιοκαθολικού μοναχού» (Εστία 2003) το πώς εφιλοξενείτο προ δεκαετιών εισέτι σε αγιονορείτικες μονές και μάλιστα ελάμβανε εξ αυτών και αντίδωρο (άκουσον και φρίξον δηλαδή για τους εν λόγω μυθικούς).
Ο πολύτλας όρος «οικουμενισμός» από την άλλη. Προτείνω να μη χρησιμοποιούν κάποιοι τόσο αβίαστα ένα ορισμό άδοντα και βοώντα την ίδια τη φύση της εκκλησίας. Υπάρχουν τόσες ωραίες λέξεις, όπως θρησκευτικός συγκρητισμός, διαθρησκειακή παγκοσμιοποίηση και άλλες πολλές. Συνιστώ ταυτόχρονα να μην εκνευρίζονται οι υπό αθεολογήτων και κρετίνων κεχαρακτηρισμένοι ως οικουμενιστές αλλά να το διασκεδάζουν και να το εκλαμβάνουν, ως καγώ, σαν μια τιμητική προσφώνηση.
Ηθικολόγοι, ευσεβιστές, δοσιλογόφρονες, αγράμματοι, γραφικοί, ανεγκέφαλοι. Χαρακτηριστικά αρκετών εκ των μυθικών αυτών πολεμάρχων του Θεού. Θυμήθηκα - για να παραδειγματολογήσω και να μη θεωρηθεί ότι γενικολογώ - ένα φαιδρό τύπο που σε σχόλιό του προ ημερών διέστρεψε παντελώς τα λόγια ενός φίλου μου από μια δημοσιευθείσα υποστηρικτική εις εμέ επιστολή του και θεώρησε πως εγώ βάλλω κατά της παρθενίας των αγίων ( ! ) μέσα σε ένα απίστευτο κρεσέντο ηθικισμού και γελοιότητος. Ταυτοχρόνως αναφέρθηκε ότι «ανοήτως» δημοσίευσα όλη την επιστολή η οποία με εκθέτει, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι όλοι έχουμε τις δικές του ευσεβιστικές φοβίες με τις λέξεις μη και κακοχαρακτηρισθούμε και πως όλοι διακατεχόμεθα από το αυτό φασιστικό λογοκριτικό πνεύμα του ιδίου και των συν αυτώ. Eυτυχώς ο πειρασμός της αυτοδικίας υπερβαίνεται ενίοτε όταν απέναντί σου έχεις υπανθρώπους ανάξιους του απλώς πτύειν επ’ αυτών. Έγινε σαφές ότι κύριο χαρακτηριστικό της πλειοψηφίας τους είναι η μη κατανόηση και άλλοτε η συκοφαντική διαστρέβλωση των λόγων των κατά φαντασίαν εχθρών τους. Οι μάλλον το ακαταλόγιστον έχοντες εις καταλόγους αιρετικών συναριθμούν άπαντας τους μη μετ’ αυτών συντασσομένους.
Σχιζοφρενικοί πολέμιοι των δυτικών πάσχοντες από το όμοιο δικανικό εκ δύσεως θεολογικό πνεύμα, αφού βλέπουν την εκκλησία ως κοινό νομικό καθίδρυμα εκ του οποίου πηγάζουν διατάξεις αφορισμού των παραβαινόντων ιερούς νόμους. Οι ίδιοι επέχουν θέσεις ιεροεξεταστών αδέκαστων διαφυλασσόντων τη θεία προσβληθείσα υπό των αιρετικών τάξη. Μη υποπτευόμενοι το νόμο της αγάπης, διά του οποίου η εκκλησία ελκύει πάντας και εν τω οποίω μάχεται κατά των δαιμονικών δυνάμεων.
Παρενθέτω μια συγκλονιστική συνομιλία του αγίου Σιλουανού του αθωνίτου με αρχιμανδρίτη υπεύθυνο ιεραποστολικού έργου μεταξύ των ετεροδόξων: « Ο αρχιμανδρίτης αυτός σεβόταν πολύ το γέροντα… Ο γέροντας τον ρώτησε πώς κηρύττει. Ο αρχιμανδρίτης, νέος και άπειρος ακόμη, με υπερβολικές μάλλον χειρονομίες απάντησε νευρικά:
- Τους λέω: η πίστη σας είναι διεστραμμένη. Όλα σ’ εσάς είναι διεστραμμένα, όλα ψεύτικα, κι αν δε μετανοήσετε, δεν θα σωθείτε.
- Σαν τ’ άκουσε ο Γέροντας τον ρώτησε:
- Πέστε μας όμως, άγιε αρχιμανδρίτα, αυτοί πιστεύουν στον Κύριο Ιησού Χριστό πως είναι ο αληθινός Θεός;
- Αυτό το πιστεύουν.
- Και τιμούν την Παναγία;
- Την τιμούν, αλλά διδάσκουν λανθασμένα πράγματα γι’ αυτήν.
- Και τους αγίους τους παραδέχονται;
- Ναι, τους παραδέχονται, αλλά από τότε που αποσχίσθηκαν από την εκκλησία τι αγίους μπορεί να έχουν;
- Κάνουν ακολουθίες στις εκκλησίες, διαβάζουν το λόγο του Θεού;
- Ναι, και ναούς έχουν και ακολουθίες, μα αν τις βλέπατε πόσο υστερούν οι ακολουθίες τους από τις δικές μας, πόσο ψυχρές, πόσο άψυχες είναι!
- Άγιε αρχιμανδρίτα, η ψυχή τους αισθάνεται πως πράττουν σωστά που πιστεύουν στο Χριστό, που τιμούν την Παναγία και τους Αγίους, που τους επικαλούνται στις προσευχές τους. Γι’ αυτό, όταν τους λέτε πως η πίστη τους είναι νόθη, δεν θα σας ακούσουν. Αν όμως τους λέγατε πως καλά κάνουν που πιστεύουν στο Θεό, πως καλά κάνουν που τιμούν την Παναγία και τους αγίους, που πηγαίνουν να λειτουργηθούν στις εκκλησίες και που προσεύχονται στα σπίτια τους, πως καλά κάνουν όταν διαβάζουν το λόγο του θεού και τα λοιπά, έχουν όμως εδώ και εκεί λανθασμένες θεωρίες και πρέπει να τις διορθώσουν και τότε όλα θα είναι καλά και θεάρεστα και έτσι με τη χάρη του Θεού όλοι θα σωθούμε… «Ο Θεός αγάπη εστίν» και γι’ αυτό το κήρυγμα πρέπει να βγαίνει πάντα από την αγάπη. Τότε θα ωφεληθεί και αυτός που κηρύττει και αυτός που ακούει. Αν τους κατακρίνετε όμως, τότε η ψυχή του λαού δεν θα σας ακούσει και δεν θα προέλθει όφελος» ( εκ του βιβλίου ‘ ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης’ του αρχιμανδρ. Σωφρονίου Σαχάρωφ).
Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι ο Γέροντας Σιλουανός τόνιζε ότι «να προσεύχεσαι για τους ανθρώπους σημαίνει να χύνεις αίμα». Ο καθένας επομένως κατά συνείδηση ας ακολουθήσει είτε το πνεύμα των αγίων είτε εκείνο των αγρίων.
Μισαλλόδοξοι κατά αλλοδόξων. Μνημονεύω την παραβολή του μεγάλου δείπνου (Λουκ. ιδ’ 15-24), μήπως εκ των άκρων που ζηλώσαμε εμείς οι με τη βούλα ορθόδοξοι χάσουμε τις θέσεις μας στη Βασιλεία του Θεού και τις αναπληρώσουν οι «ανάπηροι δογματικώς» εκ δύσεως και εξ άλλων θρησκειών αδελφοί μας, αφού εμείς είμαστε πνευματικά εμπεπλησμένοι και αυτάρκεις.
Αναλώνονται σε δογματικές έριδες και λησμονούν την πνευματική ζωή, όπως κατά κύριο λόγο οι ζηλωτές που αντικατέστησαν τη Χριστολογία με αντιχριστολογία, παπολογία και πολεμολογία. Θύματα όλοι μας του αρχεκάκου εχθρού, του όντως όντος εχθρού στόχον έχοντος τη διαίρεση του εκκλησιαστικού σώματος και την κόλαση των πάντων.
Μύθος εναντίον λόγου; Ιδέες εναντίον ζωής; Λαός με πλούσια αρχαία μυθολογία. Κάποιοι βάλθηκαν να περάσουν και στη νεοελληνική… Καλή χρονιά σε όλους!
Λάρισα, 30/12/2009
Φιλολόγου - θεολόγου ΑΠΘ
Τα θεολογικά αυτά Δεκεμβριανά κλείνουν το μηνιαίο αυτό κύκλο τους. Εισερχόμεθα άλλωστε εντός ολίγου σε μια νέα χρονιά, πιο κοντά στην έλευση του αντιχρίστου, αν κρίνουμε από τα εσχατολογικά εκκλησιαστικά φαινόμενα της εποχής μας. Όταν δημοσιεύτηκε το πρώτο σχετικό κείμενο αρχάς Δεκεμβρίου, εν παρρησία ομολογώ - δεν το υπογράφω πλέον όμως! – δεν ανέμενα τον επερχόμενο εξ αυτού κατακλυσμό ούτε είχα καμιά όρεξη να κάθομαι να αναλύω φαινόμενα και να απαντώ σε ποικίλες ανοησίες. Ανάγκα (θεολογική) όμως και θεοί πείθονται! Στην πορεία κατάλαβα πόσο αυτοσχεδιάζουμε πλέον σε όλους τους τομείς οι σύγχρονοι χριστιανοί και πόσα νοσηρά φαινόμενα υποβόσκουν στην εκκλησία μας, που πάντα ήταν και είναι «χωματερή» δεχομένη παντός είδους προσωπικότητες, ψυχοπαθολογικές και ισορροπημένες, πράγμα βέβαια υγιές καταρχήν, διότι η φύση της εκκλησίας είναι αντιελιτίστικη, από την άλλη όμως και θλιβερό γεγονός, όταν βλέπεις ότι ο στόχος της να θεραπεύσει και να εξαγιάσει τα μέλη της είναι πολλάκις εκ των πραγμάτων ψιλή προσδοκία. Έτσι και το εν λόγω φαινόμενο δεν πίστευα ότι θα είναι τόσο σεσηπός. Είχε μάλιστα και άμεσες παρενέργειες. Πνευματικά τέκνα ιερέων «αφορίσθηκαν» από αυτούς, ιστολόγια ανέστειλαν τη λειτουργία τους, επανακυκλοφόρησαν ασφαλίτες… Οι αλήθειες όμως έπρεπε να ακουστούν, έστω και με το κόστος του μετεγχειρητικού άλγους.
Είπα πριν κάτι για εσχατολογικά φαινόμενα. Ιδού μερικά: εμφανίζονται ξαφνικά ζωγραφιές σε τοίχους και τα θεωρούν θεϊκά σημεία υπό τις άμεσες ή έμμεσες ευλογίες ορθοδόξων ιερέων. Βλέπεις σε θρησκευτικά περιοδικά να αυτοπροβάλλονται τινές ως χαρισματικοί (και να ισχύουν τα χαρίσματα, κατ’ αυτό τον τρόπο τα θέτουν σε κίνδυνο). Άλλοι έμαθαν πότε γεννήθηκε ο αντίχριστος και υπολογίζουν τον ερχομό του (και να το γνωρίζουν όντως, δεν ανακοινώνονται πράγματα που τρομοκρατούν τον απλό πιστό). Ήρθε άλλος και ανατρέπει τη μετάφραση των Εβδομήκοντα και ανακαλύπτει νέες κατηγορίες όντων επανερμηνεύοντας τη λανθασμένη ως τώρα υπό των Πατέρων εξηγηθείσα Αγία Γραφή! Και ενώ ο κατάλογος είναι μακρύς, όπως τον ατενίζω, πέφτει το μάτι μου σε συνώνυμο φαινόμενο : τους «αντιοικουμενιστές».
Η νέα αυτή πολιτογραφηθείσα κατηγορία πιστών δεν είναι φυσικά φαινόμενο που περιλαμβάνει μόνο τους «γνησίους ορθοδόξους». Ενεφανίσθησαν και γνησιότεροι και θα εμφανίζονται, διότι από ό,τι φαίνεται ζώντων αγίων εκλειπόντων μύρια εκκλησιαστικά δεινά έπονται.
Εννοείται ότι ο εκάστοτε «κακός Πατριάρχης», που όντως κινδυνεύει καθημερινώς και η ίδια του η ζωή, επικρίνεται και καταδικάζεται από ανθρώπους ασφαλείς σωματικώς και εν ανέσει και ευμαρεία διάγοντας. Αντί να προσεύχονται για το θείο φωτισμό και την προστασία του πνευματικού πατέρα των ορθοδόξων, τον καθυβρίζουν και ευκαίρως ακαίρως λασπολογούν επί της προσωπικής και λειτουργικής του υπόστασης. Και δίκιο να έχουν κάπου, χάνεται με τις πράξεις τους, διότι κατά τον απόστολο «μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν τω αγαθώ το κακόν» (Ρωμ. Ιβ’ 21). Εννοείται επίσης πως οι πολιτικού-διπλωματικού χαρακτήρα εν πολλοίς κινήσεις του οικουμενικού θρόνου ούτε λαμβάνονται υπ’ όψιν από θερμόαιμους παραδοσιολάτρες, που βλέπουν σε κάθε ενέργεια, ακόμη και την ελαχίστη, προδοσίες της πίστης και υπερβάσεις των ιερών κανόνων. Καθίστανται, έστω και άκοντες, ανθέλληνες.
Το αξιοθαύμαστο και εδώ είναι ό,τι ακριβώς συμβαίνει και με τα δελτία ειδήσεων. Ενώ δηλαδή βλέποντάς τα τρομοκρατείσαι και νομίζεις ότι έχει έρθει το τέλος του κόσμου από τον τρόπο προβολής και ανάλυσης των γεγονότων, όταν βγαίνεις έξω στο δρόμο, συναντάς μια απίστευτα αντίθετη των προηκουσμένων νηνεμία και μένεις χάσκων εν απορία. Το ίδιο ακριβώς και με τους κινδυνολογούντες «αντιοικουμενιστές», που δεκαετίες ολάκερες τώρα μας προειδοποιούν για ενώσεις εκκλησιών και αιρετικές συγκλίσεις που ουδέποτε επραγματοποιήθησαν έως άρτι - ούτε καν απλώς διετυπώθησαν σε γραπτές ανακοινώσεις, πολλώ δε μάλλον σε επίσημες διακηρύξεις προσταδίων τουλάχιστον ένωσης ή οιασδήποτε παρομοίας ουσιαστικής προσέγγισης μεταξύ ετεροδόξων και ορθοδόξων - ούτε και τις ανακάλυψαν οι επιτήδειοι δογματολόγοι τους παρά τις περί του αντιθέτου βαθύτερες προσδοκίες τους. Βέβαια έχουν ήδη κατασκευάσει αρκετές υποχωρήσεις και δογματικές αποκλίσεις επί διαλόγων, φωτογραφιών, αποσπασματικών φράσεων και άλλων συναφών.
Ειδικά το προπαγανδιστικό όπλο της χρήσης παρερμηνευμένων δηλώσεων ή και μηδέποτε εκστομιζομένων υπό των δι’ αυτάς εναγομένων «οικουμενιστών» είναι μια πολύ πονεμένη ιστορία. Όπως επίσης και σε κάθε κείμενο προερχόμενο μετά από διαθρησκειακό διάλογο εντοπίζουν μύρια όσα σφάλματα εξ ουκ όντων προερχόμενα. Κύριο όπλο τους είναι σχεδόν πάντοτε η στείρα επανάληψη φράσεων αγίων και συγκεκριμένων χιλιοπροβληθέντων ιερών κανόνων, τα οποία κατά δοκησισοφικήν θεολογικήν εμβρίθειαν αυταπατώνται -κατά το πλείστον- ότι τα ερμηνεύουν ορθώς. Το σίγουρο είναι πως διαστρέφονται οι μυριοταλανισμένοι από τον κάθε ερασιτέχνη ερμηνευτή ιεροί κανόνες και η ίδια η φύση της εκκλησίας και της αιρέσεως: η αληθινή ζωή και η κίβδηλη διαστροφή της. Πότε θα μας εξηγήσουν - πρωτίστως στον εαυτό τους - πώς γίνεται να μάχονται κατά αιρέσεων, όταν οι ίδιοι συμπεριφέρονται ως αιρετικοί; Ή μήπως οίονται ότι η αίρεση και η ορθοδοξία είναι θέματα κυρίως λεκτικών διατυπώσεων συμβόλων και ομολογιών πίστεως; Ουχί, αλλά θέματα ζωής και θανάτου, όπως θα φανεί όταν όλοι αποβιώσουμε και κριθούμε για ένσαρκα έργα και όχι άσαρκα λόγια.
Οι σοβαροί και άγιοι άνθρωποι - είδη προς εξαφάνιση - είθισται να σιωπούν και να προσεύχονται. Αυτή όμως η μυθική πλέον αντιαιρετική γενιά φωνασκεί κυρίως με αντιαισθητικό τρόπο διαταράσσοντας την εκκλησιαστική ειρήνη και θάλλει παρασιτικώς παρά νοσηροίς πνευματικοίς πατράσι. Κατέστησαν εαυτούς διώκτες οικουμενιστών ως άλλοτε έτεροι των κομμουνιστών. Η παρήχηση των όρων εν συνδυασμώ με το μήνα έξαρσης των κατ’ εμού και συναδέλφων μου επιθέσεων μας επαναφέρει στη μνήμη συρράξεις εμφυλίου χαρακτήρος και δηλοί την υπ’ αυτών έκπτωση των θεολογικών διαφωνιών σε πεζοδρομιακές πολιτικού χρώματος αντιπαραθέσεις. Προγράφουν αναίσχυντα την ετερότητα με πιστοποιητικά θρησκευτικών φρονημάτων βαπτίζοντες κατά τη φορά του καπνού άλλους οικουμενιστές και άλλους αντίπαπες. Των προγραφών τους δεν ξεφεύγουν ούτε κεκοιμημένοι. Συνήθως άπαντες οι απερχόμενοι εκ της ζωής Πατριάρχες θεωρούνται «στοϊκοί φιλόσοφοι» – ο νοών νοείτω – επί παραδείγματι η αμφισβήτηση τελευταία ωσεί χείμαρρος ανά την Ελλάδα εκβρασθείς κατά του αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης τον οποίο εγκαλούν μετά θάνατο για οικουμενιστικές προδοσίες και τα προλαληθέντα, αγνοούντες το στοιχειώδες ότι ένας «στοϊκός» ουδέποτε θα καθόταν να μαρτυρήσει για το ποίμνιό του αλλά και σε κάθε άλλη περίπτωση πως το αίμα του μαρτυρίου εξαλείφει και αυτές τις εικαζόμενες εν προκειμένω αμαρτίες, συν τω αυτονοήτω ότι ασφαλέστερο είναι να τιμάς ως άγιο έναν υπό της επισήμου εκκλησίας ανακηρυχθέντα και μη όντα, παρά να βλασφημείς κατά ενός όντως αγίου τον οποίο τινες αμφισβητούν. Αλλά μην πάμε μακριά. Μήπως ακόμα δεν αμφισβητείται ο άγιος Κων/νος;
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό τους είναι η ημιμάθεια έως και εγκληματική θεολογική τους αμάθεια. Οι πλείστοι εξ αυτών αγνοούν ποιον και γιατί ακριβώς μάχονται. Κατατάσσονται στον αντιαιρετικό αυτό στρατό απλώς και μόνο γιατί άκουσαν. Το τι ξέρουν είναι άλλη αλγούσα ιστορία, αρκετή όμως για να τους βγάλει στα χαρακώματα. Όμως ηχεί ευχάριστα στα αφτιά τους η ιδέα της σωτηρίας από τους κακούς δυτικούς και όποιους άλλους. Το μεράκι της Εκκλησίας να επανασυναγάγει εις εν τα πεπλανημένα τέκνα της συνιστά κατ’ αυτούς αμάρτημα. Όλως παραδόξως όμως δε συναισθάνονται το δικό τους ιουδαΐζον αμάρτημα: της περιχαράκωσης της σωτηρίας στα σύνορα της Ελλάδας και δη στις φατρίες των ολιγίστων «αντιοικουμενιστών»!
Εγκαλούν για κοσμικότητα τους οικουμενιστάς και φιλαργυρία, πράγματα που βαρύνουν τους πλείστους και εξ αυτών. Αυστηρότεροι και των αγιορειτών πατέρων, που εδώ και δεκαετίες ακολουθούν προς τους αλλοδόξους μια στάση ιδιαζόντως αγαπητική, διαλλακτική και διακριτική. Θαυμάζουμε στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του καθολικού μοναχού Λορέντζο Ντιλέττο «Οδοιπορία στο Άγιο Όρος: το ημερολόγιο ενός ρωμαιοκαθολικού μοναχού» (Εστία 2003) το πώς εφιλοξενείτο προ δεκαετιών εισέτι σε αγιονορείτικες μονές και μάλιστα ελάμβανε εξ αυτών και αντίδωρο (άκουσον και φρίξον δηλαδή για τους εν λόγω μυθικούς).
Ο πολύτλας όρος «οικουμενισμός» από την άλλη. Προτείνω να μη χρησιμοποιούν κάποιοι τόσο αβίαστα ένα ορισμό άδοντα και βοώντα την ίδια τη φύση της εκκλησίας. Υπάρχουν τόσες ωραίες λέξεις, όπως θρησκευτικός συγκρητισμός, διαθρησκειακή παγκοσμιοποίηση και άλλες πολλές. Συνιστώ ταυτόχρονα να μην εκνευρίζονται οι υπό αθεολογήτων και κρετίνων κεχαρακτηρισμένοι ως οικουμενιστές αλλά να το διασκεδάζουν και να το εκλαμβάνουν, ως καγώ, σαν μια τιμητική προσφώνηση.
Ηθικολόγοι, ευσεβιστές, δοσιλογόφρονες, αγράμματοι, γραφικοί, ανεγκέφαλοι. Χαρακτηριστικά αρκετών εκ των μυθικών αυτών πολεμάρχων του Θεού. Θυμήθηκα - για να παραδειγματολογήσω και να μη θεωρηθεί ότι γενικολογώ - ένα φαιδρό τύπο που σε σχόλιό του προ ημερών διέστρεψε παντελώς τα λόγια ενός φίλου μου από μια δημοσιευθείσα υποστηρικτική εις εμέ επιστολή του και θεώρησε πως εγώ βάλλω κατά της παρθενίας των αγίων ( ! ) μέσα σε ένα απίστευτο κρεσέντο ηθικισμού και γελοιότητος. Ταυτοχρόνως αναφέρθηκε ότι «ανοήτως» δημοσίευσα όλη την επιστολή η οποία με εκθέτει, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι όλοι έχουμε τις δικές του ευσεβιστικές φοβίες με τις λέξεις μη και κακοχαρακτηρισθούμε και πως όλοι διακατεχόμεθα από το αυτό φασιστικό λογοκριτικό πνεύμα του ιδίου και των συν αυτώ. Eυτυχώς ο πειρασμός της αυτοδικίας υπερβαίνεται ενίοτε όταν απέναντί σου έχεις υπανθρώπους ανάξιους του απλώς πτύειν επ’ αυτών. Έγινε σαφές ότι κύριο χαρακτηριστικό της πλειοψηφίας τους είναι η μη κατανόηση και άλλοτε η συκοφαντική διαστρέβλωση των λόγων των κατά φαντασίαν εχθρών τους. Οι μάλλον το ακαταλόγιστον έχοντες εις καταλόγους αιρετικών συναριθμούν άπαντας τους μη μετ’ αυτών συντασσομένους.
Σχιζοφρενικοί πολέμιοι των δυτικών πάσχοντες από το όμοιο δικανικό εκ δύσεως θεολογικό πνεύμα, αφού βλέπουν την εκκλησία ως κοινό νομικό καθίδρυμα εκ του οποίου πηγάζουν διατάξεις αφορισμού των παραβαινόντων ιερούς νόμους. Οι ίδιοι επέχουν θέσεις ιεροεξεταστών αδέκαστων διαφυλασσόντων τη θεία προσβληθείσα υπό των αιρετικών τάξη. Μη υποπτευόμενοι το νόμο της αγάπης, διά του οποίου η εκκλησία ελκύει πάντας και εν τω οποίω μάχεται κατά των δαιμονικών δυνάμεων.
Παρενθέτω μια συγκλονιστική συνομιλία του αγίου Σιλουανού του αθωνίτου με αρχιμανδρίτη υπεύθυνο ιεραποστολικού έργου μεταξύ των ετεροδόξων: « Ο αρχιμανδρίτης αυτός σεβόταν πολύ το γέροντα… Ο γέροντας τον ρώτησε πώς κηρύττει. Ο αρχιμανδρίτης, νέος και άπειρος ακόμη, με υπερβολικές μάλλον χειρονομίες απάντησε νευρικά:
- Τους λέω: η πίστη σας είναι διεστραμμένη. Όλα σ’ εσάς είναι διεστραμμένα, όλα ψεύτικα, κι αν δε μετανοήσετε, δεν θα σωθείτε.
- Σαν τ’ άκουσε ο Γέροντας τον ρώτησε:
- Πέστε μας όμως, άγιε αρχιμανδρίτα, αυτοί πιστεύουν στον Κύριο Ιησού Χριστό πως είναι ο αληθινός Θεός;
- Αυτό το πιστεύουν.
- Και τιμούν την Παναγία;
- Την τιμούν, αλλά διδάσκουν λανθασμένα πράγματα γι’ αυτήν.
- Και τους αγίους τους παραδέχονται;
- Ναι, τους παραδέχονται, αλλά από τότε που αποσχίσθηκαν από την εκκλησία τι αγίους μπορεί να έχουν;
- Κάνουν ακολουθίες στις εκκλησίες, διαβάζουν το λόγο του Θεού;
- Ναι, και ναούς έχουν και ακολουθίες, μα αν τις βλέπατε πόσο υστερούν οι ακολουθίες τους από τις δικές μας, πόσο ψυχρές, πόσο άψυχες είναι!
- Άγιε αρχιμανδρίτα, η ψυχή τους αισθάνεται πως πράττουν σωστά που πιστεύουν στο Χριστό, που τιμούν την Παναγία και τους Αγίους, που τους επικαλούνται στις προσευχές τους. Γι’ αυτό, όταν τους λέτε πως η πίστη τους είναι νόθη, δεν θα σας ακούσουν. Αν όμως τους λέγατε πως καλά κάνουν που πιστεύουν στο Θεό, πως καλά κάνουν που τιμούν την Παναγία και τους αγίους, που πηγαίνουν να λειτουργηθούν στις εκκλησίες και που προσεύχονται στα σπίτια τους, πως καλά κάνουν όταν διαβάζουν το λόγο του θεού και τα λοιπά, έχουν όμως εδώ και εκεί λανθασμένες θεωρίες και πρέπει να τις διορθώσουν και τότε όλα θα είναι καλά και θεάρεστα και έτσι με τη χάρη του Θεού όλοι θα σωθούμε… «Ο Θεός αγάπη εστίν» και γι’ αυτό το κήρυγμα πρέπει να βγαίνει πάντα από την αγάπη. Τότε θα ωφεληθεί και αυτός που κηρύττει και αυτός που ακούει. Αν τους κατακρίνετε όμως, τότε η ψυχή του λαού δεν θα σας ακούσει και δεν θα προέλθει όφελος» ( εκ του βιβλίου ‘ ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης’ του αρχιμανδρ. Σωφρονίου Σαχάρωφ).
Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι ο Γέροντας Σιλουανός τόνιζε ότι «να προσεύχεσαι για τους ανθρώπους σημαίνει να χύνεις αίμα». Ο καθένας επομένως κατά συνείδηση ας ακολουθήσει είτε το πνεύμα των αγίων είτε εκείνο των αγρίων.
Μισαλλόδοξοι κατά αλλοδόξων. Μνημονεύω την παραβολή του μεγάλου δείπνου (Λουκ. ιδ’ 15-24), μήπως εκ των άκρων που ζηλώσαμε εμείς οι με τη βούλα ορθόδοξοι χάσουμε τις θέσεις μας στη Βασιλεία του Θεού και τις αναπληρώσουν οι «ανάπηροι δογματικώς» εκ δύσεως και εξ άλλων θρησκειών αδελφοί μας, αφού εμείς είμαστε πνευματικά εμπεπλησμένοι και αυτάρκεις.
Αναλώνονται σε δογματικές έριδες και λησμονούν την πνευματική ζωή, όπως κατά κύριο λόγο οι ζηλωτές που αντικατέστησαν τη Χριστολογία με αντιχριστολογία, παπολογία και πολεμολογία. Θύματα όλοι μας του αρχεκάκου εχθρού, του όντως όντος εχθρού στόχον έχοντος τη διαίρεση του εκκλησιαστικού σώματος και την κόλαση των πάντων.
Μύθος εναντίον λόγου; Ιδέες εναντίον ζωής; Λαός με πλούσια αρχαία μυθολογία. Κάποιοι βάλθηκαν να περάσουν και στη νεοελληνική… Καλή χρονιά σε όλους!
Λάρισα, 30/12/2009
Τρίτη 29 Δεκεμβρίου 2009
"Ποιοί διαθρησκειακοί διάλογοι είναι επιτρεπτοί;"
Tου Παν. Τελεβάντου
Ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Πέτρος Βασιλειάδης δημοσίευσε άρθρο (“Η αναγκαιότητα του διαθρησκειακού διαλόγου και τα προβλήματά του”) με αφορμή σχετικό άρθρο (“Διαθρησκειακός διάλογος: Μια προσέγγιση”) του Μητροπολίτη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας κ. Σεραφείμ. Ο κ. Βασιλειάδης παραπέμπει σε άρθρο μου “Προυποθέσεις διαλόγου με τους αλλοθρήσκους” και το θεωρεί τρόπο τινά απάντηση στις θέσεις που διατυπώνει ο Σεβασμιότατος Ιωαννουπόλεως. Η αλήθεια είναι ότι δεν είχα καθόλου υπόψη το άρθρο του κ. Σεραφείμ. Στην πραγματικότητα ήταν ένα παλιό αδημοσίευτο κείμενο που έγραψα για την ανάλυση της Ομολογίας Πίστεως για τον Οικουμενισμό το οποίο διασκεύασα για να δημοσιευθεί στον ιστοχώρο.
ΑΝΑΓΚΑΙΟΙ ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Υπάρχουν πολλά θέματα που δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τον κ. Βασιλειάδη. Ο προβληματισμός του κινείται σε απροκάλυπτα οικουμενιστικό πλαίσιο και οι όροι του είναι δανεισμένοι κατευθείαν από την προτεσταντική θεολογία. Το σίγουρο είναι ότι καμιά αντίρρηση δεν έχουμε να διεξάγονται διάλογοι με αλλόθρησκους, σχισματικούς και αιρετικούς. Μας θλίβει βαθύτατα η συστηματική κατασυκοφάντηση των παραδοσιακών πιστών ότι δήθεν αντιτιθέμεθα στη διεξαγωγή διαλόγων με τους αλλόθρησκους, τους σχισματικούς και τους αιρετικούς. Δεν ξέρω γιατί μετέρχονται πολλοί αδελφοί μας συστηματικά αυτή τη συκοφαντία. Πάλιν και πολλάκις έχουμε τονίσει ότι οι αντιρρήσεις μας αφορούν αποκλειστικά και μόνον το συγκρητιστικό και αντικανονικό πλαίσιο που διεξάγονται. Οχι τους διάλογους αυτούς καθ’ εαυτούς. Οχι μόνο δεν έχουμε αντίρρηση αλλά θεωρούμε επιβεβλημένο καθήκον των Ορθοδόξων να πορευθούν “εις πάντα τα έθνη και να μαθητεύσουν πάντας τους λαούς βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και να τους διδάξουν να τηρούν πάντα όσα ενετείλατο ημίν”. Πιο απλά: Αντιλαμβανόμαστε τους διαθρησκειακούς και διαχριστιανικούς διαλόγους ως ορθόδοξο ευαγγελισμό του κόσμου, ακριβώς όπως ο εκ των κορυφαίων θεολόγων του εικοστού αιώνα π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ διακήρυξε, επειδή “το σκάνδαλο του σχίσματος και των αιρέσεων” μας πληγώνει βαθύτατα.
“ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ” = ΑΠΡΟΚΑΛΥΠΤΟΣ ΣΥΓΚΡΗΤΙΣΜΟΣ
Ατυχώς αυτή την πεποίθηση ο κ. Βασιλειάδης αξιολογεί ως “νεωτερικά φονταμενταλιστική”, “σεχταριστική” και μη ανταποκρινόμενη στην “ολιστική πνευματικότητα” της εποχής μας. Ο όρος “ολιστική” εκφράζει απροκάλυπτα συγκρητισμό. Ατυχώς ο κ. Καθηγητής θεωρεί ότι η πίστη στη μοναδικότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας ως Κιβωτού βεβαίας σωτηρίας του ανθρώπου ερείδεται στον προτεσταντικό “φονταμενταλισμό” (ατόφια προτεσταντικός όρος) και όχι στο Ευαγγέλιο και στην Παράδοση της Εκκλησίας. Ο Απόστολος των εθνών Παύλος στην Πνύκα κατήγγειλε τον άγνωστο Θεό, τον ποιητήν του ουρανού και της γης ο οποίος ανέστησε τον Χριστόν εκ νεκρών, έστω και αν οι ρασιοναλιστές Αθηναίοι τον λοιδόρησαν με το “Ακουσόμεθα σε και πάλιν.” Την ίδια ακριβώς στάση τήρησαν οι Αγιοι Ιωάννης Χρυσόστομος με τους Εβραίους, όπως ακριβώς έκαναν οι Μέγας Φώτιος, Κύριλλος και Μεθόδιος με τους Σλαύους και οι Αγιοι Ιωάννης Δαμασκηνός και Γρηγόριος Παλαμάς με τους Μουσουλμάνους.
ΣΩΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ
Η κυριότερη αστοχία της ερμηνευτικής του κ. Καθηγητή είναι ότι συγχύζει τη σωτηρία με την πίστη στη μοναδικότητα της αλήθειας της Εκκλησίας. Μια σύγχυση που φανερώνει την επίδραση της λεγόμενης “φιλελεύθερης” (liberal) προτεσταντικής θεολογίας στη σκέψη του. Κανένας Ορθόδοξος ποτέ δεν είπε ότι όσοι είναι Ορθόδοξοι σώζονται αυτόματα. Η sola fides (μόνον η πίστη) είναι θεμέλιο του Προτεσταντισμού. Οχι της Ορθοδοξίας. Επιπλέον ενώ είναι ακράδαντη πεποίθηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας ότι είναι η Μόνη κιβωτός της θείας χάριτος και η βεβαία οδός της σωτηρίας επειδή είναι το Σώμα του Σωτήρα Χριστού ουδέποτε πιστέψαμε ότι ο Θεός θα καταδικάσει στην Κόλαση όσους δεν είναι Ορθόδοξοι. Αυτές οι αντιλήψεις είναι ατόφια προτεσταντικές. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί πιστεύουν ότι η “Κρίσις εδόθη εις το Υιόν μόνον”. Με κανένα τρόπο δεν θέλουμε να νοσφισθούμε την εξουσίαν του Χριστού την ημέραν της Κρίσεως. Στη Β΄ Παρουσία θα είμαστε κρινόμενοι και απολογούμενοι. Οχι συμπάρεδροι του Κυρίου. Προσευχόμαστε εκτενώς να σωθούν όλοι ανεξαίρετα οι άνθρωποι. “Ζώντες τε και τεθνεώτες”. Και στη Θεία Λειτουργία, και στις ακολουθίες της Εκκλησίας και στις ατομικές μας προσευχές. Κηρύσσουμε την αλήθεια του Ευαγγελίου Του. Τους καλούμε να εγκεντριστούν στο πανάγιο σώμα Του: Την Ορθόδοξη Εκκλησία. Από εκεί και πέραν, όμως, αφήνουμε τα πάντα στην Κρίση και στο έλεος του Αγίου Θεού. Αγνοούμε ποιοι θα σωθούν και πώς ο Θεός θα κρίνει τα πλάσματά Του. Ενα γνωρίζουμε: Οτι ο Θεός ήρθε να σώσει. Οχι να καταστρέψει τον κόσμο. Πώς θα το κάνει; “Τις έγνω νουν Κυρίου”; Εχουμε, όμως, εμπιστοσύνη στη σοφία και στην αγάπη Του. Μια αγάπη που έδωκεν τον Μονογενήν αυτού Υιόν να σταυρωθεί για τον κόσμο. Η αντίληψη ότι όλοι όσοι δεν πιστεύουν στο Χριστό θα πάνε στην κόλαση είναι γνήσια Προτεσταντική. Ως ορθόδοξοι χριστιανοί γνωρίζουμε το “σπερματικό λόγο” του Αγίου Ιουστίνου του φιλοσόφου και μάρτυρος και την περί “διαθηκών” διδασκαλία του Αγίου Ειρηναίου Λουγδούνου. Ενθυμούμεθα πάντοτε το νόμο της συνείδησης που αναφέρει ο Απόστολος Παύλος. Δεν ξεχνούμε επίσης ότι “το πνεύμα όπου θέλει πνει”, όπως δεν μας διαφεύγει η διδαχή που αποτυπώνεται τόσο εύγλωττα στην ιστορία της κολοκύνθης του Ιωνά. Η απόδοση προτεσταντικών δοξασιών σε ορθόδοξους πιστούς είναι είτε απαύγασμα άγνοιας για το τι φρονούμε είτε συκοφαντία για να σπιλωθούμε.
ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Η ακράδαντη πεποίθηση για την αποκλειστικότητα της Ορθοδοξίας δεν αποκλείει συναντήσεις μεταξύ εκπροσώπων θρησκειών με τις οποίες επιδιώκεται η διασφάλιση της αρμονικής συμβίωσης των ανθρώπων και των θρησκειών. Απαραίτητη, όμως, προυπόθεση στις συναντήσεις αυτές είναι οι ορθόδοξοι αντιπρόσωποι να μην προβαίνουν σε κατάφωρη παραβίαση των Ιερών Κανόνων που απαγορεύουν αυστηρά και επί ποινή καθαιρέσεως (για κληρικούς) και αφορισμού (για λαικούς) τη συμπροσευχή με σχισματικούς και αιρετικούς. Πολλώ μάλλον με αλλόθρησκους. Ακόμη χειρότερα! Δεν επιτρέπεται να διεξάγονται διάλογοι με αλλόθρησκους που εδράζονται σε συγκρητιστικό υπόβαθρο (“ολιστική πνευματικότητα”). Δηλαδή διάλογοι οι οποίοι αρνούνται στη θεωρία ή και στην πράξη ότι η Ορθοδοξία είναι η Θεία Αποκάλυψη του μόνου αληθινού Θεού: Του Τριαδικού Θεού. Αυτό δεν σημαίνει ότι αναμένουμε τους αλλόθρησκους να εμφορούνται από ορθόδοξες δοξασίες. Υπογραμμίζουμε μόνον την ανάγκη οι Ορθόδοξοι αντιπρόσωποι στους διαθρησκειακούς διαλόγους να προσέρχονται με ξεκάθαρες θέσεις και στόχους. Αν με άλλα λόγια οι διαθρησκειακοί διάλογοι και οι συναντήσεις διεξάγονται για κοινωνικά θέματα (λχ. συντονισμός βοήθειας προς σεισμοπαθείς, πλημμυροπαθείς ή άλλους εμπερίστατους αδελφούς μας) ή ως προσπάθεια υπέρβασης της καχυποψίας και της έχθρας μεταξύ των ανθρώπων, διασφάλιση της ανεξιθρησκείας, κτλ. κανένας δεν έχει αντίρρηση για τη διεξαγωγή τους. Αν, όμως, με αυτές τις συναντήσεις και τους διαλόγους, παραβιάζεται το δογματικό και κανονικό πλαίσιο της Ορθόδοξης παράδοσης τότε οι αντιρρήσεις μας είναι δεδομένες.
ΟΙ ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ
Πέραν, όμως, των διαλόγων για διασφάλιση της ανεξιθρησκείας, συντονισμό για κοινωνικά και άλλα θέματα είναι επιβεβλημένο να διεξάγονται θεολογικοί διάλογοι για να καταγγέλλεται στα έθνη ο αληθινός Θεός και Σωτήρας του κόσμου Ιησούς Χριστός. Αποκλειστικός στόχοςτων ορθόδοξων αντιπροσώπων πρέπει να είναι ο εγκεντρισμός των αλλοθρήσκων (όπως και των αιρετικών και των σχισματικών) εις την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησία. Την μόνη αληθινή Εκκλησία, την Κιβωτό της χάριτος και ακαταίσχυντη ελπίδα του ανθρωπίνου Γένους. Η Ορθοδοξία δεν είναι θησαυρός αποκλειστικής μας χρήσης. Ανήκει σε όλους του ανθρώπους και έχουμε χρέος, κατά τις επιταγές του Κυρίου, να τον προσφέρουμε σε όλους τους καλοπροαίρετους συνανθρώπους μας. Και για να εκπληρώσουν αυτόν ακριβώς το στόχο πρέπει να προσέρχονται οι Ορθόδοξοι αντιπρόσωποι στους διαθρησκειακούς διαλόγους και συναντήσεις.
Ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Πέτρος Βασιλειάδης δημοσίευσε άρθρο (“Η αναγκαιότητα του διαθρησκειακού διαλόγου και τα προβλήματά του”) με αφορμή σχετικό άρθρο (“Διαθρησκειακός διάλογος: Μια προσέγγιση”) του Μητροπολίτη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας κ. Σεραφείμ. Ο κ. Βασιλειάδης παραπέμπει σε άρθρο μου “Προυποθέσεις διαλόγου με τους αλλοθρήσκους” και το θεωρεί τρόπο τινά απάντηση στις θέσεις που διατυπώνει ο Σεβασμιότατος Ιωαννουπόλεως. Η αλήθεια είναι ότι δεν είχα καθόλου υπόψη το άρθρο του κ. Σεραφείμ. Στην πραγματικότητα ήταν ένα παλιό αδημοσίευτο κείμενο που έγραψα για την ανάλυση της Ομολογίας Πίστεως για τον Οικουμενισμό το οποίο διασκεύασα για να δημοσιευθεί στον ιστοχώρο.
ΑΝΑΓΚΑΙΟΙ ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Υπάρχουν πολλά θέματα που δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τον κ. Βασιλειάδη. Ο προβληματισμός του κινείται σε απροκάλυπτα οικουμενιστικό πλαίσιο και οι όροι του είναι δανεισμένοι κατευθείαν από την προτεσταντική θεολογία. Το σίγουρο είναι ότι καμιά αντίρρηση δεν έχουμε να διεξάγονται διάλογοι με αλλόθρησκους, σχισματικούς και αιρετικούς. Μας θλίβει βαθύτατα η συστηματική κατασυκοφάντηση των παραδοσιακών πιστών ότι δήθεν αντιτιθέμεθα στη διεξαγωγή διαλόγων με τους αλλόθρησκους, τους σχισματικούς και τους αιρετικούς. Δεν ξέρω γιατί μετέρχονται πολλοί αδελφοί μας συστηματικά αυτή τη συκοφαντία. Πάλιν και πολλάκις έχουμε τονίσει ότι οι αντιρρήσεις μας αφορούν αποκλειστικά και μόνον το συγκρητιστικό και αντικανονικό πλαίσιο που διεξάγονται. Οχι τους διάλογους αυτούς καθ’ εαυτούς. Οχι μόνο δεν έχουμε αντίρρηση αλλά θεωρούμε επιβεβλημένο καθήκον των Ορθοδόξων να πορευθούν “εις πάντα τα έθνη και να μαθητεύσουν πάντας τους λαούς βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και να τους διδάξουν να τηρούν πάντα όσα ενετείλατο ημίν”. Πιο απλά: Αντιλαμβανόμαστε τους διαθρησκειακούς και διαχριστιανικούς διαλόγους ως ορθόδοξο ευαγγελισμό του κόσμου, ακριβώς όπως ο εκ των κορυφαίων θεολόγων του εικοστού αιώνα π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ διακήρυξε, επειδή “το σκάνδαλο του σχίσματος και των αιρέσεων” μας πληγώνει βαθύτατα.
“ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ” = ΑΠΡΟΚΑΛΥΠΤΟΣ ΣΥΓΚΡΗΤΙΣΜΟΣ
Ατυχώς αυτή την πεποίθηση ο κ. Βασιλειάδης αξιολογεί ως “νεωτερικά φονταμενταλιστική”, “σεχταριστική” και μη ανταποκρινόμενη στην “ολιστική πνευματικότητα” της εποχής μας. Ο όρος “ολιστική” εκφράζει απροκάλυπτα συγκρητισμό. Ατυχώς ο κ. Καθηγητής θεωρεί ότι η πίστη στη μοναδικότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας ως Κιβωτού βεβαίας σωτηρίας του ανθρώπου ερείδεται στον προτεσταντικό “φονταμενταλισμό” (ατόφια προτεσταντικός όρος) και όχι στο Ευαγγέλιο και στην Παράδοση της Εκκλησίας. Ο Απόστολος των εθνών Παύλος στην Πνύκα κατήγγειλε τον άγνωστο Θεό, τον ποιητήν του ουρανού και της γης ο οποίος ανέστησε τον Χριστόν εκ νεκρών, έστω και αν οι ρασιοναλιστές Αθηναίοι τον λοιδόρησαν με το “Ακουσόμεθα σε και πάλιν.” Την ίδια ακριβώς στάση τήρησαν οι Αγιοι Ιωάννης Χρυσόστομος με τους Εβραίους, όπως ακριβώς έκαναν οι Μέγας Φώτιος, Κύριλλος και Μεθόδιος με τους Σλαύους και οι Αγιοι Ιωάννης Δαμασκηνός και Γρηγόριος Παλαμάς με τους Μουσουλμάνους.
ΣΩΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ
Η κυριότερη αστοχία της ερμηνευτικής του κ. Καθηγητή είναι ότι συγχύζει τη σωτηρία με την πίστη στη μοναδικότητα της αλήθειας της Εκκλησίας. Μια σύγχυση που φανερώνει την επίδραση της λεγόμενης “φιλελεύθερης” (liberal) προτεσταντικής θεολογίας στη σκέψη του. Κανένας Ορθόδοξος ποτέ δεν είπε ότι όσοι είναι Ορθόδοξοι σώζονται αυτόματα. Η sola fides (μόνον η πίστη) είναι θεμέλιο του Προτεσταντισμού. Οχι της Ορθοδοξίας. Επιπλέον ενώ είναι ακράδαντη πεποίθηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας ότι είναι η Μόνη κιβωτός της θείας χάριτος και η βεβαία οδός της σωτηρίας επειδή είναι το Σώμα του Σωτήρα Χριστού ουδέποτε πιστέψαμε ότι ο Θεός θα καταδικάσει στην Κόλαση όσους δεν είναι Ορθόδοξοι. Αυτές οι αντιλήψεις είναι ατόφια προτεσταντικές. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί πιστεύουν ότι η “Κρίσις εδόθη εις το Υιόν μόνον”. Με κανένα τρόπο δεν θέλουμε να νοσφισθούμε την εξουσίαν του Χριστού την ημέραν της Κρίσεως. Στη Β΄ Παρουσία θα είμαστε κρινόμενοι και απολογούμενοι. Οχι συμπάρεδροι του Κυρίου. Προσευχόμαστε εκτενώς να σωθούν όλοι ανεξαίρετα οι άνθρωποι. “Ζώντες τε και τεθνεώτες”. Και στη Θεία Λειτουργία, και στις ακολουθίες της Εκκλησίας και στις ατομικές μας προσευχές. Κηρύσσουμε την αλήθεια του Ευαγγελίου Του. Τους καλούμε να εγκεντριστούν στο πανάγιο σώμα Του: Την Ορθόδοξη Εκκλησία. Από εκεί και πέραν, όμως, αφήνουμε τα πάντα στην Κρίση και στο έλεος του Αγίου Θεού. Αγνοούμε ποιοι θα σωθούν και πώς ο Θεός θα κρίνει τα πλάσματά Του. Ενα γνωρίζουμε: Οτι ο Θεός ήρθε να σώσει. Οχι να καταστρέψει τον κόσμο. Πώς θα το κάνει; “Τις έγνω νουν Κυρίου”; Εχουμε, όμως, εμπιστοσύνη στη σοφία και στην αγάπη Του. Μια αγάπη που έδωκεν τον Μονογενήν αυτού Υιόν να σταυρωθεί για τον κόσμο. Η αντίληψη ότι όλοι όσοι δεν πιστεύουν στο Χριστό θα πάνε στην κόλαση είναι γνήσια Προτεσταντική. Ως ορθόδοξοι χριστιανοί γνωρίζουμε το “σπερματικό λόγο” του Αγίου Ιουστίνου του φιλοσόφου και μάρτυρος και την περί “διαθηκών” διδασκαλία του Αγίου Ειρηναίου Λουγδούνου. Ενθυμούμεθα πάντοτε το νόμο της συνείδησης που αναφέρει ο Απόστολος Παύλος. Δεν ξεχνούμε επίσης ότι “το πνεύμα όπου θέλει πνει”, όπως δεν μας διαφεύγει η διδαχή που αποτυπώνεται τόσο εύγλωττα στην ιστορία της κολοκύνθης του Ιωνά. Η απόδοση προτεσταντικών δοξασιών σε ορθόδοξους πιστούς είναι είτε απαύγασμα άγνοιας για το τι φρονούμε είτε συκοφαντία για να σπιλωθούμε.
ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Η ακράδαντη πεποίθηση για την αποκλειστικότητα της Ορθοδοξίας δεν αποκλείει συναντήσεις μεταξύ εκπροσώπων θρησκειών με τις οποίες επιδιώκεται η διασφάλιση της αρμονικής συμβίωσης των ανθρώπων και των θρησκειών. Απαραίτητη, όμως, προυπόθεση στις συναντήσεις αυτές είναι οι ορθόδοξοι αντιπρόσωποι να μην προβαίνουν σε κατάφωρη παραβίαση των Ιερών Κανόνων που απαγορεύουν αυστηρά και επί ποινή καθαιρέσεως (για κληρικούς) και αφορισμού (για λαικούς) τη συμπροσευχή με σχισματικούς και αιρετικούς. Πολλώ μάλλον με αλλόθρησκους. Ακόμη χειρότερα! Δεν επιτρέπεται να διεξάγονται διάλογοι με αλλόθρησκους που εδράζονται σε συγκρητιστικό υπόβαθρο (“ολιστική πνευματικότητα”). Δηλαδή διάλογοι οι οποίοι αρνούνται στη θεωρία ή και στην πράξη ότι η Ορθοδοξία είναι η Θεία Αποκάλυψη του μόνου αληθινού Θεού: Του Τριαδικού Θεού. Αυτό δεν σημαίνει ότι αναμένουμε τους αλλόθρησκους να εμφορούνται από ορθόδοξες δοξασίες. Υπογραμμίζουμε μόνον την ανάγκη οι Ορθόδοξοι αντιπρόσωποι στους διαθρησκειακούς διαλόγους να προσέρχονται με ξεκάθαρες θέσεις και στόχους. Αν με άλλα λόγια οι διαθρησκειακοί διάλογοι και οι συναντήσεις διεξάγονται για κοινωνικά θέματα (λχ. συντονισμός βοήθειας προς σεισμοπαθείς, πλημμυροπαθείς ή άλλους εμπερίστατους αδελφούς μας) ή ως προσπάθεια υπέρβασης της καχυποψίας και της έχθρας μεταξύ των ανθρώπων, διασφάλιση της ανεξιθρησκείας, κτλ. κανένας δεν έχει αντίρρηση για τη διεξαγωγή τους. Αν, όμως, με αυτές τις συναντήσεις και τους διαλόγους, παραβιάζεται το δογματικό και κανονικό πλαίσιο της Ορθόδοξης παράδοσης τότε οι αντιρρήσεις μας είναι δεδομένες.
ΟΙ ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ
Πέραν, όμως, των διαλόγων για διασφάλιση της ανεξιθρησκείας, συντονισμό για κοινωνικά και άλλα θέματα είναι επιβεβλημένο να διεξάγονται θεολογικοί διάλογοι για να καταγγέλλεται στα έθνη ο αληθινός Θεός και Σωτήρας του κόσμου Ιησούς Χριστός. Αποκλειστικός στόχοςτων ορθόδοξων αντιπροσώπων πρέπει να είναι ο εγκεντρισμός των αλλοθρήσκων (όπως και των αιρετικών και των σχισματικών) εις την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησία. Την μόνη αληθινή Εκκλησία, την Κιβωτό της χάριτος και ακαταίσχυντη ελπίδα του ανθρωπίνου Γένους. Η Ορθοδοξία δεν είναι θησαυρός αποκλειστικής μας χρήσης. Ανήκει σε όλους του ανθρώπους και έχουμε χρέος, κατά τις επιταγές του Κυρίου, να τον προσφέρουμε σε όλους τους καλοπροαίρετους συνανθρώπους μας. Και για να εκπληρώσουν αυτόν ακριβώς το στόχο πρέπει να προσέρχονται οι Ορθόδοξοι αντιπρόσωποι στους διαθρησκειακούς διαλόγους και συναντήσεις.
Κυριακή 27 Δεκεμβρίου 2009
"Προϋποθέσεις διαλόγου με τους αλλοθρήσκους"
Tου κ. Παν. Τελεβάντου
ΤΡΙΑΔΙΚΟΣ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΥ
Το κείμενο της Ομολογίας για τον Οικουμενισμό λέγει ότι ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Tριαδικός Θεός και η μόνη ασφαλής οδός της σωτηρίας είναι η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία. Η σωτηρία επιτυγχάνεται ΜΟΝΟΝ στο Σώμα του Χριστού την Εκκλησία στην οποία εγκεντρίζεται ο πιστός με το βάπτισμα. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι προκαταλαμβάνουμε την κρίση του Θεού στη Β΄ Παρουσία.
ΠΕΡΙ “ΙΟΥΔΑΙΖΟΥΣΩΝ” ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
Οσοι υπογράφουν την Ομολογία πίστεως για τον Οικουμενισμό, εκφράζουν τη διαφωνία τους με όσους επιδίδονται σε διαλόγους με άλλες θρησκείες με βάση την πλάνη ότι ο Χριστιανισμός είναι δήθεν Ιουδαίζουσα (Αβρααμιτική) θρησκεία διότι δήθεν οι Ιουδαίοι, οι Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι πιστεύουν στον ίδιο Θεό, το Θεό της Παλαιάς Διαθήκης. Σύμφωνα με αυτή την πλανεμένη δοξασία οι τρεις αυτές θρησκείες έχουν κοινό έδαφος για διάλογο επί ίσοις όροις ως μέλη της ίδιας θρησκευτικής ρίζας. Αυτή η θεωρία είναι πλάνη επειδή οι Εβραίοι και οι Μουσουλμάνοι δεν δέχονται τη θεότητα του Χριστού. Οι μεν Μουσουλμάνοι, τον θεωρούν ως προφήτη (αλλά σε κάθε περίπτωση ΟΧΙ Θεό). Ακόμη χειρότερα! Οι Εβραίοι τον θεωρούν τσαρλατάνο και ψευδοπροφήτη και ασφαλέστατα ΟΧΙ Θεό.
Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΟ
Tι πιστεύουν οι χριστιανοί; Οτι ο Θεός Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης είναι ο Χριστός. Οπως μας διδάσκει η ορθόδοξη εικονογραφία ο Χριστός στο φωτοστέφανο που περιβάλλει το πανάγιό Του Πρόσωπο φέρει ΠΑΝΤΟΤΕ ενχαραγμένος σταυρός που δείχνει την ανθρώπινη φύση και τη σταύρωσή Του. Υπάρχει, όμως, επίσης εγχαραγμένο το μονόγραμμα “Ο ΩΝ” (δηλαδή αυτός που υπάρχει) που είναι ακριβώς η απάντηση που ο “Γιαχβέ” (“ο ων”) έδωσε στο Μωυσή όταν τον ρώτησε ποιος είναι. Επομένως οι Χριστιανοί ΔΕΝ πιστεύουν στον ίδιο Θεό με τους Εβραίους και τους Μουσουλμάνους επειδή ο Θεός των χριστιανών είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός. Αρα οι διάλογοι μεταξύ Ορθόδοξων και αλλόθρησκων Αβραμιαίας ή μη ρίζας έχουν νόημα ΜΟΝΟ αν όσοι εκπροσωπούν την Ορθοδοξία στους διαλόγους προσέρχονται για να “καταγγείλουν” Χριστό (και επομένως και την Αγία Τριάδα) ως τον μόνον αληθινό Θεό και σωτήρα τους.
ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙΣ ΚΑΙ ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΑΣΙΝ ΕΠΟΜΕΝΟΙ
Μεγάλοι Αγιοι της Εκκλησίας όπως ο Ιερός Χρυσόστομος με τους Εβραίους και ο Αγιος Δαμασκηνός, Γρηγόριος Παλαμάς, κτλ. με τους Μουσουλμάνους επιχείρησαν διάλογο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ο Απόστολος Παύλος έκανε διάλογο με τους ειδωλολάτρες Αθηναίους στην Πνύκα: “Ον ουν αγνοούντες ευσεβείτε τούτον εγώ καταγγέλω υμίν”. Επομένως πρέπει να ακολουθήσουμε τον Απόστολο Παύλο, τον Αγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο, τον Αγιο Δαμασκηνό, τον Αγιο Γρηγόριο Παλαμά και τους άλλους Αγίους Πατέρες, όταν διαλεγόμεθα με τους αλλόθρησκους. Πρέπει να λέμε, όπως ακριβώς κάνει το κείμενο της Ομολογίας πίστεως για τον Οικουμενισμό στους αλλόθρησκους ότι ο Θεός που πιστεύουν είναι πλάσμα της φαντασίας τους και καρπός του πονηρού. Ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Τριαδικός Θεός. Αν θέλουν να ανοίξουν τα μάτια τους για να δουν τον αληθινό Θεό “τω Θεώ η δόξα” αλλιώς οι διάλογοι μαζί τους “αέραν δέρουσιν”.
ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΘΡΗΣΚΟΥΣ
Οι συζητήσεις, οι συναντήσεις, τα συνέδρια και ακόμη χειρότερα οι συμπροσευχές με τους αλλόθρησκους είναι με τον επιεικέστερο δυνατό χαρακτηρισμό άσκοπες αν αποτυγχάνουν οι ορθόδοξοι αντιπρόσωποι να μιλήσουν με τους αλλόθρησκους τη γλώσσα της αλήθειας. Χάσιμο χρόνου. Στην πραγματικότητα, όμως, με τις συναντήσεις αυτές και τους διαλόγους γίνεται κάτι πολύ χειρότερο από χάσιμο χρόνου. Βλαστημείται το πρόσωπο του Χριστού αφού διαμφισβητείται η θεότητά Του με την πλάνη ότι δήθεν οι “Αβρααμιτικές” θρησκείες πιστεύουν στον ίδιο Θεό. Η πίστη στην Αγία Τριάδα και η πίστη στο Χριστό ως το Σωτήρα του κόσμου είναι οι sine qua non όροι για να διεξαχθεί θεολογικός διάλογος με αλλόθρησκους. Οποιοι διάλογοι και συναντήσεις στοχεύουν σε κάτι διαφορετικό συνιστούν απροκάλυπτη βλασφημία έναντι του προσώπου του Κυρίου. Εξ ου και η τεράστια ευθύνη όσων διεξάγουν με τους αλλόθρησκους αυτής της μορφής διαλόγους ή ακόμη χειρότερα όποιοι συμπροσεύχονται μαζί τους σε “Διαθρησκειακές συναντήσεις” (Ασσίζης, Καμπέρρας, Νεάπολης, Λευκωσίας, κτλ.). Αυτές οι αχαρακτήριστες ενέργειες συντελούν, με τον πιο αρνητικό τρόπο, στην εμπέδωση της πεποίθησης ότι οι οπαδοί των λεγομένων “Ιουδαιζουσών” θρησκειών πιστεύουν στον ίδιο Θεό. Οσοι διοργανώνουν, εγκρίνουν, ή ανέχονται με την ένοχη σιωπή τους ή συμμετέχουν σε αυτές τις ασχημίες ας συνειδητοποιήσουν την ευθύνη τους έναντι του Θεού.
ΤΡΙΑΔΙΚΟΣ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΥ
Το κείμενο της Ομολογίας για τον Οικουμενισμό λέγει ότι ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Tριαδικός Θεός και η μόνη ασφαλής οδός της σωτηρίας είναι η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία. Η σωτηρία επιτυγχάνεται ΜΟΝΟΝ στο Σώμα του Χριστού την Εκκλησία στην οποία εγκεντρίζεται ο πιστός με το βάπτισμα. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι προκαταλαμβάνουμε την κρίση του Θεού στη Β΄ Παρουσία.
ΠΕΡΙ “ΙΟΥΔΑΙΖΟΥΣΩΝ” ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
Οσοι υπογράφουν την Ομολογία πίστεως για τον Οικουμενισμό, εκφράζουν τη διαφωνία τους με όσους επιδίδονται σε διαλόγους με άλλες θρησκείες με βάση την πλάνη ότι ο Χριστιανισμός είναι δήθεν Ιουδαίζουσα (Αβρααμιτική) θρησκεία διότι δήθεν οι Ιουδαίοι, οι Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι πιστεύουν στον ίδιο Θεό, το Θεό της Παλαιάς Διαθήκης. Σύμφωνα με αυτή την πλανεμένη δοξασία οι τρεις αυτές θρησκείες έχουν κοινό έδαφος για διάλογο επί ίσοις όροις ως μέλη της ίδιας θρησκευτικής ρίζας. Αυτή η θεωρία είναι πλάνη επειδή οι Εβραίοι και οι Μουσουλμάνοι δεν δέχονται τη θεότητα του Χριστού. Οι μεν Μουσουλμάνοι, τον θεωρούν ως προφήτη (αλλά σε κάθε περίπτωση ΟΧΙ Θεό). Ακόμη χειρότερα! Οι Εβραίοι τον θεωρούν τσαρλατάνο και ψευδοπροφήτη και ασφαλέστατα ΟΧΙ Θεό.
Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΟ
Tι πιστεύουν οι χριστιανοί; Οτι ο Θεός Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης είναι ο Χριστός. Οπως μας διδάσκει η ορθόδοξη εικονογραφία ο Χριστός στο φωτοστέφανο που περιβάλλει το πανάγιό Του Πρόσωπο φέρει ΠΑΝΤΟΤΕ ενχαραγμένος σταυρός που δείχνει την ανθρώπινη φύση και τη σταύρωσή Του. Υπάρχει, όμως, επίσης εγχαραγμένο το μονόγραμμα “Ο ΩΝ” (δηλαδή αυτός που υπάρχει) που είναι ακριβώς η απάντηση που ο “Γιαχβέ” (“ο ων”) έδωσε στο Μωυσή όταν τον ρώτησε ποιος είναι. Επομένως οι Χριστιανοί ΔΕΝ πιστεύουν στον ίδιο Θεό με τους Εβραίους και τους Μουσουλμάνους επειδή ο Θεός των χριστιανών είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός. Αρα οι διάλογοι μεταξύ Ορθόδοξων και αλλόθρησκων Αβραμιαίας ή μη ρίζας έχουν νόημα ΜΟΝΟ αν όσοι εκπροσωπούν την Ορθοδοξία στους διαλόγους προσέρχονται για να “καταγγείλουν” Χριστό (και επομένως και την Αγία Τριάδα) ως τον μόνον αληθινό Θεό και σωτήρα τους.
ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙΣ ΚΑΙ ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΑΣΙΝ ΕΠΟΜΕΝΟΙ
Μεγάλοι Αγιοι της Εκκλησίας όπως ο Ιερός Χρυσόστομος με τους Εβραίους και ο Αγιος Δαμασκηνός, Γρηγόριος Παλαμάς, κτλ. με τους Μουσουλμάνους επιχείρησαν διάλογο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ο Απόστολος Παύλος έκανε διάλογο με τους ειδωλολάτρες Αθηναίους στην Πνύκα: “Ον ουν αγνοούντες ευσεβείτε τούτον εγώ καταγγέλω υμίν”. Επομένως πρέπει να ακολουθήσουμε τον Απόστολο Παύλο, τον Αγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο, τον Αγιο Δαμασκηνό, τον Αγιο Γρηγόριο Παλαμά και τους άλλους Αγίους Πατέρες, όταν διαλεγόμεθα με τους αλλόθρησκους. Πρέπει να λέμε, όπως ακριβώς κάνει το κείμενο της Ομολογίας πίστεως για τον Οικουμενισμό στους αλλόθρησκους ότι ο Θεός που πιστεύουν είναι πλάσμα της φαντασίας τους και καρπός του πονηρού. Ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Τριαδικός Θεός. Αν θέλουν να ανοίξουν τα μάτια τους για να δουν τον αληθινό Θεό “τω Θεώ η δόξα” αλλιώς οι διάλογοι μαζί τους “αέραν δέρουσιν”.
ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΘΡΗΣΚΟΥΣ
Οι συζητήσεις, οι συναντήσεις, τα συνέδρια και ακόμη χειρότερα οι συμπροσευχές με τους αλλόθρησκους είναι με τον επιεικέστερο δυνατό χαρακτηρισμό άσκοπες αν αποτυγχάνουν οι ορθόδοξοι αντιπρόσωποι να μιλήσουν με τους αλλόθρησκους τη γλώσσα της αλήθειας. Χάσιμο χρόνου. Στην πραγματικότητα, όμως, με τις συναντήσεις αυτές και τους διαλόγους γίνεται κάτι πολύ χειρότερο από χάσιμο χρόνου. Βλαστημείται το πρόσωπο του Χριστού αφού διαμφισβητείται η θεότητά Του με την πλάνη ότι δήθεν οι “Αβρααμιτικές” θρησκείες πιστεύουν στον ίδιο Θεό. Η πίστη στην Αγία Τριάδα και η πίστη στο Χριστό ως το Σωτήρα του κόσμου είναι οι sine qua non όροι για να διεξαχθεί θεολογικός διάλογος με αλλόθρησκους. Οποιοι διάλογοι και συναντήσεις στοχεύουν σε κάτι διαφορετικό συνιστούν απροκάλυπτη βλασφημία έναντι του προσώπου του Κυρίου. Εξ ου και η τεράστια ευθύνη όσων διεξάγουν με τους αλλόθρησκους αυτής της μορφής διαλόγους ή ακόμη χειρότερα όποιοι συμπροσεύχονται μαζί τους σε “Διαθρησκειακές συναντήσεις” (Ασσίζης, Καμπέρρας, Νεάπολης, Λευκωσίας, κτλ.). Αυτές οι αχαρακτήριστες ενέργειες συντελούν, με τον πιο αρνητικό τρόπο, στην εμπέδωση της πεποίθησης ότι οι οπαδοί των λεγομένων “Ιουδαιζουσών” θρησκειών πιστεύουν στον ίδιο Θεό. Οσοι διοργανώνουν, εγκρίνουν, ή ανέχονται με την ένοχη σιωπή τους ή συμμετέχουν σε αυτές τις ασχημίες ας συνειδητοποιήσουν την ευθύνη τους έναντι του Θεού.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
