Ο Θεός και ο Καίσαρας, ο ποιμένας κι' ο πολίτης...

Ο Θεός και ο καίσαρας,

ο ποιμένας κι’ ο πολίτης…

* Εχουν δικαίωμα πολιτικών παρεμβάσεων και συμμετοχής στη πολιτική αντιπαράθεση οι Μητροπολίτες, ή όχι; Ενα θεολογικό σχόλιο μ’ αφορμή ένα άρθρο του Σεβασμωτάτου Μητροπολίτου Καλαβρύτων κ. Αμβροσίου

Tου Χάρη Ανδρεόπουλου*

Προ τετραετίας περίπου μ’ αφορμή επικριτικές δηλώσεις του σεβασμιωτάτου μητροπολίτου Καλαβρύτων κ.κ. Αμβροσίου σε βάρος του πρώην πρωθυπουργού κ. Κων. Σημίτη, είχαμε ακούσει την τότε υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων και νυν ευρωβουλευτή κ. Μαριέττα Γιαννάκου, να λέει ότι, ναι μεν δεν θα ΄θελε να ακούει πολιτικολογίες από στόματα ιερέων και αρχιερέων, αλλά εν πάση περιπτώσει δεν μπορεί να τους αρνηθεί το δικαίωμα που έχουν, ως «πολίτες», να εκφράζονται ελεύθερα. Προ διετίας και ο τότε υπουργός Επικρατείας κ. Θεοδ. Ρουσσόπουλος κληθείς να σχολιάσει τις επικριτικές δηλώσεις πολιτικού περιεχομένου που διατυπώθηκαν από χειλέων αρχιερέως, κινούμενος στο ίδιο μήκος κύματος επανέλαβε τα ίδια με την κ. Γιαννάκου: «Ο κάθε Ελληνας πολίτης», είπε, «έχει δικαίωμα να εκφράζει τις απόψεις του», κλπ.

Θυμήθηκα τ’ ανωτέρω περιστατικά διαβάζοντας στο «amen.gr» (http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=553) την νέα - και γενομένη εξ αφορμής της προκήρυξης των προώρων βουλευτικών - αρθρογραφικού τύπου πολιτική παρέμβαση του σεβασμιωτάτου μητροπολίτου Καλαβρύτων κ. Αμβροσίου, ο οποίος μάλιστα στο ρητορικό ερώτημα (που ο ίδιος θέτει) – για το εαν «θα πρέπει ν’ ασχολείται με τέτοια πολιτικής χροιάς θέματα ένας κληρικός και ευρύτερα η Εκκλησία;» – απαντά (ο ίδιος) «ναι». Με βάση την εκφρασθείσα υπό των προαναφερθέντων υπουργών πολιτειακή (= κοσμική) αντίληψη, θα συμφωνήσω με τον σεβασμιώτατο, ότι, ασφαλώς και έχει, ως «πολίτης», το αναφαίρετο δικαίωμα να αναφέρεται σ’ οποιοδήποτε θέμα και να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Θα μου επιτρέψει, όμως, μ’ όλο το σεβασμό προς το πρόσωπό του, να διαφωνήσω σχετικώς με το εάν έχει το «δικαίωμα» να ομιλεί και να πολιτικολογεί όντας ποιμενάρχης, επίσκοπος της του Χριστού Εκκλησίας.

Για τους εκπροσώπους της πολιτείας είναι φυσικό να θεωρούν ακόμη και για έναν αρχιερέα πρώτιστη την ιδιότητα του πολίτη και σύμφωνα με την πολιτειακή – έννομη (=κοσμική) τάξη πράττουν ορθώς, καθώς κατά το Σύνταγμα η πρωτεύουσα ιδιότητα όλων μας είναι αυτή του πολίτου, η οποία κατισχύει πάσης ετέρας. Αυτό, όμως, που ισχύει για την πολιτεία, δεν ισχύει απολύτως για την Εκκλησία. Κατά τη ταπεινή μας γνώμη, η θεολογική θεώρηση των πραγμάτων εν προκειμένω είναι άλλη, διαφορετική, και απέχει παρασάγγας από την ως άνω πολιτειοκρατική προσέγγιση του θέματος.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τους κανόνες (= νόμους) της Εκκλησίας ο κάθε αρχιερέας της Ορθοδόξου Ανατολικής του Χριστού Εκκλησίας θεωρείται πρωτίστως «ποιμένας» και δευτερευόντως «πολίτης». Για την (ποιμαίνουσα) Εκκλησία, τη ζωή και δράση των μελών της - κληρικών τε και λαϊκών - προέχει το Κανονικό της Δίκαιο. Το πολιτειακό δίκαιο έπεται – και, απλώς, για να ρυθμίζει τις νομικές σχέσεις της (διοικούσας) Εκκλησίας με το Κράτος .

Η επιταγή της διάκρισης κράτους – Θεού δεν είναι μόνο πολιτική, αλλά - κυρίως - χριστιανική. Ο ίδιος ο Χριστός το είπε: «Aπόδοτε ουν τα Kαίσαρος Kαίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ» (Ματθ. 22,21). Αυτό σημαίνει ότι μπορεί μεν η κοσμική (= άθρησκη) πολιτεία να επιτρέπει σε κάθε πολίτη να ασχολείται με «τα του Καίσαρος» και «με τα του Θεού», είτε φορά ράσο είτε όχι, όμως, η χριστιανική παράδοση δεν το επιτρέπει. Μπορεί η πολιτεία να παραχωρεί το δικαίωμα στους (ανεξαρτήτως θρησκεύματος) πολίτες της να λένε ότι θέλουν (κι’ όπως θέλουν), στο πλαίσιο της ελευθερίας του λόγου, όμως, το δικαίωμα αυτό για τη κατηγορία των πολιτών που είναι αρχιερείς, ιερείς και μοναχοί της Ορθοδόξου Εκκλησίας προσλαμβάνει άλλο περιεχόμενο (εν Χριστώ) ελευθερίας.

Η χριστιανική παράδοση θέλει τους εν τω κόσμω ποιμένες (επισκόπους) να ασκούν ποιμαντική μέριμνα και να επιτελούν κοινωνικό έργο, όχι, όμως, κατά τον τρόπο που ενεργούν οι κοσμικοί άρχοντες, αλλά όπως ταιριάζει σε ποιμένες, κατά την επιταγή της Αγίας Γραφής, η οποία τους θέλει να μην μπλέκονται σε διαμάχες και έριδες. «..Δούλον δε Κυρίου ου δει μάχεσθαι, αλλ’ ήπιον είναι προς πάντας, διδακτικόν, ανεξίκακον» (:o δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να φιλονικεί, αλλά να είναι ήπιος απέναντι σε όλους, πρόθυμος να διδάξει, ανεκτικός), λέει ο Απ. Παύλος στην προς Τιμόθεο (Β’, 2, 24) ποιμαντική επιστολή του και προσθέτει, στο ίδιο χωρίο, για το πώς θα πρέπει να συμπεριφέρεται ο κάθε ποιμένας - επίσκοπος: «..εν πραότητι παιδεύοντα τους αντιδιατιθεμένους, μήποτε δω αυτοίς ο Θεός μετάνοιαν εις επίγνωσιν αληθείας…» (: πρέπει να παιδαγωγεί με πραότητα τους αντιτιθεμένους για να τους δώσει κάποτε ο Θεός μετάνοια να καταλάβουν την αλήθεια). Η χριστιανική παράδοση θέλει τους ποιμένες – επισκόπους ενωτικούς, γιατί «το γαρ της Εκκλησίας ου χωρισμού, αλλά ενώσεως εστί και συμφωνίας όνομα» (Ιωάννου Χρυσοστόμου, Ομιλία εις Α΄ Κορινθίους, P.G. 61, 63).

Σημαίνουν όλα αυτά ότι η Εκκλησία θα πρέπει να περιορισθεί μόνο στην λεγόμενη πνευματική σφαίρα της ζωής του ανθρώπου και να κρατηθεί μακριά από την υλική – κοσμική; Φυσικά και όχι – πρέπει, όμως, να προσαρμόζει τις όποιες παρεμβάσεις της στο θεολογικό πλαίσιο του μεταμορφωτικού και ανακαινιστικού ρόλου που καλείται να διαδραματίσει ως κιβωτός σωτηρίας των ανθρώπων.

Η αντίληψη που θέλει την Εκκλησία να ασχολείται μόνο με τα θρησκευτικά – πνευματικά ζητήματα, μόνο με το χώρο του ιερού, εκχωρώντας σε άλλους τα λεγόμενα υλικά πράγματα, είναι μανιχαϊκή – και άρα εσφαλμένη από την ορθόδοξη σκοπιά, καθώς σκοπός της Εκκλησίας είναι να μεταμορφώσει και να σώσει τον όλο άνθρωπο (σώμα και ψυχή, πνεύμα και ύλη). Σύμφωνα με την θεολογία μας, ο Χριστός προσέλαβε «ασυγχύτως», «ατρέπτως», «αχωρίστως», «αδιαιρέτως» (όπως, επί λέξει, ορίσθηκε στην Δ’ Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας), τον όλο άνθρωπο. Συνεπώς και όλη την ανθρώπινη ιστορία - άρα και την πολιτική, κοινωνική και όχι μόνο την πνευματική ή θρησκευτική πλευρά της. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, «το γάρ απρόσληπτον, αθεράπευτον. Ο δε ήνωται τω Θεώ, τούτο και σώζεται» (Επιστολή 101, P.G. 37, 181 C)

Υπάρχει, όμως, ριζική διαφορά και διάκριση μεταξύ Εκκλησίας και πολιτικής, και άρα ποιμένων και πολιτικών, καθώς, όπως προείπαμε, άλλο Θεός, άλλο Καίσαρ (βλ. Mατθ. 22, 21). Η Εκκλησία δεν μπορεί (και δεν πρέπει) να προδώσει την ουσία και την σωτηριολογική αποστολή της μεταβαλλόμενη σε σχήμα και εξουσία του αιώνος τούτου. Για την Εκκλησία η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων και των πολιτικών ζητημάτων (πρέπει να) γίνεται, όχι με την συνήθη αντιπαραθετική πολιτική – κομματική πρακτική, αλλά με την αναγωγή τους στη πνευματική τους βάση. Το ζητούμενο για την Εκκλησία είναι η ανακαίνιση και μεταμόρφωση του κόσμου, η κλήση σε μετάνοια και η αναγγελία του ευαγγελίου της Βασιλείας και όχι η με κάθε μέσο και τρόπο παρουσία της στη δημόσια σφαίρα και ειδικότερα στο χώρο της πολιτικής - κοσμικής εξουσίας, γεγονός που κατά τη γνώμη μας συνιστά εκκλησιολογική εκτροπή. Εξ άλλου η Εκκλησία είναι μάνα όλων (ακόμη και των αριστερών) και η κάθε διάκριση των ανθρώπων με βάση τα πολιτικά τους πιστεύω θα ήταν ξένη προς την θεολογία της, το ευχαριστιακό της ήθος, προς την ίδια την ταυτότητά της: «Εκκλησία δε καλείσθαι φερωνύμως, δια το πάντας εκκαλείσθαι και ομού συνάγειν», μας υπενθυμίζει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων (Κατηχήσεις, 18, 24. P.G. 33, 1044 B).

* Σκοπός των ποιμένων της Εκκλησίας (πρέπει να) είναι να προσεγγίζουν τον κόσμο όχι προσχωρώντας στις διαιρέσεις του, αλλά προσκαλώντας τον σε ενότητα. Αποστολή τους πρέπει να είναι να ενοποιούν και να ανακαινίζουν. Να δίνουν και αγώνες για τη κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά χωρίς να συσχηματίζονται με τους εκπροσώπους της πολιτικής εξουσίας. Να δίνουν μάχες με όπλα το σταυρό και τη προσευχή. Να διαπνέονται από πνεύμα διακονίας και αυτοθυσίας.

Αυτά λέει το Ευαγγέλιο. Αυτά παρέλαβαν οι Πατέρες της Εκκλησίας, αυτά μας παρέδωσαν. Αυτή είναι η παράδοσή μας. Έτσι πρέπει να φέρονται οι ποιμένες μας, όπως τους καλεί ο Απόστολος Παύλος, όπως τους προτρέπει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Φρονώ ότι ο σεβασμιώτατος μητροπολίτης Καλαβρύτων κ.κ. Αμβρόσιος, ένας όντως δυναμικός Επίσκοπος με πλούσια και διαχρονική προσφορά στην Εκκλησία μας, οφείλει να εξωτερικεύει όλο τον δυναμισμό του ασχολούμενος με θέματα κοινωνικά, όχι όμως στο πλαίσιο μιας πολιτικής αντιπαράθεσης που σε τίποτε δεν διαφέρει από την συνήθη πολιτική (= κοσμική) πρακτική, αλλά στο πλαίσιο της πνευματικής προσέγγισης των κάθε φύσεως προβλημάτων, υπό την ιδιότητα του Ιεράρχη και Ποιμανάρχη, την οποία, θεωρώ ως πρωτεύουσα για το πρόσωπό του, όπως και για το πρόσωπο του κάθε Ιεράρχη της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ας (παρα-) μείνουν τα καθαρώς και αμιγώς πολιτικά (= κομματικά) ζητήματα στους πολιτικούς μας. Και, επιτέλους, αντί να τους απαξιώνουμε συνεχώς και διαρκώς, ας κάνουμε κάτι πιο εκκλησιαστικό, πιο θεολογικό: ας προσευχηθούμε να τους φωτίζει ο Θεός να αγωνίζονται και να προσφέρουν έργα αγάπης για την αγαπημένη μας πατρίδα. Είμαι βέβαιος ότι ο σεβασμιώτατος Καλαβρύτων κ. Αμβόσιος θα συμφωνήσει μαζί μου, ότι για μας τους χριστιανούς ένα από τα δυνατότερα «όπλα» είναι και η προσευχή και μια από τις χειρότερες αμαρτίες μας η κατάκριση.

* Θαρρώ ότι οι συγκρούσεις αρχιερέων με πολιτικούς και κόμματα εισάγουν κλίμα διαίρεσης στη κοινωνία, αποτελώντας ενδεικτικές περιπτώσεις εκκλησιολογικής εκτροπής. Και επειδή από τη βδομάδα (Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου) εισερχόμαστε και επισήμως στην προεκλογική τροχιά, θα πρέπει αυτά τα φαινόμενα να προβληματίσουν εγκαίρως τον κάθε Ιεράρχη χωριστά, την Ιερά Σύνοδο, ως θεσμικό όργανο της Εκκλησίας μας, τον θεολογικό και ευρύτερα πνευματικό κόσμο, όλους μας, πριν φθάσουμε – μη γένοιτο! - στη έσχατη βαθμίδα εκπτώσεως, με την εισαγωγή των πολιτικών (= κομματικών) διαιρέσεων μέσα στην Εκκλησία.

* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι δημοσιογράφος – θεολόγος ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr), συνεργάτης της εφημερίδας «Ελευθερία» της Λάρισας, της Πύλης Εκκλησιαστικών Ειδήσεων "amen.gr" και καθηγητής Β’/θμιας Εκπαίδευσης (Γυμνάσιο και Λύκειο Αρμενίου ν. Λάρισας). To ανωτέρω θεολογικό σχόλιο δημοσιεύεται στo "amen.gr":http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=558

Mεταλυκειακές σπουδές σε επαγγελματικές σχολές

(ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ)

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ Ρ/Σ ΤΗΣ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ:

Μεταλυκειακές σπουδές

σε επαγγελματικές σχολές

Oι δυνατότητες για επαγγελματική αποκατάσταση που προσφέρουν οι δημόσιες και ιδιωτικές (εκτός μηχανογραφικού δελτίου ΑΕΙ – ΤΕΙ) σχολές μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης (με ειδική - εκτενή αναφορά στα τμήματα εκκλησιαστικής κατεύθυνσης, όπως π.χ. στα εκκλησιαστικά ΙΕΚ), είναι το θέμα της αυριανής εκπομπής «Θεολογία και Κοινωνία», η οποία μεταδίδεται από το Ρ/Σ της Ι. Μητρόπολης Λάρισας (96,3 FM) κάθε Παρασκευή στις 6 μ.μ.

* Καλεσμένος στο studio της εκκλησιαστικής ραδιοφωνίας για τη σχετική συζήτηση με τον δημοσιογράφο - θεολόγο κ. Χάρη Ανδρεόπουλο είναι ο κ. Ιωάννης Παπατόλιας, θεολόγος, υπεύθυνος Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού στο ΚΕΣΥΠ της Δ/νσης Β’/θμιας εκπαίδευσης Ν. Λάρισας.

(Η εκπομπή μεταδίδεται και μέσω της ιστοσελίδας της Ιεράς Μητρόπολης http://www.imlarisis.gr/live.php , που σημαίνει ότι ακούγεται, μέσω του διαδικτύου, σ' όλη την Ελλάδα. Οι ακροατές μπορούν να καταθέτουν τις τυχόν απορίες, τα ερωτήματα και τις απόψεις τους, κατά τη διάρκεια της εκπομπής, στο τηλ. 2410 - 624926)

Eπιστημονικό Συνέδριο για τον Αγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη

Β΄ Επιστημονικό Συνέδριο

Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης,

200 χρόνια από την κοίμησή του

Ένα σημαντικότατο Θεολογικό-Επιστημονικό Συνέδριο που διοργανώνει το Ἱερὸ Κοινόβιο τοῦ Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου (Πεντάλοφος Γουμένισσας Κιλκίς)

Τὸ Ἱερὸ Κοινόβιο τοῦ Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου (Πεντάλοφος Γουμένισσας Κιλκίς), ποὺ ἀποτελεῖ Μετόχιο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σίμωνος Πέτρας Ἁγίου Ὄρους, μὲ ἀφορμὴ τὴν συμπλήρωση διακοσίων ἐτῶν ἀπὸ τὴν κοίμηση τοῦ προστάτου Ἁγίου του, διοργανώνει Ἐπιστημονικὸ Συνέδριο ἀπὸ 3ης ἕως 5ης Σεπτεμβρίου 2009. Τὸ Συνέδριο θὰ πραγματοποιηθεῖ στὸ Ἱερὸ Κοινόβιο. Ἔγκριτοι Καθηγητὲς Πανεπιστημίου ἀπὸ τὶς Θεολογικὲς Σχολὲς Θεσσαλονίκης καὶ Ἀθήνας θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς μελέτης καὶ τῆς ἀνάδειξης τοῦ σπουδαίου θεολογικοῦ ἔργου τοῦ Ἁγίου.

Τὴν ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συνεδρίου θὰ κηρύξει τὴν Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2009 καὶ ὥρα 7 τὸ ἀπόγευμα ὁ Πανοσιολογιώτατος Καθηγούμενος τοῦ Ἱεροῦ Κοινοβίου Ἀρχιμανδρίτης Χρυσόστομος. Στὴ συνέχεια θὰ ἀκολουθήσει εἰσαγωγικὴ ὁμιλία ἀπὸ τὸν Πανοσιολογιώτατο Καθηγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σίμωνος Πέτρας Ἀρχιμανδρίτη Ἐλισαῖο.

Εἴσοδος ἐλεύθερη γιὰ ἄνδρες καὶ γυναῖκες.

Τηλέφωνο Μονῆς: 23430 42314, ὧρες 12-2 μ.μ. καθημερινῶς

Τηλεομοιότυπο(Fax): 23430 43080

Πατήστε εδώ Programma Synedriou Ag. Nikodimou.pdf για να διαβάσετε σε μορφή pdf ολόκληρο το πρόγραμμα αυτού του σημαντικότατου Συνεδρίου.

Πηγή: http://www.zoiforos.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1669&Itemid=1

Ρυθμιστής των βάσεων η αγορά εργασίας - Στα ...αζήτητα οι Θεολογικές Σχολές

«ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ» ΑΡΙΣΤΟΥΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΔΑΣΚΑΛΩΝ, ΤΑ ΟΠΟΙΑ
ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΟΥΝ ΦΕΤΟΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΝΟΜΙΚΗΣ!..

Ρυθμιστής των βάσεων η αγορά εργασίας *

* Αναγκαιότητα η αναβάθμιση του μαθήματος του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΣΕΠ) στο Γυμνάσιο και το Λύκειο

Του Χάρη Ανδρεόπουλου

Σίγουρο πτυχίο για άμεση αποκατάσταση, ή πτυχίο με βάση το μεράκι και τ’ όνειρο; Επιλογή προσαρμοσμένη στις ανάγκες και απαιτήσεις της αγοράς ή επάγγελμα προσαρμοσμένο στις επιλογές της καρδιάς και τις απαιτήσεις της ψυχής; Μπορεί άραγε να υπάρξει ενδιάμεση, συνδυαστική λύση;

Βασανιστικό το ερώτημα, απασχόλησε το προηγούμενο διάστημα χιλιάδες υποψηφίους που κλήθηκαν να υποβάλλουν το μηχανογραφικό τους δελτίο επιλέγοντας σχολές και τμήματα των ΑΕΙ και ΤΕΙ για τις μελλοντικές σπουδές τους. Και όπως δείχνουν τα πρώτα στοιχεία για μια ακόμη χρονιά η πλειοψηφία των υποψηφίων κινήθηκε προς τη σιγουριά, επιλέγοντας Παιδαγωγικά τμήματα (δασκάλων) και στρατιωτικές σχολές (και δη υπαξιωματικών - λιγότερα χρόνια φοίτησης, μικρή μισθολογική διαφορά έναντι των αξιωματικών) που εξασφαλίζουν όχι απλώς σίγουρη δουλειά, αλλά και εργασιακή ασφάλεια.

Στη ζώνη υψηλής ζήτησης παραμένουν, επίσης, τμήματα όπως της Ιατρικής, της Νομικής του Πολυτεχνείου (γιατροί – δικηγόροι – μηχανικοί, επιστημονικά επαγγέλματα υψηλού κύρους, σε διαχρονικό επίπεδο), και των Νηπιαγωγών (ελπίζοντας ότι κάποτε θα καθιερωθεί η υποχρεωτική δίχρονη προσχολική αγωγή, για ν’ αυξηθούν οι ανάγκες και, άρα, η ζήτηση σε νηπιαγωγούς) και οι μοντέρνες πανεπιστημιακές ειδικότητες Χρηματοοικονονομικής, Marketing, Πληροφορικής, Διαιτολογίας, Ψυχολογίας, καθώς και οι Αστυνομικές σχολές. Στη ζώνη της μέσης ζήτησης παραμένουν παραδοσιακά τμήματα, τα οποία αποτελούν «σταθερές αξίες», όπως αυτά των λεγομένων καθηγητικών σχολών, τουτέστιν της Φιλοσοφικής και της Φυσικομαθηματικής, ενώ στα αζήτητα έχουν περιπέσει τα Θεολογικά, Κοινωνιολογικά, Περιβαλλοντικο - δασολογικά, και άλλα παλαιά και νέα (Αρχειονομίας, Βαλκανικών σπουδών, Γεωγραφίας, Περιβάλλοντος, Πλαστικών Τεχνών, κ.α.) πανεπιστημιακά τμήματα, τα οποία παρέχουν αίγλη, αλλά όχι (ευκαιρίες για) δουλειά.

ΓΙΑ ΑΜΕΣΟ ΔΙΟΡΙΣΜΟ…

Αναμφίβολα, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκαν (και) τη φετινή χρονιά τα Παιδαγωγικά τμήματα. Από αναλυτές, μάλιστα, θεωρείται πολύ πιθανό ότι φέτος, για πρώτη φορά, τα Παιδαγωγικά τμήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης, θα χτυπηθούν «στήθος με στήθος» στο ύψος των βάσεων εισαγωγής με τις Νομικές Σχολές των αντίστοιχων πόλεων και με πολλές πιθανότητες να τις ξεπεράσουν (!). Εννοείται ότι θεωρείται βέβαιη η αύξηση της περυσινής βάσης (17.688 μόρια, στο Παιδαγωγικό Ρόδου) λόγω της μεγάλης ζήτησης για διορισμό πτυχιούχων αυτής της ειδικότητας, ζήτησης που συνεχίζει να παραμένει μεγάλη καθώς υπάρχουν πολλά οργανικά κενά, κυρίως στα ολοήμερα δημοτικά σχολεία.

Σε συνθήκες οικονομικής κρίσης και αυξανόμενης ανεργίας σε επαγγέλματα της ελεύθερης αγοράς η επιλογή της σιγουριάς που προσφέρει σήμερα το πτυχίο του Παιδαγωγικού τμήματος είναι κάτι που δεν πρέπει να μας ξενίζει. Σήμερα οι απόφοιτοι των Παιδαγωγικών προσλαμβάνονται, κατ’ αρχήν, ως αναπληρωτές σχεδόν από την …επομένη της αποφοιτήσεώς τους και το αργότερο εντός διετίας καθίστανται μόνιμοι καθώς οι αδιόριστοι είναι ελάχιστοι και έτσι όσοι παίρνουν το «χαρτί» (πτυχίο) είναι σαν να παίρνουν στην ουσία το διοριστήριο. Αυτά, όμως, όπως επισημάναμε, ισχύουν για το σήμερα. Ουδείς μπορεί να προβλέψει ότι στο εγγύς μέλλον θα παραμείνει αδιάπτωτη η ροή διορισμού, καθώς από τη μία καλύπτονται σιγά – σιγά τα κενά και μειώνονται οι οργανικές θέσεις από το κλείσιμο σχολικών μονάδων ελλείψει μαθητών (δημογραφικό πρόβλημα), από την άλλη, αναμένεται αύξηση του ανταγωνισμού λόγω αναμενομένου «κύματος» πτυχιούχων (και) εκ του εξωτερικού.

* Πρόκειται για εκατοντάδες φοιτητές που ξεκίνησαν σπουδές στα Παιδαγωγικά στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία από τη χρονιά 2007 – 2008, περίοδο κατά την οποία οι ως άνω γειτονικές χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ενωση και άρα τα πτυχία τους αναγνωρίζονται απ’ ευθείας, δηλ. χωρίς τις εξετάσεις αναγνώρισης στο διαπανεπιστημιακό οργανισμό αναγνωρίσεως τίτλων της αλλοδαπής («ΔΟΑΤΑΠ», τέως «ΔΙΚΑΤΣΑ»), όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Οπότε, όταν οι απόφοιτοι αυτών των παιδαγωγικών σχολών του εξωτερικού αρχίσουν σε 2 – 3 χρόνια και καταφθάνουν στην Ελλάδα και ενταχθούν στις λίστες των υπό διορισμό δασκάλων, τότε αναμένεται ότι ο ορίζοντας θα «στενέψει» για τους αποφοίτους των ελληνικών Παιδαγωγικών τμημάτων. Εκπαιδευτικοί αναλυτές υπενθυμίζουν ότι η ίδια κατάσταση ίσχυε και παλαιότερα και συγκεκριμένα μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, όταν χιλιάδες, τότε, απόφοιτοι Παιδαγωγικών Ακαδημιών της πρώην Γιουγκοσλαβίας διεκδικούσαν και στο τέλος κέρδιζαν - αφού εν τω μεταξύ, ισοτιμούσαν το πτυχίο τους με εξετάσεις - τον διορισμό. Τώρα, αναφορικά πάντα με τις προαναφερθείσες περιπτώσεις της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, μιλάμε για αποφοίτους που τα πτυχία τους και πανεπιστημιακού επιπέδου θα είναι και αναγνώριση δεν θα χρειάζονται. Οι εν λόγω εκτιμάται ότι θ’ αρχίσουν ν’ αποφοιτούν και να διεκδικούν διορισμό από το 2012 και μετά.

«Αυτό είναι άδικο…», υποστήριξαν ορισμένοι γονείς στη διάρκεια πρόσφατης, ενημερωτικής – ιδιαίτερα διαφωτιστικής - εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε προσφάτως από την Ενωση Φροντιστών Λάρισας στην αίθουσα του Δημοτικού Ωδείου. «Σπουδάζουν τα παιδιά μας εδώ, και θα μας πάρουν τις θέσεις απόφοιτοι του εξωτερικού;…». «Αυτό είναι θέμα της πολιτείας…», ήταν η απάντηση που δόθηκε από καθηγητή του Παιδαγωγικού τμήματος του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος μάλλον να εκτονώσει τη ζήτημα θέλησε - ρίχνοντας το «μπαλάκι» στη πολιτεία - παρά να πεί τη «σκληρή αλήθεια», ότι ουδείς φραγμός διορισμού στην ελληνική εκπαίδευση μπορεί να μπεί σε αποφοίτους ισοτίμων σχολών κρατών – μελών της ΕΕ, καθ’ ην στιγμή μάλιστα συζητείται ήδη η δυνατότητα διορισμού αλλοδαπών εκπαιδευτικών, υπηκόων άλλων κρατών – μελών της ΕΕ στα ελληνικά σχολεία και ελλήνων εκπαιδευτικών στα αντίστοιχα της ΕΕ, στο πλαίσιο του λεγόμενου «ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου».

ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ Η ΑΓΟΡΑ…

Απ΄ τη άλλη, για να μιλήσουμε για πτυχιούχους των οποίων οι ειδικότητες σήμερα θεωρούνται «κορεσμένες» στην αγορά εργασίας, π.χ. για τους φιλολόγους, ποιος αποκλείει ότι σε 2 – 3 χρόνια δεν θα (ξανα-) γίνει επίζηλη η ειδικότητα αυτή (ΠΕ 02) εξ αιτίας αύξησης του αριθμού διορισμών σε φιλολόγους για τη κάλυψη νέων οργανικών θέσεων στα υπό σύσταση ολοήμερα Γυμνάσια και στις «ζώνες πολιτισμού» που σχεδιάζει να λειτουργήσει σε Γυμνάσια και Λύκεια το υπ. Παιδείας; Ποιος αποκλείει το ενδεχόμενο να ορισθεί αύριο κάποιος υπουργός Πολιτισμού ο οποίος να θεωρεί ότι οι «ζώνες πολιτισμού» στα σχολεία είναι το ελάχιστο σε μια χώρα που γέννησε τον δυτικό πολιτισμό και θέλοντας να αναδείξει το μεγαλείο αυτού του πολιτισμού ν’ αρχίσει να καλύπτει τα οργανικά κενά στις Εφορείες Αρχαιοτήτων, να χρηματοδοτεί νέες ανασκαφές, να ιδρύει νέα Αρχαιολογικά και Βυζαντινά Μουσεία, κ.ο.κ., με αποτέλεσμα να αυξηθεί κατακόρυφα η ζήτηση σε αποφοίτους των Φιλοσοφικών Σχολών. Αμφιβάλλει κανείς ότι η βάση των εν λόγω Σχολών θα εκτιναχθεί στα 19.000 - και βάλε! - μόρια; Συμπέρασμα: η διακύμανση των βάσεων υπακούει απολύτως στο γνωστό νόμο της αγοράς περί προσφοράς και ζήτησης και ευνοημένοι είναι εκείνοι για την ειδικότητα των οποίων υπάρχει μεγάλη ζήτηση. Να θυμίσουμε ότι, ενώ στις αρχές του 1990 όποιος είχε «χαρτί» Πληροφορικής διοριζόταν την επόμενη της αποφοίτησης (και για να καλυφθούν οι ανάγκες διορίζονταν ως «Πληροφορικάριοι» πτυχιούχοι της Φιλολογίας και της Θεολογίας, κάτοχοι πιστοποιητικών επιμόρφωσης 400 ωρών), σήμερα στην ειδικότητα αυτή διορίζονται με το …σταγονόμετρο; Να θυμίσουμε ότι, ενώ η φετινή βάση για τους δασκάλους αναμένεται να ξεπεράσει τα 18.000 μόρια, το έτος 2002 η βάση ήταν μόλις 12.684 μόρια (Παιδαγωγικό Ρόδου, http://www.ypepth.gr/efarmoges/baseis.php), ακριβώς λόγω χαμηλής ζήτησης;

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Σ.Ε.Π.

Το θέμα της επιλογής σπουδών και επαγγέλματος είναι στις μέρες μας δύσκολη υπόθεση, εξ αιτίας των συνεχών αλλαγών στο εργασιακό και το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον. Η είσοδος σ’ ένα επάγγελμα δεν μπορεί να είναι απλώς αγοραία υπόθεση, ούτε αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας απόφασης, αλλά μιας μακροχρόνιας αναπτυξιακής διαδικασίας που συμβαδίζει με την ψυχολογική εξέλιξη του ατόμου. Προς αυτή τη κατεύθυνση πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει το μάθημα του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΣΕΠ), το οποίο, ως σχολική εφαρμογή, εφοδιάζει με πληροφορίες και γνώσεις τους μαθητές και τους αναπτύσσει δεξιότητες χρήσιμες και για να αποκτήσουν τη πρώτη τους απασχόληση συνδυάζοντας το «μπορώ» και το «θέλω» με τη γνώση και τη λογική, αλλά και, ευρύτερα, να αντιμετωπίζουν με επιτυχία και προσαρμοστικότητα το δυναμικά εξελισσόμενο περιβάλλον εργασίας, στο οποίο πρόκειται αργότερα να ενταχθούν, να εργασθούν και να ζήσουν. Κι’ εδώ όταν μιλάμε για ένταξη στην αγορά εργασίας, ασφαλώς δεν αναφερόμαστε μόνο σε δυνατότητες που προσφέρονται για τους πτυχιούχους σχολών της ανώτατης (ΑΕΙ – ΤΕΙ) εκπαίδευσης, αλλά και για αποφοίτους σχολών της δευτεροβάθμιας τεχνικής εκπαίδευσης (ΕΠΑΛ, ΕΠΑΣ) ή μεταδευτεροβάθμιας κατάρτισης (ΙΕΚ, «Κολέγια» μεταλυκειακής μη τυπικής εκπαίδευσης, στα οποία δόθηκε προσφάτως από το υπ. Παιδείας άδεια λειτουργίας, κλπ.) μέσω «έξυπνων» επιλογών σε νεωτερικά επαγγέλματα και ειδικότητες που η αγορά εργασίας και έχει ανάγκη και αμείβει πλουσιοπάροχα. Στα σχολεία Β/θμιας εκπαίδευσης των προηγμένων κρατών της δυτικής Ευρώπης (Γυμνάσια και Λύκεια) η Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας - την οποία παρέχει μέσω του θεσμικού πλαισίου εκπαίδευσης ο ΣΕΠ - αποτελεί πολύ σοβαρή υπόθεση. Κάποτε πρέπει να γίνει και στα δικά μας.

* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι δημοσιογράφος - θεολόγος ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr), συνεργάτης της εφημερίδας "Ελευθερία" Λαρίσης, καθηγητής Β'/θμιας εκπαίδευσης και πιστοποιημένος Σύμβουλος Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου πανεπιστημίου). Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην "Ελευθερία" (1η/8/2009, σελ. 8)

Η "Κιβωτός" των καθηγητών...(Ελάτε στο ταξίδι μας!)

ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ Δ/ΝΣΗΣ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΥ Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ

Η «Κιβωτός» των καθηγητών

* Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος με ευγενή χορηγό την «Ελευθερία»

Με επιστημονικά μελετήματα για τη τέχνη, τον πολιτισμό, την αξιολόγηση στην διδακτική και εκπαιδευτική διαδικασία, τα νέα τέστ επαγγελματικού προσανατολισμού και πολλά άλλα ενδιαφέροντα για εκπαιδευτικούς – και όχι μόνο! – θεματικά άρθρα, κυκλοφόρησε το νέο (4ο) τεύχος του περιοδικού «Εκπαιδευτική Κιβωτός», το οποίο εκδίδεται από το Μουσικό Σχολείο Λάρισας, με υπεύθυνο έκδοσης τον διευθυντή Β/βάθμιας εκπαίδευσης Ιωαν. Καραμήτρο, μέλη της Συντακτικής Επιτροπής τον διευθυντή του Μουσικού Σχολείου Σωτ. Αναγνωστόπουλο και τον καθηγητή του Γυμνασίου Αρμενίου Χάρη Ανδρεόπουλο και ευγενή χορηγό, όπως και στα προηγούμενα τεύχη, την εφημερίδα «Ελευθερία».

Η «Εκπαιδευτική Κιβωτός» - το εξαμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό της Δ/νσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ν. Λάρισας - με το 4ο τεύχος της, εισέρχεται αισίως στο τρίτο έτος της κυκλοφορίας της, συνεχίζοντας το ταξίδι της με ενθουσιασμό, φιλοδοξώντας να παγιώσει μια σχέση αγάπης και εμπιστοσύνης με τους καθηγητές, να γίνει το αγαπημένο τους περιοδικό. Το δικό τους περιοδικό.

Στο προλογικό τους σημείωμα ο υπεύθυνος έκδοσης και τα μέλη της Συντακτικής Επιτροπής σημειώνουν: «Το ταξίδι της «Κιβωτού» στο χωροχρόνο της εκπαίδευσης συνεχίζεται, ως μια απόπειρα να συνεγείρει δυνάμεις που θα αναδείξουν και ανανεώσουν τη σχέση παιδείας και πολιτισμού. Στη προσπάθειά της αυτή, στο ταξίδι, η «Κιβωτός», φιλοδοξώντας ν’ αποτελέσει τη φωνή, το βήμα των 2.800 καθηγητών και καθηγητριών του νομού - όλων ημών που απαρτίζουμε την εκπαιδευτική κοινότητα της Β/θμιας εκπαίδευσης – έχει τη τύχη να έχει συνταξιδιώτη την εφημερίδα «Ελευθερία», ευγενή χορηγία της οποία αποτελεί και το ανά χείρας 4ο τεύχος. Στην εκδότρια – διευθύντρια της εφημερίδας «Ελευθερία» κ. Δανάη Δημητρακοπούλου, για την εμπιστοσύνη της στη προσπάθεια και την υποστήριξή της στο σκοπό, ως έκφραση της (έμπρακτης) αγάπης της στην υπόθεση της Παιδείας και του Πολιτισμού, εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες».

Στο νέο τεύχος γράφουν: ο καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Κων. Χαραλαμπίδης για τις Συρακούσες («Η πιο ελληνική πόλη της Ιταλίας»), ο Σύμβουλος θεολόγων του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, δρ. Σταύρος Γιαγκάζογλου για τα Θρησκευτικά («Δυνατότητες και προϋποθέσεις για μια εναλλακτική προσέγγιση του θρησκευτικού μαθήματος»), οι Σχολικοί Σύμβουλοι Αθ. Τριανταφύλλου (μαθηματικών) για τον θεατρικό Κωστή Παλαμά, Χρ. Ντάμπλιας (φιλολόγων) για την αξιολόγηση στη διδακτική και εκπαιδευτική διαδικασία, Ασημίνα Κοντογεωργίου (φυσικών) για την ομαδική λειτουργία στο σημερινό σχολείο, Απ. Ποντίκας (θεολόγων) για τον θεσμό της οικογένειας, Κων. Ρίζος (οικονομολόγων) για το δημογραφικό πρόβλημα. Επίσης γράφουν οι συνάδελφοι καθηγητές και καθηγήτριες: Καίτη Παπαχρήστου - Τριανταφύλλου για τον Τάκη Σινόπουλο και το έργο του «Ο καιόμενος», Δημ. Μαυραγάνης, για τις Σχολικές βιβλιοθήκες, Γιάννης Παπατόλιας για τα Τεστ Επαγγελματικού Προσανατολισμού, Χάρης Ανδρεόπουλος για την υποχρεωτική εκπαίδευση, η οποία στη πράξη έγινε ενδεκάχρονη, Νίκος Αλέτρας για την εκπαίδευση «Ανάμεσα στους Τοίχους» (όπως παρουσιάζεται μέσα απ’ τη ομώνυμη ταινία του Λοράν Καντέ), Νικ. Τσιτσανούδη – Μαλλίδου για την απατηλή οικειότητα του σύγχρονου τηλεοπτικού λόγου, Χαρ. Στεργιούλης για το έργο (τον λόγο) του Λυσίου «Υπέρ Μαντίθεου», Θ. Αντωνιάδου για την διαπολιτισμική εκπαίδευση, Αγγ. Φούντα για την συμβολή των παιδαγωγών του 17ου και 18ου αιώνα στην εκπαίδευση της Ευρώπης, Α. Γαλανούλης για τη χρήση των ελληνικών στην αγγλική γλώσσα και ο Κ. Νούσης για τον θάνατο ως διάβαση. Λίαν ενδιαφέρουσα είναι και η ιστορική αναφορά του θεολόγου π. Νικηφόρου Κοντογιάννη για την πάλαι ποτέ Επισκοπή Πλαταμώνος. Φιλοξενούνται, επίσης, άρθρα των συναδέλφων της Α/θμιας Εκπαίδευσης Α. Δαραρά (σχολικού συμβούλου) για τους εθνικούς ευεργέτες, Κ. Ζησόπουλου, ο οποίος γράφει για μια «Μικρή ιστορία από τη εφημερίδα «ΜΙΚΡΑ», Κ. Σπανού για δυό σπάνια ονόματα Θεσσαλών (Ερω και Ερωτα) με αρχαιοελληνική προέλευση και Δημ. Νταφούλη για «το σχολείο που μπορεί». Ενώ δεν λείπουν, κι’ απ’ αυτό το τεύχος, η ποίηση (Σωτ. Τιτή, «Αλλοτε και τώρα») και το «Βιβλιοστάσιο» με τη παρουσίαση νέων εκδόσεων που απευθύνονται κατά κύριο λόγο σε εκπαιδευτικούς. Το τεύχος κοσμείται με ζωγραφιές της καθηγήτριας καλλιτεχνικών Εφης Σδούκου, ενώ τη φιλολογική επιμέλεια είχε η καθηγήτρια Αγγελική Φούντα.

* Το περιοδικό διανέμεται στους καθηγητές του ν. Λάρισας μέσω των σχολείων. Οι καθηγητές που υπηρετούν στους άλλους θεσσαλικούς νομούς και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι απ’ όλη την Ελλάδα μπορούν να το προμηθεύονται (δωρεάν) από το Μουσικό Σχολείο Λάρισας (οδ. Τάσου Λειβαδίτη, 20, τηλ. 2410 – 622505, 2410 - 627121, e-mail: mail@gym-mous-laris.lar.sch.gr ). Η «Κ» διατίθεται για ανάγνωση και σε ψηφιακή μορφή μέσω του ιστοχώρου της στο διαδίκτυο: http://lyk-mous-laris.lar.sch.gr/

H γυναίκα του Λώτ και η σύγχρονη Θεολογία

Oι εκδόσεις Ινδικτος διοργανώνουν εκδήλωση παρουσίασης του νέου βιβλίου του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Χρυσόστομου Σταμούλη,

«Η γυναίκα του Λώτ και η σύγχρονη θεολογία»

Εισηγητές:

κ. Ιωαν. Κουρεμπελές, επικ. Καθηγητής Θεολογικής ΑΠΘ

κ. Παν. Δόϊκος, επικ. Καθηγητής Φιλοσοφικής ΑΠΘ, και

κ. Αλέξανδρος Κοσμόπουλος, συγγραφέας.

Θα ακολουθήσει παρουσίαση τραγουδιών του κ. Χρυσόστομου Σταμούλη με τον κ. Γ. Καλογήρου.

Δευτέρα, 11 Μαϊου 2009, 8.30 μ.μ.,

Καφέ «Μουσείο» (Κατούνη 12 – 14), Θεσσαλονίκη

* Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Πρόκειται για μία ψηφιδωτή μελέτη, ουσιαστικά μελέτη παραδειγμάτων, για την ελληνική Ορθόδοξη θεολογία του 20ού αιώνα, η οποία με τρόπο κριτικό εξετάζει τις τάσεις και τις αντιστάσεις μιας εποχής, που αναζητώντας την ταυτότητά της κινήθηκε εν λευκώ από τη βαβυλώνια αιχμαλωσία έως και τη νέα ειδωλολατρία. Πρόσωπα, θεωρίες και ακριβές αγωνίες μιας ζωής, πάντα εν τόπω και εν χρόνω, αποκαλύπτουν το αναπόφευκτο του αγώνα, την αναμονή και την προσδοκία, την ανάγκη ολοκληρωτικής κατάφασης στο μυστήριο της ανεπάρκειας που κρύβει ανάσταση και έρωτα. Την κατάφαση δηλαδή σε εκείνη την πραγματικότητα που η απουσία της άφησε τον διάλογο της άσκησης και της ευχαριστίας ανεκπλήρωτο. Την καταφυγή στην αδύναμη δύναμη που επιτρέπει την ποιητική υπέρβαση της εσωστρέφειας, τη ψηλάφηση του άθλου της ανάκρισης που γεννά ανάκραση τρόπου, συνάντηση τίμια. Και κάπου εκεί, στη γωνία του δρόμου, η γυναίκα του Λωτ, για να μας δείχνει τα Σόδομα, το υπαρξιακό σύνορο όλων των καλότυχων διχασμένων, που παλεύουν να σπάσουν τη βεβαιότητα της έσω ζωής, το νόστο του νόστου, που αγνοεί τα πρόσωπα και τα πράγματα, τα πολύτιμα ενός πάθους εν κινήσει.

Ανάσταση τον Αϊ - Σαράντη

Ανάσταση στον Αϊ - Σαράντη *

Του Χάρη Ανδρεόπουλου *

Εχω ακόμη εντός μου, αδιάλειπτη, του μεγαλείου της Αναστάσεως την αίθηση, από βραδιές, σαν χθες, μεγαλοσάββατο βράδυ, στον Αϊ - Σαράντη. Μια αίσθηση «αύρας λεπτής» (Γ’ Βασιλειών, 19,12), σαν να λέμε ένα ανοιξιάτικο μοσχοβόλημα που σε φέρνει σ’ άλλη διάσταση απ’ αυτή της καθημερινότητας. Λες και ξαφνικά αυτή τη βραδιά γίνεται η γειτονιά μας ένας μικρός επίγειος παράδεισος. Mεγάλο Σάββατο βράδυ, κοντά στα μεσάνυχτα, μαζί με την οικογένεια κι’ ανάμεσα σε συγγενείς και σε φίλους και εκατοντάδες – μάλλον χιλιάδες – ενορίτες, άλλους γνωστούς, άλλους αγνώστους, την ώρα που ο παπα – Παύλος ψέλνει τον χαρμόσυνο παιάνα «Χριστός Ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατον πατήσας και τοις εν τοις εν μνήμασι ζωήν χαρισάμενος», νοερά, γινόμαστε όλοι ένα, μια μεγάλη οικογένεια, ένα σώμα, το «σώμα Χριστού» που λέει κι΄ ο Απόστολος Παύλος, αυτό το «σώμα» που συγκροτεί στη γλώσσα της χριστιανικής θεολογίας την Εκκλησία μας (A’ Koρ. 12, 27).

Μια μεγάλη οικογένεια, στον Αϊ - Σαράντη, με αγκαλιές, φιλιά, ευχές συνοδευμένες με το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών που είχαμε φυλαγμένα στη τσέπη – το έθιμον, βλέπεις, κι’ η παράδοση: «Χριστός Ανέστη!», «Αληθώς Ανέστη!». Οπου και να κοιτάξεις χαμόγελα, πλημμυρισμένος ο Αϊ Σαράντης με χιλιάδες χαμόγελα, αναστάσιμα χαμόγελα, χαμόγελα λουσμένα στο αναστάσιμο φως από τις χιλιάδες λαμπάδες που λαμπυρίζουν φως πασχαλινό. Κι’ οι μυρωδιές, το μοσχοβόλημα απ’ τον κήπο που έφτιαξε εδώ και χρόνια ο παπα – Παύλος στον περίβολο του ναού, σημάδι ότι κι΄ η φύση, η κτίστη ολάκερη, που κι αυτή «συστενάζει και συνωδίνει αποκαραδοκούσα την απολύτρωση των τέκνων του Θεού» (Ρωμ. 8, 19 και 22), συμμετέχει στη γιορτή.

Ανθρωποι και φύση γιορτάζουν, δοξολογούν τον Χριστό που αναστήθηκε και χάρισε σ΄ όλα τα πλάσματα και τα κτίσματα ζωή κι΄ αθανασία. «Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια, εορταζέτω γούν πάσα κτίσις, τήν Έγερσιν Χριστού, εν ή εστερέωται» Και η υμνωδία που ακούγεται απ’ τους ψαλτάδες μια πραγματικά θαυμαστή ευωδία – τι έχει γράψει αυτός ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, αδελφέ μου; Tι αριστούργημα αυτές οι καταβασίες; - ένα συγκλονιστικό προσκλητήριο: «Αναστάσεως ημέρα λαμπρυνθώμεν λαοί, Πάσχα Κυρίου Πάσχα / Αναστάσεως ημέρα, και λαμπρυνθώμεν τη πανηγύρει, και αλλήλους περιπτυξώμεθα. Είπωμεν, αδελφοί, και τοις μισούσιν ημάς˙ Συγχωρήσωμεν πάντα τη Αναστάσει, και ούτω βοήσωμεν˙ Χριστός ανέστη εκ νεκρών…», μια θαυμαστή ευωδία, η ευωδία της Αναστάσεως.

* Σε κάτι τέτοιες στιγμές μέσα στη πανηγυρική ατμόσφαιρα της γιορτής του Πάσχα, πάντα μου έρχεται στο νού ο επίκαιρος λόγος του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ως ιδιαίτερος τρόπος ευχαριστίας, μια άλλη έκφραση δοξολογίας και ύμνου προς τον «αίτιον» της πανηγύρεως. Μου αρέσει το ύφος του Παπαδιαμάντη γιατί ολόκληρο το έργο του χαρακτηρίζεται από μια βαθιά ελπίδα και παρηγοριά, η οποία εμφανίζεται ως μήνυμα αναστάσιμο στα πασχαλινά του διηγήματα. Στα περισσότερα από αυτά η νύχτα της Αναστάσεως αντανακλά ένα ιλαρό ασυνήθιστο φως και μια άφατη χαρά. Η εκκλησιαστική εμπειρία εκφράζεται, εσχατολογικά, ως πρόγευση της αιώνιας ευφροσύνης και ως ανταύγεια του άχρονου φωτός, που εκ τάφου σωματικώς επέλαμψε, όπως, π..χ στο διήγημα «Ο Λαμπριάτικος ψάλτης»: «…Αι δύο γυναίκες ήρχισαν να αναζωπυρώσι τα φυτίλια, να ρίπτωσιν έλαιον εις τας κανδήλας και να κάμνωσιν εγκαρδίους σταυρούς. Ησθάνοντο ανέκφραστον χαράν και γλύκαν εις τα σωθικά των. Ήτον Ανάστασις. Ανάστασις! Το πρόσωπον του Δεσπότου Χριστού έλαμπε με άγιον φως, δεξιά της Ιεράς Πύλης. Η μορφή της Δεσποίνης Θεοτόκου ήστραπτεν εξ αφάτου χαράς αριστερόθεν, κρατούσης το θείον βρέφος της. Η όψις του τιμίου Προδρόμου, με έναν βόστρυχον της κόμης φρίττοντα προς τα άνω, εσελαγίζετο εκ μυστικής ευφροσύνης παραπλεύρως εκείνου ού την φρικτήν κεφαλήν ηξιώθη να χειροθετήση. Και ο ηγαπημένος μαθητής ήτο ακόμη εκεί και συνέχαιρεν επί τη Αναστάσει…».

Απ’ τα πασχαλινά έργα του αγίου των γραμμάτων μας δε λείπουν κι’ οι αναφορές στη «λειτουργία μετά τη (θεία) λειτουργία», τουτέστιν στον τρόπο γιορτασμού του Πάσχα, ως πράξη χριστιανικής αγάπης και ενότητας, όπως παραστατικά την περιγράφει «Στην Αγιά Αναστασιά»: «Εκεί, υπό τα υψηλά δένδρα, των οποίων οι κλώνοι, με βόμβυκας και με θυσσάνους τριχοειδών φύλλων κοσμούμενοι, εσείοντο υπό της πρωϊνής αύρας άνω του ρεύματος, του κυλίοντος μετά ψιθύρου το διαυγές νάμα του κάτω εις την κοιλάδα, εκάθησαν ηδονικώς όλοι οι βοσκοί με τας ποιμενίδας και τας βοσκοπούλας των, στρώσαντες αφθόνους πτέρεις και παχείας φυλλάδας και ήρχισαν να διαμελίζωσι τα ευωδιάζοντα επί της σούβλας αρνία και τα ερίφια. Έφαγον και ηυφράνθησαν όλοι…».

Aλλά, τελικά, σάμπως αυτό δεν είναι και το μήνυμα του Πάσχα, δηλαδή, μια πρόσκληση για αγάπη, για ενότητα, για συμπόρευση, για ένα άνοιγμα τον άλλο, τον διπλανό, τον ξένο ανεξαρτήτως γλώσσας, χρώματος, θρησκείας και πολιτισμού, για μια «μεταμόρφωση για όλους μας και τον καθένα χωριστά, μια πρόσκληση να υπερβούμε τα τείχη του εγωϊσμού και της προσωπικής αυταρέσκειας και να διαβούμε το φωτεινό μονοπάτι του «εμείς» και όχι του «εγώ»…», όπως γράφει και στο φετεινό πασχαλινό του μήνυμα ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος; Νομίζω πως ναι - και για να το καταλάβουμε, να το νιώσουμε, αρκεί ν’ αφήσουμε να μπεί λίγο φως Χριστού στη καρδιά μας. Χριστός Ανέστη, Χρόνια Πολλά!

* O Χάρης Ανδρεόπουλος είναι θεολόγος (xaan@theo.auth.gr)

* Αρθρο στο πασχαλινό φύλλο της "Ελευθερίας" (19/4/09, σελ. 16)